SA/Rz 568/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [..] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r Nr. [...], po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Starosty [...] z dnia [...].01.2003 r. znak: [...], umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie przyznania odszkodowania – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W podstawie prawnej decyzji powołał przepis art. 138 § l pkt. 1 k.p.a. W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że Starosta [...] orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomości oznaczone:- numerami 1426, 1427, 1552, 1553, 1555, 1556, 1556 z kropką i 1428 o łącznej powierzchni 4,8757 ha, położone w P., odpowiadające obecnie części działek ewidencyjnych o numerach: 478, 482, 506 położonych w P., gmina K. oraz oznaczone jako parcele gruntowe Ikat. 5412, 5414, 5415, 5416, położone w H., odpowiadające obecnie części działki ewidencyjnej nr 508 położonej w P., i części działki nr ewid. 29, - z powodu braku przymiotu strony i braku podstaw prawnych do merytorycznego rozpoznania sprawy. W odwołaniu S. W., wniosła o uchylenia zaskarżonej decyzji w całości oraz wydania decyzji zgodnie jej wnioskiem w którym domaga się przyznania odszkodowania w formie ekwiwalentu pieniężnego za przejęte na rzecz Skarb Państwa nieruchomości wchodzące w skład gospodarstwa rolnego własności jej rodziców. Zarzuciła brak podstaw do stwierdzenia braku przymiotu strony w tym postępowaniu i wskazała, że jest jedyną spadkobierczynią po swoich rodzicach, jako dowód przedłożyła postanowienie Sądu Rejonowego w J. z dnia [...] maja 2000 r sygn.akt [...] o stwierdzeniu nabycia spadku. Fakt, że nieruchomości za które domaga się odszkodowania były własnością jej rodziców świadczą przedłożone dokumenty tj. 1/ Decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w K. Wydział Rolnictwa i Leśnictwa z dnia [...] listopada 1956 r Nr [...] , 2/ wypis z rejestru gruntu po komasacji , 3/ operat pomiaru z lat 1951 – 1952 znajdujący się w Ośrodku Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w J. W/w dokumentach wykazała własność nieruchomości swoich rodziców, które obecnie stanowią własność Skarbu Państwa, obecnie niektóre z nich znajdują się w administracji [...] Parku Narodowego [...]. Oryginalne dokumenty co do własności tych nieruchomości zaginęły w czasie wysiedlenia i działań wojennych a jedynym dokumentem który ocalał cudem tj. akt notarialny z dnia [...] września 1929 r L.Rep. [...] dotyczy nieruchomości w H. Niezrozumiałym jest dla odwołującej twierdzenie organu I instancji zawarte w uzasadnieniu decyzji w którym to przyznał fakt, iż w/w dokumenty wskazują na interes prawny do wystąpienia z takim wnioskiem, natomiast sentencja orzeczenia świadczy o braku takiego uprawnienia. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że umorzenie postępowania nastąpiło wobec stwierdzenia, że S. W. nie udowodniła że może być stroną postępowania wobec braku wykazania prawa własności jej rodziców do nieruchomości położonych w P. Odnośnie zaś co do nieruchomości położonych w H. zostało stwierdzone, że przepisy prawa materialnego nie przewidują zasądzenia i wypłaty takiego odszkodowania. Materiał aktowy sprawy wskazuje, że w/w nieruchomości za które odwołująca się domaga się odszkodowania przejęte zostały na własność Państwa, na podstawie przepisów dekretu z 27.07.1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, póz. 339 ze zm.) oraz dekretu z dnia 05 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, póz. 318 ze zm.). W takim stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, iż umorzenie postępowania w sprawie znajduje uzasadnienie w treści art. 105 § 1 pkt 1 k.p.a. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca S. W. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako wydanej z naruszeniem przepisów prawa. W uzasadnieniu skargi powtórzyła argumentację jak odwołaniu. Dodatkowo podniosła, że organy orzekające w sprawie w sposób lakoniczny ustosunkowały się do przestawionych dowodów w sprawie wskazujących na interes prawny skarżącej . W ocenie skarżącej treść art. 216 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie wyklucza możliwości rozstrzygnięcia tej sprawy, albowiem zwrotowi mogą podlegać nieruchomości wywłaszczone niezależnie od ustalenia faktu kiedy nastąpiło faktyczne ich wywłaszczenie. Uprawnienie swoje skarżąca wspiera normą prawną wyrażoną w art. 136 ust.3 wymienionej ustawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga nie zasługuje na uwzględnienie W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność decyzji umarzającej postępowanie administracyjne w sprawie odszkodowania wydana w oparciu o przepis art. 105 § 1 pkt 1 k.p.a. zgodnie z którym ,organ administracji umarza postępowanie jeżeli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Z bezprzedmiotowością postępowania mamy odczynienia wówczas, gdy w sposób oczywisty organ stwierdzi brak podstaw prawnych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy / vide; wyrok NSA z dnia 18.04.1995 r sygn. SA/Ł 2424/94 , ONSA 1996 nr. 2 poz. 8./ Stroną postępowania stosownie do przepisów art. 28 KPA, jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności ze względu na swój interes prawny. Z powyższego unormowania wynika, że ustawodawca definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie określonego podmiotu z interesem prawnym. O tym czy określonemu podmiotowi służy prawo strony w konkretnym postępowaniu administracyjnym decyduje norma prawna, z której wynikają wprost określone prawa lub obowiązki. Sąd stwierdza, że organy orzekające w sprawie prawidłowo umorzyły postępowanie w sprawie, jako bezprzedmiotowe , bowiem przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami/Dz.U.Nr 115 poz.741 ze zm /na które to przepisy powołuje się skarżąca nie przewidują przyznania i wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości na podstawie przepisów dekretu z 27.07.1949r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, póz. 339 ze zm.) oraz dekretu z dnia 05 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, póz. 318 ze zm.). Przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r o gospodarce nieruchomościami między innymi regulują materię zwrotu wywłaszczanych nieruchomości i określają przesłanki jakie należy spełniać przy żądaniu zwrotu nieruchomości wywłaszczonej oraz wskazują akty prawne na podstawie których można domagać się ich zwrotu. Natomiast brak jest w nich regulacji dotyczącej odszkodowania za przejęte nieruchomości na podstawie przepisów dekretu z 27.07.1949 r. o przejęciu na własność Państwa nie pozostających w faktycznym władaniu właścicieli nieruchomości ziemskich, położonych w niektórych powiatach województwa białostockiego, lubelskiego, rzeszowskiego i krakowskiego (Dz. U. Nr 46, póz. 339 ze zm.) oraz dekretu z dnia 05 września 1947 r. o przejęciu na własność Państwa mienia pozostałego po osobach przesiedlonych do ZSRR (Dz. U. Nr 59, póz. 318 ze zm.). W tym stanie sprawy skoro niewątpliwym jest fakt , że nie ma w obowiązującym systemie prawnym aktu normatywnego regulującego sposób załatwienia sprawy w przedmiocie przyznania i wypłaty odszkodowania za przejęte nieruchomości na podstawie w/w dekretów umorzenie postępowania znajduje uzasadnienie w treści art. 105 § 1 k.p.a. W tej sytuacji skoro zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej wzruszenie skargę jako nieuzasadnioną należało oddalić stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/