SA/Rz 562/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-03-03

Skład orzekający: Robert Sawuła, Zbigniew Czarnik, Magdalena Józefczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał podstawy do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia) w sytuacji, gdy organ I instancji przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sposób poprawny, a jedyną wątpliwością była kwalifikacja prawna wykonanych robót?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Sąd uznał, że organ odwoławczy nie miał podstaw do zastosowania tego przepisu, ponieważ postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone prawidłowo, a organ II instancji mógł dokonać merytorycznej oceny i ewentualnie zreformować decyzję organu I instancji, zamiast przekazywać sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą przedłożenie orzeczenia o prawidłowości wykonania robót budowlanych w budynku mieszkalnym. Organ odwoławczy uznał, że wykonana przez skarżących samowola była budową, a nie remontem, co wymagało pozwolenia na budowę. Skarżący nie zgodzili się z tą kwalifikacją, wskazując na zły stan techniczny istniejącego tarasu i zabudowanie go z własnych środków. Wnieśli o uchylenie decyzji i umożliwienie zalegalizowania prac.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz stwierdzono, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Sawuła Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: st. sekr. sąd. B. Krztoń po rozpoznaniu w dniu 3 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. i A. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków wykonania określonych czynności I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących J. i A. P. solidarnie kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 562/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2003 r., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującej J. i A. P. przedłożenie w terminie do dnia 30 marca 2003 r. orzeczenia o prawidłowości wykonania robót budowlanych w budynku nr 63, mieszkaniu nr 2 położonym na działce w Ł. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. Podstawą uchylenia decyzji i przekazania sprawy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do ponownego rozpatrzenia było stwierdzenie organu II instancji, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zakwalifikował wykonaną przez J. i A. P. samowolę jako remont, choć w istocie jest to budowa w rozumieniu art. 3 pkt 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126/. Organ odwoławczy dodatkowo wskazał, że budowa, która obejmuje również rozbudowę, przebudowę, nadbudowę i odbudowę wymaga, stosownie do treści art. 28 prawa budowlanego, pozwolenia na budowę. Brak pozwolenia skutkuje przyjęciem samowoli dla wykonanej rozbudowy. Z decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie zgodzili się J. i A. P., którzy w skardze do NSA OZ w Rzeszowie wskazali, że jako właściciele mieszkania nr 2 i współwłaściciele budynku mieszkalnego nr 63 w Ł. zabudowali wnękę i taras z uwagi na zły stan techniczny tego elementu budynku, który na skutek warunków atmosferycznych był w złym stanie. Istniejący taras został częściowo zabudowany i zadaszony co pozwoliło urządzić w nim wiatrołap. Skarżący wskazali, że wszystkie roboty sfinansowali z własnych oszczędności i z przeświadczeniem, że nie naruszają przepisów budowlanych. Z tego też powodu zwrócili się do sądu o uchylenie zaskarżonej decyzji i umożliwieniem zalegalizowania wykonanych prac. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, a jako uzasadnienie dla swojego wniosku powołał argumentację jak z uzasadnienia własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi J. i A. P., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a. nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną, ani wskazanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje skargę w granicach danej sprawy dokonując kontroli zaskarżonego orzeczenia z punktu widzenia jego zgodności z obowiązującym prawem. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji w tym zakresie Sąd stwierdza, że decyzja ta narusza art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego /Dz. U. Nr 98, z 2000 r., poz. 1071/ i z tego powodu podlega uchyleniu, a to oznacza, że skarga zostaje uwzględniona. Uwzględnienie skargi nastąpiło więc z przyczyn innych niż w niej podniesione. Dla Sądu poza dyskusją pozostaje stwierdzenie, że zastosowanie przez organ odwoławczy art. 138 § 2 k.p.a. może mieć miejsce tylko wówczas, gdy organ I instancji nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego w ogóle, albo postępowanie to musi być poprowadzone w znacznym zakresie. Analiza akt sprawy objętej skargą wskazuje, że postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone w sposób poprawny i w sprawie nie ma okoliczności wymagających wyjaśnienia. Stan taki oznacza, że Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie miał podstaw do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a. W uzasadnieniu własnej decyzji wskazał, że jedyną kwestią wątpliwą w sprawie jest kwalifikacja prawna wykonywanych przez skarżących robót, przy czym sam organ dokonał takiej kwalifikacji przyjmując, że w prowadzonym przez organ I instancji postępowaniu mamy do czynienia z budową, a nie remontem. Stanowisko takie uprawniało do merytorycznego orzekania i zreformowania decyzji I instancji, zwłaszcza, że od początku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził sprawę "legalności wykonanych prac remontowych". Zatem przedmiotem postępowania była legalność prowadzonych robót. Tak określony przedmiot postępowania dawał organowi II instancji prawo do przyjmowania odmiennej kwalifikacji prawnej stanu faktycznego ustalonego w postępowaniu wyjaśniającym bez narażenia się na zarzut pozbawienia stron jednej instancji, bowiem zmiana kwalifikacji prawnej podjętych przez organ I instancji działań jest prawem i obowiązkiem organu odwoławczego. Z tych powodów Sąd mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) prawa o p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję uznając, że wykazane naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 prawa o p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło