SA/Rz 525/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk /spr./ Sędziowie NSA Marian Ekiert WSA Robert Sawuła Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych odwołania I. uchyla zaskarżone postanowienie; II. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. D. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 525/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...].08.2002 r., Nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta P. nakazał A. D. zam. P. ul. W. 1 dokonać rozbiórki dobudowanej do istniejącego budynku mieszkalnego części gospodarczo-mieszkalnej o wymiarach 12,15 x 8,48 m, położonego na posesji nr 52 przy ul. K. w P.. Wskazaną decyzję na adres P. ul. W. 1 doręczono skarżącemu w dniu 8.08.2002 r. Odbiór przesyłki potwierdził sąsiad J. Odwołanie od tej decyzji złożył A. D. w ustawowym terminie /22.08.2002 r./. Odwołania nie podpisał. W aktach sprawy administracyjnej znajduje się pismo Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6.09.2002 r., Nr [...] wzywające A. D. do podpisania odwołania w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpatrzenia. Wezwanie wysłano na adres P. ul. W. 1. Przesyłka była awizowana dwukrotnie w dniach 12.09.2002 r. i 21.09.2002 r. Adresat nie podjął przesyłki, zatem Urząd Pocztowy zwrócił ją organowi II instancji w dniu 3.10.2002 r. Organ odwoławczy przyjął, iż doręczenie skarżącemu wezwania było skuteczne w trybie art. 44 k.p.a. /doręczenie subsydiarne/, a doręczenia dokonano w dniu 4.10.2002 r. Na druku nie ma adnotacji, iż zawiadomienie o złożeniu przesyłki w urzędzie pocztowym pozostawiono w skrzynce pocztowej, lub w drzwiach mieszkania adresata. Pismem z dnia 14.10.2002 r. /K. 26 akt administracyjnych/ pozostawiono odwołanie bez rozpatrzenia /art. 64 § 2 k.p.a./. Pismo to wysłano do A. D. na w/w adres. Nie zostało podjęte przez adresata w terminie. Przesyłka była dwukrotnie awizowana przez doręczyciela w dniach 17.10.2002 r. i 26.10.2002 r. Na dowodzie doręczenia nie ma także adnotacji o umieszczeniu zawiadomienia o nadejściu przesyłki w skrzynce listowej lub na drzwiach mieszkania adresata. We wniosku z dnia 19.02.2003 r. A. D. wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego odwołania a konkretnie o jego podpisanie. W motywach wniosku przytoczył, że w okresie od września do końca grudnia 2002 r., nie przebywał pod wskazanym adresem, co było związane z jego chorobą. Do wniosku dołączył kserokopie 2 zaświadczeń lekarskich wystawionych przez Prywatny Specjalistyczny Gabinet Lekarski. W zaświadczeniach tych podano, że A. D. w okresie 1.09 – koniec grudnia 2002 r. był leczony w tej Poradni w P. przy ul. S. 4. Postanowieniem z dnia [...].03.2003 r., Nr OA [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił przywrócenia terminu do podpisania odwołania /przedmiot skargi/. Wskazane postanowienie wydał na podstawie art. 59 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, bo w chwili składania odwołania nie wskazał innego adresu, nie wyznaczył też osoby do jego reprezentowania i nie powiadomił organu o zmianie adresu. Zgodnie z zaświadczeniami lekarskim przyczyna do uzupełnienia braku formalnego odwołania ustała z końcem grudnia 2002 r., a tym samym wniosek o przywrócenie terminu został złożony z uchybieniem terminu o jakim mowa w art. 58 § 2 k.p.a. A. D. nie podpisał również odwołania. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Rzeszowie skarżący A. D. zarzucił, że o wezwaniu do podpisania odwołania dowiedział się w dniu 12.02.2003 r. w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego. Powoływanie się organu odwoławczego, ze nie powiadomił tego organu o zmianie miejsca pobytu uważa za chybione, bo choroby nie planował, jak również długoterminowego wyjazdu. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi z przyczyn podanych w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna, ale z przyczyn uwzględnionych prze Sąd z urzędu. Tytułem wprowadzenia należy objaśnić, iż z dniem 1.01.2004 r. zostały zniesione ośrodki zamiejscowego Naczelnego Sądu Administracyjnego, a w ich miejsce utworzono wojewódzkie sądy administracyjne, jako sądy pierwszoinstancyjne /art. 85 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm., nazwanej dalej przepisami wprowadzającymi oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/. Stosownie do art. 97 § 1 przepisów wprowadzających sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, cytowanej niżej skrótem p.s.a. Przechodząc do istoty sprawy należy nawiązać do art. 63 § 3 k.p.a. określającego