SA/Rz 500/03
WyrokWSA w Rzeszowie2005-01-24
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Anna Lechowska, Magdalena Józefczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej (zawodowego uszkodzenia słuchu) może zostać oparta na opinii jednostki nieposiadającej uprawnień do wydawania orzeczeń w sprawie chorób zawodowych, a następnie utrzymana w mocy przez organ odwoławczy bez uzupełnienia postępowania dowodowego?Ratio decidendi
Decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, opartą na opinii jednostki nieposiadającej uprawnień do wydawania takich orzeczeń, jest wadliwa. Organ odwoławczy powinien był uchylić wadliwą decyzję organu pierwszej instancji i merytorycznie rozpoznać sprawę po uzupełnieniu dowodów, jeśli sam nie dysponował wystarczającymi danymi. Ponadto, opinia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nie może rozstrzygać o chorobie zawodowej, gdyż jest to kompetencja organu administracyjnego.Stan faktyczny
H.F. złożył skargę na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R., która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.W. o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej – zawodowego uszkodzenia słuchu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów dotyczących chorób zawodowych, wskazując na związek między uszkodzeniem słuchu a hałasem w miejscu pracy, nawet jeśli okresowo przekraczał on dopuszczalne normy. Podkreślił również, że inni pracownicy uzyskali orzeczenia o chorobie zawodowej.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. oraz stwierdzono, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędziowie NSA Anna Lechowska AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H.F. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku;
SA/Rz 500/03
U Z A S A D N I E N I E
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. decyzją z dnia [...]r., [...] utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w S.W. z dnia [...] r., [...] orzekającą o braku podstaw do stwierdzenia u H.F. choroby zawodowej – zawodowego uszkodzenia słuchu. W uzasadnieniu decyzji Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. wskazał, że odmowa stwierdzenia choroby zawodowej oparta została na opiniach biegłych lekarzy, którzy nie rozpoznali zawodowego uszkodzenia słuchu u H.F.
Z decyzją Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. nie zgodził się H.F. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie stwierdził, że zarówno decyzja I instancji oraz decyzja zaskarżona rażąco naruszają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z 18 IX 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm./. Szczególnie naruszony został § 1 tego rozporządzenia, gdyż faktem oczywistym jest, że pomiędzy uszkodzeniem słuchu a nadmiernym hałasem w miejscu jego pracy istnieje związek. Bez znaczenia dla ustalenia tego związku pozostają braki pomiarów natężenia hałasu w latach od 1952 r. do 1978 r.
Stwierdzenie przez organy, że w miejscu pracy skarżącego hałas na ogół nie przekraczał obowiązujących norm higienicznych nie może prowadzić do wykluczenia wpływu hałasu na stan słuchu, jeżeli okresowo hałas ten przekraczał poziom 100 dB, a niekiedy osiągał natężenie 107-109 dB, co zostało stwierdzone przez pomiary robione w okresie między rokiem 1978 a 1992 r. Dodatkowo skarżący wskazał, że inne osoby pracujące wraz z nim uzyskały orzeczenia stwierdzające wystąpienie u nich choroby zawodowej – niedosłuchu. Z tych względów skarżący wniósł o rozpatrzenie jego sprawy, gdyż uznał, że decyzje odmawiające stwierdzenia choroby zawodowej są dla niego niesłuszne.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. odpowiadając na skargę wniósł o jej oddalenie i powołał argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargę zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi H. F., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą ani formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w granicach danej sprawy badając legalność zaskarżonego orzeczenia.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że decyzja ta wydana została z naruszeniem prawa i z tego powodu musi być wyeliminowana z obrotu prawnego.
W sprawie niewątpliwe jest, że organ I instancji orzekał o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u H.F. na podstawie orzeczenia Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. z dnia [...]r., które w świetle utrwalonego orzecznictwa SN i NSA nie mogło być dowodem. Zatem oparcie rozstrzygnięcia organu I instancji tylko na takim dowodzie skutkować musiało wadliwością decyzji, gdyż w postępowaniu o stwierdzenie choroby zawodowej opinia jednostki specjalistycznej jest dla organów orzekających wiążąca. Zatem brak opinii lub opinia wadliwa z prawnego punktu widzenia nie daje podstaw do wydania decyzji. Konsekwencją takiego stanu prawnego jest stwierdzenie, że organ odwoławczy kontrolując tak wydaną decyzję w drodze odwoławczej powinien decyzję uchylić jako wadliwą i orzekać merytorycznie jeżeli w swoim postępowaniu uzupełnił sprawę o konieczne dowody. W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w R. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Stalowej Woli zamiast uchylić ją i orzekać po uzupełnieniu dowodów. Działanie takie naruszyło art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., gdyż w mocy można utrzymać decyzję, co do której nie ma zastrzeżeń materialnych i formalnych.
Uchylając decyzję, będącą przedmiotem kontroli Sąd miał na uwadze również to, że znajdująca się w aktach sprawy opinia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z dnia [...] r. nie odpowiada w istocie warunkom określonym w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych /Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm./, gdyż stosownie do § 8 rozporządzenia jednostki organizacyjne właściwe do rozpoznania chorób zawodowych wydają orzeczenie w sprawie choroby zawodowej, przy czym określenie choroby ma odpowiadać wykazowi będącemu załącznikiem do rozporządzenia. Konkretyzując stwierdzić należy, że opinia WOMP w R. nie rozstrzyga czy u skarżącego stwierdza lub nie stwierdza uszkodzenie słuchu wywołane hałasem /pkt 15 załącznika/, a wypowiada się na temat braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu słuchu. W istocie rozstrzyga to co jest kompetencją organu, który na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia ma orzec o chorobie zawodowej lub braku podstaw takiej choroby.
Wreszcie Sąd zauważa, że przepisy prawa wymagają aby decyzja była podpisana przez osobę upoważnioną do jej wydania. Wydanie decyzji przez Z-cę Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w R. wymogu tego nie spełnia, o ile nie wskazano wyraźnie, że działa on z upoważnienia organu lub w aktach sprawy nie dołączono dokumentu, który na takie upoważnienie wskazuje.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd uwzględnił skargę mając na względzie treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a. uznając, że organy dopuściły się naruszenia art. 7 i art. 77 oraz art. 107 § 3 k.p.a., a te naruszenia mają istotny wpływ na wynik sprawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło