SA/Rz 477/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-07

Skład orzekający: Bożena Wieczorska, Kazimierz Włoch, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mogą ustalić wartość celną towaru na podstawie art. 25 § 1 Kodeksu celnego (metoda towarów identycznych), opierając się na transakcji sprzedaży tego samego pojazdu, która nie była ostatnią transakcją przed wprowadzeniem towaru na polski obszar celny, oraz czy faktura wystawiona przez nieistniejącą firmę może być podstawą do określenia wartości celnej?
Ratio decidendi
Organy celne nie mogą ustalić wartości celnej towaru na podstawie art. 25 § 1 Kodeksu celnego, jeśli transakcja sprzedaży identycznych towarów nie była ostatnią transakcją przed wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. Ponadto, faktura wystawiona przez nieistniejącą firmę nie może stanowić podstawy do określenia wartości celnej towaru w trybie art. 23 § 1 Kodeksu celnego, ponieważ organy celne mają uzasadnione podstawy do zakwestionowania wiarygodności i dokładności informacji zawartych w takiej fakturze.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru cła od samochodu osobowego marki SAAB 9000. Organy celne zakwestionowały wartość celną wykazaną w zgłoszeniu celnym, opartą na fakturze wystawionej przez nieistniejącą firmę. Wartość celną ustalono na podstawie innej transakcji sprzedaży tego samego pojazdu, opartej na fakturze z dnia 16 grudnia 1998r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Kodeksu celnego i Ordynacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylił zaskarżoną decyzję.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego. Określono, że decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. Ś. kwotę 153 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref.staż. T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 paździrnika2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi G. Ś. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2001r. Nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz G. Ś. kwotę 153 złoty (słownie: sto pięćdziesięciu trzech złoty) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 477/02 U Z A S A D N I E N I E Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. (nr [...]) wydaną po rozpatrzeniu odwołania G.Ś., reprezentowanej przez pełnomocnika – adwokata, od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego w P. z dnia [...] października 2001r. (nr [...]zmieniającej decyzję Dyrektora Urzędu Celnego w P. nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...] grudnia 1998r. – i określającej kwotę wynikającą z długu celnego, utrzymał w mocy decyzję organu celnego I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...]grudnia 1998r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu na podstawie [...] sprowadzony z Belgii samochód marki SAAB 9000, rok produkcji 1995, o nr nadwozia [...]. Do zgłoszenia celnego dołączono fakturę z dnia 25 listopada 1998r. (nr...) wystawioną na kwotę 107.000,00 BEF, deklarację wartości celnej, oraz wycenę techniczną pojazdu z dnia 20 grudnia 1998r., w której rzeczoznawca określił stopień zużycia pojazdu na 75%. W zgłoszeniu celnym oraz Deklaracji Wartości Celnej określono wartość celną towaru jako wartość transakcyjną określoną w w/w fakturze, powiększoną o koszty transportu w wysokości 12.000 BEF. Dyrektor Urzędu Celnego w P. przyjął przedmiotowe zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą i określenie kwoty wynikającej z długu celnego. W niniejszej sprawie w wyniku przeprowadzonego postępowania administracyjnego przez administrację celną kraju wywozu, tj. Belgii, w ramach współpracy międzynarodowej w zakresie wymiany informacji celnych ujawniono, że faktura zakupu samochodu SAAB 9000 o wskazanych na wstępie parametrach technicznych z dnia 25 listopada 1998r. nr [...] wystawiona przez D. na nabywcę – G.Ś. jest fałszywa. Dalsze ustalenia zawarte w raporcie Ministerstwa Finansów Belgii - Nadzoru Dochodzeń Opłat Celnych i Akcyz wskazują, że w/w pojazd samochodowy został sprzedany przez firmę G. BVBA z R. [na rzecz] J. R. z Polski (...) za cenę 250.000 BEF. Wobec powyższego organ celny I instancji uznał zgłoszenie celne IDA SAD z 21 grudnia 1998r. za nieprawidłowe i określił wartość celną sprowadzonego pojazdu w decyzji z dnia [...] kwietnia 2001r. (nr [...]) przyjmując, że faktura z dnia 25 listopada 1998r. jest fałszywa, gdyż sprzedawca – firma D. nie istnieje. Skoro cena określona w tej fakturze nie jest wartością transakcyjną towaru, to tym samym nie może – zdaniem organu – stanowić podstawy do określenia wartości celnej towaru w trybie art. 23 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (tj. Dz.U. z 2001r., Nr 75, poz. 802). W takiej sytuacji organy celne ustalają wartość celną towaru w oparciu o – kolejno – art. 25-28 kodeksu celnego, lub z zachowaniem art. 29 § 1 kodeksu celnego. W niniejszej sprawie organ celny ustalił wartość celną towaru w kwocie 19323zł i kwotę cła 6.763,10zł właśnie metodą przewidzianą w art. 29 § 1 kodeksu celnego, a następnie uwzględniając treść art. 230 § 1 ustawy ordynacja podatkowa, z zastosowaniem przepisu art. 25 § 1 kodeksu celnego. Powołany przepis upoważnia organy celne do przyjęcia za wartość celną wartość transakcyjną identycznych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. W niniejszej sprawie uznano bowiem, iż transakcja pomiędzy firmą G. BVBA w R. a J. R., potwierdzona dowodem nr 980412 na kwotę 250.000 BEF dotyczy tego samego pojazdu SAAB 9000 (zgodność cech identyfikujących ww. pojazd co do tożsamości), co pozwala ustalić wartość importowanego przez G.Ś. pojazdu metodą wyceny określoną w art. 25 § 1 kodeksu celnego, przyjmując za wartość celną cenę widniejącą na fakturze, tj. 250.000 BEF. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej zarzucił naruszenie przepisu art. 23 § 1 kodeksu celnego poprzez odstąpienia od zasady wyrażonej w tym przepisie i przepisu postępowania, tj. art. 187 ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu skargi podniesiono zarzuty nie odnoszące się do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, albowiem dotyczące J.J., jako nabywcy przedmiotowego pojazdu w Belgii. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 ze. zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Na wstępie Sąd zauważa, że zarzuty podniesione w pisemnej skardze nie odnoszą się bezpośrednio do stanu faktycznego sprawy. Okoliczność ta nie ma jednak znaczenia, bowiem Sąd – stosownie do treści art. 134 § 1 p.s.a. – rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie organy celne zakwestionowały wartość celną samochodu osobowego marki Saab 9000 rok produkcji 1995 w kwocie 119000 BEF wykazaną w zgłoszeniu celnym IDA SAD z dnia [...] grudnia 1998r. nr [...] oraz w Deklaracji Wartości Celnej. Na powyższą kwotę składała się wartość transakcyjna w/w samochodu w kwocie 107.000 BEF określona w fakturze z dnia 25 listopada 1998r. nr [...] wystawionej przez "D." oraz koszt transportu w wysokości 12000BEF. Uznały bowiem, że w/w faktura jest fałszywa, a zatem nie potwierdza transakcji sprzedaży przedmiotowego samochodu G.Ś., bowiem firma "D." nie istnieje. Okoliczność tą ujawniono w toku postępowania prowadzonego przez administrację kraju wywozu tj. Belgii, w ramach współpracy międzynarodowej w zakresie wymiany informacji celnych pomiędzy Polską a państwami członkowskimi Wspólnoty Europejskiej (art. 3 ust. 1 Protokołu 6 "O wzajemnej pomocy w sprawach celnych" – zał. do Dz.U. 1994r. nr 11, poz. 38). W konsekwencji powyższych ustaleń organy celne przyjęły, iż wartość transakcyjna wykazana w w/w fakturze z dnia 25 listopada 1998r. nie może stanowić podstawy do określenia wartości celnej towaru w trybie art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Sąd podziela powyższe stanowisko. Stosownie do treści art. 23 § 1 w zw. z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna może nie być uznana za wartość celną towaru w przypadku gdy organy celne z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organy celne zakwestionowały wiarygodność faktury z dnia 25 listopada 1998r. nr 748/98 wystawionej przez "D.", a dołączonej do zgłoszenia celnego JDA SAD z dnia [...] grudnia 1998r. na [...] opierając się na raporcie z dochodzenia przeprowadzonego przez Ministerstwo Finansów – Nadzór Dochodzeń Opłat Celnych i Akcyz w Belgii (k.40), który wyraźnie stwierdził, iż firma "D." nie istnieje. Powyższy raport może - stosownie do treści art. 270 § 1 kodeksu celnego - stanowić dowód w sprawie i organy celne prawidłowo dokonały jego oceny w tym zakresie. Skoro bowiem Spółka "D." nie istnieje, to nie mogła dokonać sprzedaży przedmiotowego samochodu na rzecz G.Ś. i udokumentować tej transakcji w/w fakturą z dnia 25 listopada 1998r. Tym samym cena określona w w/w fakturze nie jest wartością transakcyjną towaru i nie może stanowić podstawy do określenia wartości celnej towaru w trybie art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Jeżeli wartość celna nie może zostać ustalona na podstawie art. 23 kodeksu celnego to – zgodnie z art. 24 kodeksu celnego – ustala się ją stosując w kolejności art. 25-28, a gdy wartość celna nie może być i w ten sposób ustalona, to – zgodnie z art. 29 Kodeksu celnego – ustalana jest na podstawie danych na polskim obszarze celnym, z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami wymienionymi w tym artykule. W niniejszej sprawie organy celne ustaliły wartość celną przedmiotowego samochodu – z zastosowaniem art. 230 ordynacji podatkowej – na podstawie jednej z metod zastępczych, tj. na podstawie art. 25 § 2 Kodeksu celnego. Przyjęły bowiem, w oparciu o cytowany wyżej Raport Ministerstwa Finansów Belgii, iż przedmiotowy pojazd został sprzedany, przez firmę G. z R. [na rzecz] J. R. za kwotę 250.000 BEF. Transakcję tę dokumentuje faktura z dnia 16 grudnia 1998r. (nr 980412), przy czym nie budzi wątpliwości fakt, iż faktura ta, opiewająca na kwotę 250.000 BEF, dotyczy tego samego samochodu tj. marki SAAB 9000, rok produkcji – 1995, nr podwozia [...]. W tej sytuacji wartość celna sprowadzonego pojazdu powinna być – zdaniem organów celnych – ustalona na podstawie art. 25 § 1 tj. tzw. "metodą towarów identycznych", czyli na podstawie faktury dotyczącej sprzedaży tego samego pojazdu wystawionej w ramach innej transakcji. Dopuszczalność takiego postępowania potwierdził – zdaniem organu odwoławczego – NSA w wyroku z dnia 5 grudnia 2000r. (sygn.akt SA/Bk 472/00). Stosownie do treści art. 25 § 1 Kodeksu celnego jeżeli wartość celna przywiezionych towarów nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 23, to za wartość celną przyjmuje się wartość transakcyjną identycznych towarów sprzedanych i wprowadzonych na polski obszar celny w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. W ocenie Sądu ustalony stan faktyczny sprawy nie upoważnia do zastosowania przepisu art. 25 § 1 Kodeksu celnego w celu ustalenia wartości celnej sprowadzonego pojazdu. Wprawdzie orzekające organy celne wskazały dowód potwierdzający sprzedaż przedmiotowego towaru przez firmę G. BVBA z R. na rzecz J. R. za kwotę 250.000 BEF tj. fakturą z dnia 16 grudnia 1998r. nr [...], jednakże nie wykazały, że powyższa transakcja była ostatnią transakcją przed wprowadzeniem towaru na polski obszar celny. W aktach sprawy znajduje się kserokopia dokumentu wywozu przedmiotowego samochodu do Polski na nazwisko J. R. z dnia 16 grudnia 1998r. (k.26) wraz z kserokopią w/w faktury z dnia 16 grudnia 1998r. nr 980412, tym niemniej przywóz tego samochodu do Polski zgłosiła w dniu 21 grudnia 1998r. .G.Ś.. Brak jest również dowodu ewentualnego uiszczenia przez J. R. w/w kwoty. W związku z powyższym Sąd stwierdził, iż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały podjęte z naruszeniem prawa materialnego i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło