SA/Rz 60/03
WyrokWSA w Rzeszowie2004-12-08
Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Małgorzata Wolska, Maria Zarębska-Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków może samodzielnie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji, w tym zmian powierzchni działki, w sytuacji istnienia sporu granicznego między właścicielami sąsiadujących nieruchomości?Ratio decidendi
Organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji, w tym zmian powierzchni działki, w sytuacji istnienia sporu granicznego między właścicielami sąsiadujących nieruchomości. Ewidencja gruntów ma charakter deklaratoryjny i nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów ani nie nadaje tych praw. Zmiany w ewidencji mogą być dokonywane jedynie na podstawie prawomocnych orzeczeń, decyzji lub innych dokumentów potwierdzających zmianę stanu prawnego, a nie na podstawie własnych ustaleń organu w toku postępowania aktualizacyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymującą w mocy decyzję Starosty Powiatu o zatwierdzeniu projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów. Skarżąca kwestionowała powierzchnię swojej działki nr 1084, twierdząc, że została ona zmniejszona w wyniku modernizacji. Organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania, wskazując na brak zgodnego wskazania granic działki nr 1084 od strony działki nr 1083, co uniemożliwiło dokonanie pomiaru kontrolnego i zmianę danych ewidencyjnych.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 grudnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] grudnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
SA/Rz 60/03
U Z A S A D N I E N I E
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] po rozpatrzeniu między innymi odwołania A. i S. R. od decyzji Starosty Powiatu [...] z dnia [...].10.2002 r. Nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] – oraz rozpatrzenia uwag i zastrzeżeń zgłoszonych do protokołu wyłożenia projektu tego operatu, przez zainteresowane strony – utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W podstawie prawnej swojego rozstrzygnięcia powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i karograficzne /tekst jedn. Dz. U. Nr 100 z 2000 r., poz. 1086 z późn. zm./ oraz przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38 z 2001 r., poz. 454/.
W uzasadnieniu decyzji wyjaśnił, że organ I instancji
- w pkt I orzekł o zatwierdzeniu projektu operatu opisowo-kartograficznego modernizacji ewidencji gruntów i budynków obrębu [...],
- w pkt II decyzji orzekł o uwzględnieniu zastrzeżeń zgłoszonych do projektu przez zainteresowane osoby,
- w pkt III o odmowie uwzględnienia zgłoszonych uwag i zastrzeżeń.
Wskazał, że projekt zmodernizowanego operatu ewidencyjnego został wyłożony do wglądu zainteresowanych stron w dniach od 11.02. do 25.02.2002 r. i w trakcie jego wyłożenia do powierzchni działki nr 1084 zastrzeżenie złożyła A. R., które nie zostało uwzględnione.
W odwołaniu do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego A. i S. R. zarzucili, że pomiar kontrolny ich działki nr 1084 nie został wykonany gdyż została ustalona tylko jedna granica tej działki z drogą publiczną, wskazali, że powierzchnia ich działki powinna wynosić 0,03 ha gdyż za taką powierzchnię płacą podatek.
Rozpatrując odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i powołał się na przepisy rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454/.
Wyjaśnił, że w celu dostosowania istniejącej ewidencji gruntów i budynków do przepisów rozporządzenia i przejścia na system informatyczny prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, dla obrębu [...] dokonano modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i budynków.
Obowiązującą dotychczas mapę ewidencyjną w skali 1:2880 zastąpiono mapą w skali 1:1000 opracowaną na bazie mapy zasadniczej.
Stosownie do przepisów § 40 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia projekt operatu modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i budynków dla obrębu [...] w dniach od 11.02. do 25.02.2002 r. był wyłożony do wglądu zainteresowanych stron celem zapoznania się i złożenia ewentualnych wniosków i zastrzeżeń.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy wynika, że w 1968 r. założona została ewidencja gruntów dla obrębu [...]. Na sporządzonej wówczas mapie ewidencyjnej w skali 1:2880 oznaczenie działek odpowiadało oznaczeniu parcel.
W 1976 r. zostało przeprowadzone kompleksowe uwłaszczenie gospodarstw rolnych, które ukształtowało nowy stan prawny nieruchomości i nastąpiła wówczas zmiana oznaczenia działek. Po kompleksowym uwłaszczeniu gospodarstw rolnych została sporządzona nowa mapa ewidencyjna w skali 1:2880.
Z protokołu spisanego w dniu 19 marca 2002 r. ustalono, że nie doszło do zamierzenia działki nr ewid. 1084 własności A. R. wobec braku zgodnego wskazania przebiegu granic tej działki od strony działki nr ewid. 1083.
Na ponowny wniosek A. R. został wyznaczony nowy termin pomiaru na dzień 3.09.2002 r., w którym to dniu uczestniczyły zainteresowane strony i również nie doszło do pomiaru. Z. W., właścicielka działki nr ewid. 1083, wskazała przebieg granicy pomiędzy tymi działkami wzdłuż ogrodzenia od strony północno-zachodniej, natomiast od strony południowej wzdłuż ogrodzenia drewnianego z betonowymi słupkami, na którą to granicę A. R. właścicielka działki nr ewid. 1084 nie wyraziła zgody.
W tym stanie faktycznym sprawy na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej przebieg granicy wykazano zgodnie ze stanem wynikającym z mapy ewidencyjnej sprzed modernizacji operatu ewidencyjnego w oparciu o przepis § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454, z 2001 r./.
W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy uznał, że brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania.
W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca A. R. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W argumentach skargi podniosła, że działka nr ewid. 1084 zawsze miała powierzchnię 3 ary i z niewiadomych jej przyczyn powierzchnia ta została zmniejszona.
Natomiast co się tyczy pomiarów, na które powołuje się organ, wyjaśniła, że faktycznie żadnych pomiarów nie było, jedynie na podstawie oględzin w terenie ustalono granice w linii istniejącego ogrodzenia pomiędzy działką 1084 i 1083.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1271/.
Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zwana dalej P.p.s.a.
Zaskarżona decyzja orzeka o odmowie uwzględnienia zastrzeżeń zgłoszonych przez A. R. dotyczących powierzchni działki nr 1084 w postępowaniu w sprawie zatwierdzenia operatu opisowo-kartograficznego.
W niniejszej sprawie zostało stwierdzone, że w celu dostosowania istniejącej ewidencji gruntów i budynków do przepisów rozporządzenia i przejścia na system informatyczny prowadzenia ewidencji gruntów i budynków, dla obrębu [...] dokonano modernizacji istniejącej ewidencji gruntów i budynków.
W spornej sprawie na zmodernizowanej mapie ewidencyjnej przebieg granicy działki nr 1084 od strony działki 1083 przyjęto w oparciu o dane zawarte w dotychczasowej ewidencji gruntu i w tych granicach została obliczona powierzchnia działki nr 1084, która wynosi 0.0241 ha.
Należy zgodzić się z zarzutem skarżącej, że nie doszło do zamierzenia powierzchni jej działki, lecz ten fakt wynika z braku zgodnego wskazania granicy tej działki od strony działki nr ewid. 1083.
W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że podstawę do wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów w związku z ewentualnymi błędami lub omyłkami /kreślarskimi, pomiarowymi/ może stanowić jedynie dokumentacja geodezyjna sporządzona w wyniku pomiaru kontrolnego poprzez zgodne wskazanie granic działki przez zainteresowane osoby.
Z analizy akt przedmiotowej sprawy, a w szczególności z treści protokołu spisanego w dniu 19 marca 2002 r. wynika, że pomiędzy właścicielami działek nr 1084 i 1083 istnieje spór graniczny.
W tej sytuacji brak jest możliwości dokonania pomiaru kontrolnego działki nr ewid. 1084 i przy tak ustalonym stanie faktycznym i prawnym organ prowadzący ewidencję gruntów i budynków nie był uprawniony do dokonania jakichkolwiek zmian.
W ocenie Sądu organ prawidłowo w oparciu o przepis § 39 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29.03.2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków /Dz. U. Nr 38, poz. 454 z 2001 r./ przyjął przebieg granicy działki 1084 z działką 1083 o dane zawarte w dotychczasowej ewidencji gruntów.
Stosownie do art. 20 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 100, poz. 1086/ ewidencja gruntów i budynków stanowi zbiór informacji o gruntach i budynkach ze wskazaniem danych wymienionych w tym przepisie, w tym także dotyczących ich właścicieli a w pewnych przypadkach także podmiotów władających gruntami i budynkami.
Będąc zbiorem danych o istniejącym stanie faktycznym i prawnym w odniesieniu do przedmiotu nią objętego, ewidencja gruntów posiada tylko funkcje informacyjno-techniczne, nie tworzy natomiast stanów prawnych.
Z uwagi na swój charakter ewidencja gruntów i budynków nie rozstrzyga sporów o prawo do gruntów, ani nie nadaje tych praw. Rejestruje natomiast stany prawne ustalone w innym trybie i przez inne organy orzekające. Wpisy w niej dokonywane mają charakter deklaratoryjny a nie konstytutywny.
Ze względu na rolę ewidencji, która służy planowaniu przestrzennemu, wymiarowi podatków i świadczeń, a także oznaczaniu nieruchomości w księgach wieczystych, statystyce publicznej i gospodarce nieruchomościami winna być ona utrzymywana w stanie aktualności /art. 22 w zw. z § 44 pkt 2 i 47 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków – Dz. U. Nr 38, poz. 454/. Zadanie to należy do starosty, który winien dokonywać zmiany zapewniających jej aktualność.
Zmiany te dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń, decyzji, aktów notarialnych, aktów normatywnych i innych dokumentów ilustrujących stan odmienny od uwidocznionego w operacie ewidencji gruntów /art. 20 w zw. z art. 23 ustawy i § 46 rozporządzenia/.
Oznacza to, że w toku postępowania aktualizacyjnego organ prowadzący ewidencję nie może we własnym zakresie dokonywać ustaleń dotyczących danych podlegających ewidencji /patrz; wyrok NSA II SA 862/00, Zbiór orzecznictwa komputerowego Lex Nr 53361, II SA 566/99, Lex 46217, II SA 914/98, Lex 41816, II SA 1094/98, Lex 41305/, bowiem przepisy ustawy nie stwarzają możliwości prawnych do kształtowania w tym trybie stosunków własnościowych.
Zmiana wpisu powierzchni działki nr 1084, którego skarżąca się domaga, byłaby możliwa po uprzednim przeprowadzeniu postępowania rozgraniczeniowego z pozytywnym wynikiem dla niej.
W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, dlatego też Sąd skargę oddalił stosownie do art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło