SA/Rz 624/03

WyrokWSA w Rzeszowie2005-02-02

Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Robert Sawuła, Jolanta Ewa Wojtyna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia dachowego w budynku wpisanym do rejestru zabytków, wykonane na podstawie zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ale bez pozwolenia na budowę, stanowią samowolę budowlaną podlegającą legalizacji?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wymiana pokrycia dachowego w obiekcie zabytkowym, nawet jeśli wykonana na podstawie zezwolenia konserwatora zabytków, wymaga uzyskania pozwolenia na budowę zgodnie z Prawem budowlanym. Brak takiego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną, a organ zasadnie nałożył obowiązki w celu jej legalizacji. Skarga inwestorów została oddalona.
Stan faktyczny
A. i S. S. przeprowadzili roboty budowlane polegające na wymianie pokrycia dachowego oraz wykonaniu obróbek blacharskich i rynien w budynku mieszkalnym wpisanym do rejestru zabytków. Prace te zostały wykonane na podstawie zezwolenia Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, ale bez uzyskania pozwolenia na budowę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził samowolę budowlaną, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję organu I instancji i nakazał doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem, zobowiązując inwestorów do przedłożenia dokumentacji i uzyskania pozwolenia na wznowienie robót. Inwestorzy zaskarżyli decyzję organu II instancji do sądu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędziowie WSA Robert Sawuła AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i S. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie doprowadzenia robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddalono skargę SA/Rz 624/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu odwołania A. i S. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości; jednocześnie nakazał w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem prowadzonych robót budowlanych przy remoncie budynku mieszkalnego i uzyskanie pozwolenia na wznowienie robót w terminie 2-ch miesięcy, przedłożyć: - inwentaryzację budowlaną zrealizowanych robót budowlanych wraz z planem zagospodarowania działki, - orzeczenie techniczne zawierające ocenę wykonanych robót budowlanych, - projekt dokończenia robót budowlanych wraz z wymaganą zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, - prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane /Dz. U. Nr 106, poz. 1126 ze zm./ oraz art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Jak wynika z akt administracyjnych A. i S. S. rozpoczęli roboty budowlane w budynku mieszkalnym przy ul. Z. w P., który objęty jest ochroną konserwatora i wpisany jest do rejestru zabytków. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego podczas przeprowadzonych oględzin w terenie 18 III 2002 r. stwierdził, iż inwestorzy wykonali nowe pokrycia z blachy na trzech lukarnach budynku od strony ulicy Z. Stwierdzono również wykonania pokrycia z blachy wokół budynku, obróbek blacharskich pod rynny, opaski z blachy wokół mansardy, zamontowanie nowych rur spustowych i rynien. Stwierdzony przez organ I instancji zakres robót remontowych potwierdza również przedłożony protokół z lustracji obiektu zabytkowego z dnia 24 IX 2001 r. przeprowadzonej przez Konserwatora Zabytków, którego kserokopię przedłożono do akt sprawy. Jak wynika z protokołu lustracji obiektu zabytkowego wykonano: naprawy obróbek blacharskich, uzupełnienie ubytków tynków zewnętrznych, naprawy stopni zewnętrznych, uzupełnienie opierzenia nowymi deskami czyli uzupełnienie szalunku ścian zewnętrznych deskami. Ponadto dokonano wymiany pokrycia dachowego z papy na blachę, wykonano 3 zadaszenia szerokości 80 cm. Przy schodach zewnętrznych wykonano nowe zadaszenie w miejsce starego. W swym oświadczeniu do protokołu lustracji inwestorzy podkreślili, iż wszystkie roboty mają na celu zabezpieczenie budynku przed wodami opadowymi i wykonane prace mają charakter zabezpieczający istniejący stan budynku. Wszystkie te prace wykonane zostały bez wymaganego przepisami prawa pozwolenia na budowę – zgodnie z art. 29 ust. 2 pkt 1 prawa budowlanego. Zgodnie z obowiązującymi przepisami zezwolenie na prace przy zabytku i jego otoczeniu wydane przez Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na podstawie art. 21 ust. 1 lub art. 27 ust. 1 i 3 ustawy o ochronie dóbr kultury /Dz. U. Nr 98, poz. 1150 ze zm./ nie upoważniają inwestorów od podjęcia działań w zakresie cytowanych przepisów bez równoczesnego