SA/Rz 478/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bożena Wieczorska (spr.) Sędziowie WSA Kazimierz Włoch AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref.staż. T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 7 paździrnika2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi A. Ś. na decyzję Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [..] stycznia 2002r. Nr [...] w przedmiocie wymiaru cła I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2001r. Nr [...], II. określa, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego A. Ś. kwotę 225 zł (słownie: dwustu dwudziestu pięciu złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 478/02 U Z A S A D N I E N I E Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia [...] stycznia 2002r. (nr [...]) po rozpatrzeniu odwołania A. Ś., reprezentowanego przez pełnomocnika – adwokata, od decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] października 2001r. (nr [...]) zmieniającej decyzję Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] kwietnia 2001r. i uznającej za nieprawidłowe zgłoszenie celne nr [...] z dnia 9 listopada 1998r. oraz określającej kwotę wynikającą z długu celnego – utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że w dniu 9 listopada 1998r. zgłoszono do procedury dopuszczenia do obrotu samochód marki SAAB 9000 sprowadzony z Belgii, nr nadwozia [...], rok produkcji 1996 – uszkodzony. Do zgłoszenia celnego ([...]) dołączono umowę kupna z dnia 29 maja 1998r., zgodnie z którą J. S. sprzedał skarżącemu niniejszy samochód za kwotę 119.000 BEF i deklarację wartości celnej, w której wykazano w/w kwotę powiększoną o koszty transportu w wysokości 3000 BEF, a ponadto wycenę techniczną pojazdu z dnia 9 listopada 1998r. W opinii tej rzeczoznawca określił stopień zużycia pojazdu na 58%. Dyrektor Urzędu Celnego przyjął ww. zgłoszenie celne jako odpowiadające wymogom formalnym, co z mocy prawa spowodowało objęcie towaru wnioskowaną procedurą oraz określenie kwoty wynikającej z długu celnego. Następnie organ celny I instancji, dysponując informacjami z dokumentów administracji kraju wywozu – Belgii, z których wynikają ustalenia, iż umowa kupna samochodu SAAB 9000 od J. S. z dnia 29 maja 1998r. jest fałszywa, a ponadto, że samochód będący przedmiotem transakcji pomiędzy skarżącym a J. S., został sprzedany przez firmę A. J.J. zam. [...] za łączną kwotę 375.000 BEF, uznał zgłoszenie celne zawarte w w/w JDA SAD za nieprawidłowe i określił wartość celną importowanego pojazdu w kwocie 29.789zł oraz kwotę cła w wysokości 10.426,20zł. Ustaleń tych organ dokonał według zastępczej metody wyceny przewidzianej w art. 29 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny (tekst jednolity – Dz.U. 2001r., Nr 75, poz. 502), obszernie przy tym przedstawiając w decyzji zasady postępowania w sprawie ustalania wartości używanych pojazdów samochodowych opracowane przez Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Ponadto organ celny analizując kolejne metody ustalania wartości celnej, uregulowane w art. 23-29 Kodeksu celnego, przedstawił stanowisko wymienionego Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej co do możliwości stosowania poszczególnych metod. Zastosowanie art. 25 i 26 Kodeksu celnego uznano za problematyczne, zastosowanie art. 27 Kodeksu celnego – ograniczono do importu dla celów handlowych, z kolei zastosowanie art. 28 kodeksu celnego uznano za niemożliwe, bowiem pojazdy używane jako takie nie są w ogóle produkowane. W niniejszej sprawie wartość celną importowanego samochodu ustalono na podstawie powołanego art. 29 kodeksu celnego. Za wartość bazową do ustalenia wartości celnej przyjęto cenę określoną przez wydawnictwo "Info-Ekspert. Pojazdy samochodowe, wartości rynkowe część A nr 11/98" w wysokości 93.050zł, pomniejszoną o 10% marży handlowej, 22% podatku VAT, 35% cła oraz 45% z tytułu stanu technicznego pojazdu. Wyliczona wartość celna wyniosłą 294.892 BEF, wg kursu z dnia zgłoszenia celnego (29.789zł), co odbiega od kwoty zadeklarowanej przez stronę, tj. 119.000 BEF. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik skarżącego zarzucił m.in. ustalenie wartości celnej sprowadzonego towaru na podstawie art. 29 § 1 kodeksu celnego, z pominięciem innych metod ustalania wartości towaru. Organ odwoławczy na podstawie art. 230 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa (Dz.U. Nr 137, poz. 926 z późn.zm.) zwrócił sprawę Dyrektorowi Urzędu Celnego w celu zmiany wydanej decyzji, uznając, że wartość celna sprowadzonego pojazdu samochodowego powinna być ustalona na podstawie art. 25 Kodeksu celnego, tj. na podstawie tzw. "metody towarów identycznych" z uwagi na to, że organy finansowe Belgii w toku prowadzonego postępowania ujawniły fakturę sprzedaży niniejszego samochodu na nazwisko J. J. przez firmę A. za kwotę 375.000 BEF. W konsekwencji organ celny I instancji zobligowany w/w rozstrzygnięciem organu wyższego stopnia, decyzją z dnia [...] kwietnia 2001r. (nr [...]) uznał zgłoszenie celne IDA SAD [...] z dnia 9 listopada 1998r. za nieprawidłowe w zakresie określenia kwoty wynikającej z długu celnego i określił dług celny w kwocie 10.426,20zł stosując metodą towarów identycznych, przyjmując na podstawę wartości celnej kwotę 375.000 BEF, określoną w fakturze wystawionej przez firmę A. W kolejnym odwołaniu pełnomocnik zarzucił niewłaściwe prowadzenie postępowania celnego, w wyniku którego organ błędnie ustalił nową wartość celną towaru. Organ odwoławczy utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszo-instancyjne. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, wnosząc o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji. W uzasadnieniu skargi podważono wiarygodność dokumentów na podstawie których dokonano ustalenia nowej wartości celnej samochodu SAAB 9000, wywodząc, że brak jest podstaw do odstąpienia w sprawie od zasady wyrażonej w art. 23 § 1 kodeksu celnego i weryfikacji zgłoszenia celnego, a co za tym także zastosowania art. 25 § 1 kodeksu celnego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) – zwanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do sposobu ustalenia wartości celnej sprowadzonego do polski samochodu marki SAAB 9000 – rok produkcji 1996r. Zdaniem strony skarżącej wartość celna przedmiotowego samochodu winna być ustalona w trybie art. 23 § 1 Kodeksu celnego, natomiast w ocenie organów celnych zastosowanie winna mieć jedna z zastępczych metod ustalania wartości celnej, określona w art. 25 § 1 Kodeksu celnego. Z ustalonego stanu sprawy wynika, iż organy celne zakwestionowały wartość celną przedmiotowego samochodu w kwocie 122.000 BEF wykazaną w zgłoszeniu celnym IDA SAD z dnia 9 listopada 1998r. nr [...] oraz w Deklaracji Wartości Celnej. Na powyższą kwotę składała się wartość transakcyjna w/w samochodu w kwocie 119.000 BEF określona w fakturze z dnia 29 maja 1998r. wystawionej przez J. S. z L. oraz kwota transportu w wysokości 3000 BEF. Uznały bowiem, że w/w faktura jest fałszywa, a zatem nie potwierdza transakcji sprzedaży przedmiotowego samochodu A. Ś. Stanowisko swe organy celne oparły na Raporcie Ministerstwa Finansów – Nadzór Dochodzeń Opłat Celnych i Akcyz w Belgii, który potwierdzał, iż przeprowadzono dochodzenie u J. S. [...], w trakcie którego ustalono, iż umowa sprzedaży w/w pojazdu SAAB A. Ś. "z dnia 29 maja 1999" jest fałszywa. Równocześnie – jak wynika z tegoż Raportu – w toku innego dochodzenia stwierdzono, że firma A., sprzedała w/w pojazd J. J. W konsekwencji powyższych ustaleń organy celne przyjęły, iż wartość transakcyjna wykazana w w/w fakturze z dnia 29 maja 1998r. nie może stanowić podstawy do określenia wartości celnej towaru w trybie art. 23 § 1 Kodeksu celnego. Stosownie do treści art. 23 § 1 w zw. z art. 23 § 7 Kodeksu celnego wartość transakcyjna może nie być uznana za wartość celną towaru, w przypadku gdy organy celne z uzasadnionych przyczyn zakwestionują wiarygodność i dokładność informacji lub dokumentów służących do określenia wartości celnej, które należy dołączyć do zgłoszenia celnego. W niniejszej sprawie organy celne zakwestionowały wiarygodność faktury z dnia 29 maja 1998r. (bez numeru) wystawionej przez J. S. w L., a dołączonej do zgłoszenia celnego IDA SAD z dnia 9 listopada 1998r. nr [...] opierając swe stanowisko na Raporcie z dochodzenia przeprowadzonego przez Ministerstwo Finansów – Nadzór Dochodzeń Opłat Celnych i Akcyz w Belgii (k.21). Raport powyższy – którego kserokopia znajduje się w aktach sprawy – nie zawiera w tym zakresie uzasadnienia. Zawiera natomiast stwierdzenie, iż dalsze dochodzenie wykazało, że pojazd został sprzedany przez firmę A. J.J. Na dowód powyższego do Raportu dołączono kserokopię – znajdującej się w księgowości firmy A. – faktury (bez daty) dokumentującej sprzedaż J. J. samochodu marki SAAB o nr podwozia [...] za kwotę łączną 375.000 BEF oraz kserokopię czterech stron kalendarza z dnia 22 i 23 października oraz 6 i 7 listopada 1998r. – informujących o zaliczce w dniu 23 października 1998r. w kwocie 30.000 BEF w związku z samochodem SAAB 900 oraz o "nałożeniu" kwoty 345.000 BEF na J. J. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 Protokołu 6 "O wzajemnej pomocy w sprawach celnych" – zał. do Dz.U. z 1994, na 11, poz. 38) organy administracji celnej Polski współpracują z organami państw członkowskich Wspólnoty Europejskiej, a dokumenty sporządzone przez te organy mogą stanowić – na podstawie art. 270 § 1 Kodeksu celnego dowód w sprawie. W związku z powyższym organy celne zasadnie dopuściły powyższy Raport jako dowód w niniejszej sprawie. Nie oznacza to jednak, że organy te zostały zwolnione z oceny tegoż dowodu. Ustalenia zagranicznych służb celnych przeprowadzających weryfikację faktur za granicą na wniosek polskiej administracji celnej stanowią jeden z dowodów w sprawie, podlegający ocenie przez polskie organy celne pod względem kompletności i pod względem pozostawania w związku z pozostałym materiałem dowodowym. W niniejszej sprawie organy celne przyjęły, iż przedstawiona wraz ze zgłoszeniem celnym w dniu 21 grudnia 1998r. faktura z dnia 29 maja 1998r. jest – wg organu I instancji – "fałszywa", a – wg organu odwoławczego – "niewiarygodna". Z uwagi na ujawnienie faktury wystawionej przez belgijską A. na nazwisko J. J. i opiewającej na kwotę 375.000 BEF, a dotyczącej tego samego samochodu tj. SAAB 900 nr podwozia [...]. W ocenie Sądu powyższe stanowisko jest przedwczesne. Sam fakt, iż określony towar był przedmiotem obrotu w różnych transakcjach nie oznacza automatycznie, że dokument dotyczący jednej z transakcji tj. faktura jest niewiarygodny. Podkreślić należy, że faktura potwierdzająca sprzedaż przedmiotowego samochodu na rzecz J. J. nie jest oznaczona żadną datą, a ponadto brak jest dowodu zapłaty kwoty wynikającej z tej faktury. Z oczywistych powodów dowodem takim nie mogą być odręczne notatki w kalendarzu. Przeciwne stanowisko w tej materii, które zaprezentował organ odwoławczy, Sąd uznaje za dowolne i niczym nie uzasadnione. Firma A. uczestnicząca w obrocie gospodarczym jako przedsiębiorca winna dokumentować dokonywane operacje gospodarcze w sposób przewidziany prawem, a polskie organy celne nie są zwolnione z obowiązku oceny przedstawionych im dowodów. W związku z powyższymi wywodami Sąd stwierdził, iż organy celne nie zakwestionowały skutecznie wiarygodności dokumentu służącego do określenia wartości celnej, a dotyczącego w dniu 9 listopada 1998r. zgłoszenia celnego, a co za tym nie były uprawnione do ustalenia wartości celnej przedmiotowego samochodu w drodze metody zastępczej. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.s.a. orzekł jak w sentencji.