wymogi formalne podania, które zgodnie z § 1 tego przepisu odnoszą się także do odwołania. Z przepisu tego wynika, że odwołanie powinno być podpisane przez wnoszącego. Niesporna jest okoliczność, iż odwołanie wniesione przez A. D. nie zostało przezeń podpisane. W takim stanie rzeczy, organ odwoławczy stosownie do art. 64 § 2 w zw. z art. 140 k.p.a. obowiązany był do wezwania w/w do usunięcia tego braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że nieusunięcie tego braku spowoduje pozostawienie odwołania bez rozpoznania tylko wtedy, gdy skutecznie doręczył odwołującemu się wezwanie o uzupełnienie braku formalnego. O skuteczności doręczenia wezwania decydują przepisy rozdziału 8 k.p.a. Doręczenie zastępcze /subsydiarne/ w rozumieniu art. 44 k.p.a. jest skuteczne tylko wtedy, jeżeli doręczyciel o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym zawiadomił adresata przez umieszczenie takiego zawiadomienia w skrzynce na korespondencję, lub gdy to jest niemożliwe na drzwiach mieszkania adresata. Na dowodzie doręczenia listonosz powinien uczynić na ten temat odpowiednią wzmiankę /zob. orzeczenia Sądu Najwyższego z dnia 7.04.1998 r. – III RN 22/98 – OSNAPiUS Nr 4/99, poz. 114 i z dnia 22.02..2001 r., III RN 70/00 – OSNAPiUS Nr 19/2001, poz. 574/. Na dowodzie doręczenia wezwania do usunięcia braku formalnego odwołania /K. 25 akt administracyjnych II instancji/, nie ma adnotacji, iż o pozostawieniu pisma /wezwania/ w urzędzie pocztowym, umieszczono zawiadomienie w skrzynce listowej lub na drzwiach mieszkania skarżącego. Identyczna sytuacja odnosi się do pisma organu odwoławczego z dnia 14.10.2002 r. w sprawie pozostawienia odwołania wniesionego przez A. D. bez rozpoznania /K. 26 i 27 akt II instancji/. Na marginesie należy odnotować, iż organ odwoławczy w zasygnalizowanych kwestiach stosował druki doręczeń, na których nie ma rubryki dotyczącej umieszczenia zawiadomienia o pozostawieniu pisma w urzędzie pocztowym w skrzynce z powodu naruszenia art. 44 § 3 k.p.a. Sąd uznał, iż doręczenia skarżącemu wezwania do usunięcia braku formalnego skargi oraz pisma w sprawie pozostawienia odwołania bez rozpoznania, nie były skuteczne. Organ odwoławczy na poruszone kwestie nie zwrócił uwagi i nie powtórzył czynności zmierzającej do skutecznego doręczenia skarżącemu wskazanych pism. Na skutek tych uchybień wytworzyła się sytuacja, że termin do usunięcia braku formalnego odwołania nie rozpoczął swego biegu, przeto wniosek A. D. o przywrócenie terminu do uzupełnienia odwołania był bezprzedmiotowy. Organ odwoławczy przy rozpatrywaniu tego wniosku miał możliwości sanowania naruszenia art. 44 § 2 k.p.a., lecz ponownie na tą kwestię nie zwrócił uwagi. Okoliczność podniesiona w skardze, iż skarżący o wezwaniu go do podpisania odwołania dowiedział się w dniu 12.02.2003 r. w biurze Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta P., nie zwalnia organu odwoławczego od obowiązku określonego w art. 64 § 2 k.p.a. i dotyczącego skutecznego doręczenia skarżącemu wezwania do podpisania skargi. Kwestia ta mogłaby być istotna, ale tylko w aspekcie art. 58 § 2 k.p.a. Ubocznie należy nawiązać do uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, w którym podkreślono okoliczność, iż skarżący nie powiadomił organu o zmianie miejsca pobytu i nie wyznaczył osoby do reprezentowania go na czas jego nieobecności w dotychczasowym miejscu pobytu. Obowiązek strony wynikający z art. 41 k.p.a. w przedmiocie zawiadamiania organu o każdej zmianie adresu, może pociągać skutki prawne zawarte w § 2 tego przepisu tylko wtedy, gdy organ stosownie do art. 9 k.p.a. pouczył stronę o treści tego przepisu i o skutkach prawnych zaniechania tego obowiązku /zob. Zbigniew Janowicz – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wydawnictwo Naukowe PWN, W-wa – Poznań 1995 r. str. 142 oraz Janusz Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego – Komentarz, Wyd. C.H. Beck, W-wa 1996 r., str. 261 in principio/. W aktach administracyjnych I i II instancji, nie ma żadnej wzmianki, iż skarżący był pouczony o treści art. 41 ka. Z przedstawionych względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 litera c, art. 152 p.s.a. w zw. z art. 97 § 1 przepisów wprowadzających orzekł jak w punkcie I i II wyroku. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł po myśli art. 97 § 2 przepisów wprowadzających. Stosownie do wskazanych okoliczności, organ odwoławczy powtórzy czynność wezwania skarżącego do uzupełnienia braku formalnego odwołania i dopilnuje skuteczności doręczenia takiego wezwania.