uzyskania pozwolenia na budowę wydanego przez właściwy organ architektoniczno-budowlany na podstawie art. 28 prawa budowlanego. Przed wykonaniem robót remontowych w obiekcie zabytkowym każdy inwestor obowiązany jest uzyskać stosowne pozwolenie na budowę wydane przez organ architektoniczno-budowlany, które winno być poprzedzone zgodnie z art. 32 ust. 1 i art. 33 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 prawa budowlanego zezwoleniem – decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, wydaną na podstawie art. 21 lub art. 27 ustawy o ochronie dóbr kultury. W odwołaniu skarżący nie wskazali kierunku weryfikacji decyzji, oświadczyli iż nie prowadzą remontu domu w rozumieniu prawa budowlanego. Po jego rozpoznaniu organ wydał decyzję reformatoryjną opisaną na wstępie a odnosząc się do zarzutów odwołania naprowadził, iż każda wymiana pokrycia dachowego wymaga dokonania zgłoszenia, natomiast w obiektach zabytkowych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast wymieniony zakres robót w budynku mieszkalnym jest remontem i wymagał uzyskania pozwolenia na budowę. Nie można przyjąć, iż zakres wykonywanych robót omówionych na wstępie można by zaliczyć do robót zabezpieczających. Decyzją tę zaskarżyli inwestorzy do NSA wnosząc o jej uchylenie. W motywach skargi nawiązują do decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków i na tej podstawie przeprowadzili wszystkie prace zakwestionowane przez organ. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie powołując się na argumentację z decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271/. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stan faktyczny sprawy jest bezsporny. Inwestorzy, którzy są właścicielami budynku mieszkalnego, objętego ochroną konserwatorską, uzyskali pozwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków na wykonanie prac tam wyszczególnionych, które wykonali. Potwierdza to zarówno protokół z oględzin przeprowadzonych przez konserwatora zabytków jak i organ architektoniczno-budowlany. Inwestorzy nie kwestionują wykonanych przez nich prac. Uważają jedynie, iż ze względu na fakt, że jest to obiekt zabytkowy, wymagana jest szczególna dbałość o niego i wszystkie prace miały na celu zachowanie jedynie jego stanu i zabezpieczenie przed zniszczeniem. Nie budzi wątpliwości, iż odbudowa, przebudowa, rozbudowa, remont lub rozbiórka obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę uzyskania zezwolenia właściwego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. W myśl art. 22 ustawy z dnia 15 II 1962 r. o ochronie dóbr kultury /Dz. U. z 1999 r. Nr 98 poz. 1150/ przewidziano obowiązek uzyskania zezwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na dokonywanie czynności polegających na przerabianiu, odnawianiu, rekonstruowaniu, konserwowaniu, zabudowywaniu, odbudowywaniu, zdobieniu, uzupełnianiu, rozkopywaniu oraz wprowadzaniu jakichkolwiek zmian w odniesieniu do zabytków – art. 39 ust. 1 prawa budowlanego. Zezwolenie to jest decyzją administracyjną w odrębnym postępowaniu. Wojewódzki Konserwator Zabytków rozstrzyga w nim co do istoty sprawę dopuszczalności podejmowania określonych w tym przepisie czynności odnoszących się do zabytku. Obowiązek uzyskania takiego zezwolenia jest adresowany do inwestora i powinien zostać wykonany przed wystąpieniem o pozwolenie na budowę /.../, które może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora wymaganych przepisami szczególnymi uzgodnień, zezwoleń /art. 32 ust. 1/ prawa budowlanego. Zatem uzyskane przez inwestorów zezwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków jest warunkiem niezbędnym jeżeli jakiekolwiek prace dotyczyć mają obiektu wpisanego w rejestr zabytków. Budynek będący własnością inwestorów jest obiektem wpisanym do rejestru zabytków. Następnie po jego uzyskaniu zastosowanie mają przepisy prawa budowlanego. Każda wymiana pokrycia dachowego wymaga dokonania zgłoszenia, natomiast w obiektach zabytkowych wymaga uzyskania pozwolenia na budowę art. 29 ust. 2 pkt 1. Wyliczenie z art. 29 ma charakter wyczerpujący i wymieniono w nim, iż "nie wymaga pozwolenia na budowę wykonanie robót budowlanych polegających na remoncie /.../ z wyjątkiem obiektów zabytkowych". Nie budzi wątpliwości, iż inwestorzy posiadają wyłącznie zezwolenie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Zatem zasadnie organ uznał, iż należy nałożyć obowiązeki w celu legalizacji samowoli budowlanej. Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił nie stwierdzając naruszenia prawa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło