SA/Rz 474/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-07-01

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Stefan Babiarz, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania od nakazu płatniczego, ignorując wcześniejsze orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy o związaniu oceną prawną wyrażoną w orzeczeniu sądu administracyjnego, nie uwzględniając wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku. Skutkowało to rażącym naruszeniem prawa, co uzasadnia stwierdzenie nieważności zaskarżonego postanowienia na podstawie art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) o stwierdzeniu uchybienia terminu do wniesienia odwołania od nakazu płatniczego dotyczącego podatku od nieruchomości. M. S. wniosła skargę na to postanowienie, podnosząc zarzuty merytoryczne. Wcześniej Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił podobne postanowienie SKO z powodu przedwczesnego wydania i braku ustaleń co do doręczenia decyzji organu I instancji. Mimo to, SKO ponownie wydało postanowienie o uchybieniu terminu, powołując się na doręczenie nakazu płatniczego J. P. i brak wniosku o przywrócenie terminu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie stwierdził nieważność zaskarżonego postanowienia, określił, że postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 1 lipca 2004 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Stefan Babiarz WSA Kazimierz Włoch /spr./ Protokolant: ref. staż. T.Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania I. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia, II. określa, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej M. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] października 1999r. [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, w wyniku rozpoznania odwołania M. S., J. P. i W. S. od nakazu płatniczego Wójta Gminy [...] z dnia 15 lutego 1999r. Nr [...] ustalającego wymiar podatku od nieruchomości za 1999r. stwierdziło uchybienie terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 zm. - zwanej dalej Ordynacją podatkową) do wniesienia odwołania. Wskazano, iż podstawę prawną stanowi art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniesiono, iż J. P., M. S. i W. S. są współwłaścicielami po 1/3 działki nr 691/3 o powierzchni 0.11 ha stanowiącej drogę położonej w S. Przedmiotowa droga podlega opodatkowaniu zgodnie z przepisami ustawy z dnia 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. Nr 1, poz. 31 ze zm. - zwanej dalej u.p.o.l. Z art. 2 ust. 4 przedmiotowej ustawy wynika, że jeżeli nieruchomość stanowi współwłasność lub współposiadanie innych osób niż małżonkowie, obowiązek podatkowy od tej nieruchomości ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach i współposiadaczach. Dlatego organ I instancji wykonując obowiązek z art. 21 § 5 Ordynacji podatkowej ustalił nakazem płatniczym współwłaścicielom wymiar łącznego podatku za 1999r. J. P. otrzymała nakaz płatniczy w dniu 26 lutego 1999r. a więc termin do wniesienia odwołania upłynął jej dnia 12 marca 1999r. Odwołanie od nakazu płatniczego wpłynęło do Urzędu Gminy ze strony współwłaścicieli w dniu 27 lipca 1999r. a więc z uchybieniem terminu, przy czym odwołujący się nie domagali się przywrócenia terminu. Na postanowienie z dnia [...] października 1999r. M. S. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc kwestie merytoryczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie wyrokiem z dnia 28 września 2001r. sygn. akt SA/Rz 2124/99 uchylił zaskarżone postanowienie i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 10 zł. W uzasadnieniu Sąd podniósł, iż zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchybieniu terminu wydane zostało przedwcześnie. Sąd stwierdził, że brak jest ustaleń czy skarżąca otrzymała decyzję organu pierwszej instancji a jeżeli tak to, w jakim terminie i czy była prawidłowo pouczona o sposobie złożenia odwołania. Twierdzenie organu II instancji zawarte w uzasadnieniu do zaskarżonego postanowienia, że skarżąca otrzymała nakaz płatniczy z dnia 26 lutego, 1999 r. nie jest potwierdzone, bo w aktach brak takiego potwierdzenia. W aktach znajdują się dwie decyzje z dnia [...] października 1999 r. nr. [...] oraz druga z dnia [...] sierpnia 1999 r. o takim samym numerze z ręcznie dopisana datą 15 luty 1999 r., jednak brak jest dowodów na doręczenie przedmiotowej decyzji. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 r. [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło, że odwołanie M. S. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] lutego 1999r. nr [...] zostało wniesione z uchybieniem terminu przewidzianego w art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotową decyzję Wójta Gminy doręczono współwłaścicielce J. P. w dniu 26 lutego 1990 r. co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru. Czternastodniowy termin do wniesienia odwołania wynikający z art. 223 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej upłynął w dniu 12 marca 1999r., podczas gdy strona złożyła odwołanie w dniu 27 lipca 1999r. Wniesienie odwołania nastąpiło więc z uchybieniem terminu i organ odwoławczy na podstawie art. 228 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zobligowany był do stwierdzenia tego uchybienia, a strona nie wnosiła o przywrócenie terminu. Na powyższe postanowienie J. S. złożyła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego podnosząc ponownie zarzuty merytoryczne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wnosiło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Dodatkowo podniesiono, iż decyzję organu I instancji z dnia [...] lutego 1999 r. doręczono tylko współwłaścicielce J. P. w dniu 26 lutego 1999r. Jednak taki tryb postępowania zgodny był z § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 10 września 1996r. w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego (Dz.U. Nr 112, poz. 539), zgodnie, z którym jeżeli nieruchomość jest współwłasnością albo we współposiadaniu kilku osób, na któregokolwiek ze współwłaścicieli wystawia się nakaz płatniczy, prowadzi rachunkowość, wystawia tytuły wykonawcze i załatwia inne sprawy ze skutkiem dla pozostałych osób. Organ I instancji popełnił tylko błąd, ponieważ sporządził w systemie komputerowym dwa odpisy decyzji, jeden z datą 7 października 1999r. i drugi z datą 31 sierpnia 1999r., zamiast tylko jeden z datą wydania z [...] lutego 1999r. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270)-określanej dalej jako p.s.a. Skarga jest zasadna. Art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.) stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu sądu wiąże sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1272) stanowi, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Tymczasem organ II instancji w żaden sposób nie uwzględnił wskazań i zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego zwartych w uzasadnieniu do wyroku z dnia 21 września 2001r. sygn. akt SA/Rz 2124/99, przez co naruszył w sposób rażący wyżej określone przepisy, wskutek czego należało stwierdzić nieważność zaskarżonej decyzji w oparciu o art. 247 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. W oparciu o art. 152 p.s.a. określono, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się wyroku. Na podstawie art. 200 p.s.a. zasądzona od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło