SA/Rz 627/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-07-08

Skład orzekający: Stanisław Śliwa, Małgorzata Wolska, Maria Zarębska-Kobak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego, wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. (zagadnienie wstępne), jest zasadne, gdy organ nadzoru budowlanego stwierdził samowolnie wykonaną nadbudowę i upływ 5 lat od jej zakończenia, a sprawa nie jest uzależniona od rozstrzygnięcia innego organu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie powinien zawieszać postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sytuacji, gdy stwierdził samowolnie wykonaną nadbudowę i upływ 5 lat od jej zakończenia. W takim przypadku, wobec stwierdzenia samowoli budowlanej, organ winien wydać decyzję o umorzeniu postępowania, a nie zawiesić je z powodu rzekomego zagadnienia wstępnego, gdyż rozpoznanie sprawy nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia innego organu. Niewłaściwe zastosowanie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. stanowi istotne naruszenie przepisów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący M. i Z. P. wnieśli skargę na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zawieszeniu postępowania w sprawie nakazu rozbiórki samowolnie wykonanej nadbudowy budynku mieszkalnego. Skarżący zarzucili wadliwą ocenę dowodów i twierdzą, że nadbudowa nie została zakończona, a termin 5 lat nie upłynął, wnosząc o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków. Kwestionowali legalność postanowień obu instancji, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących oceny dowodów i wskazania przyczyn odmowy wiarygodności.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędziowie NSA Małgorzata Wolska NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Protokolant st. sekr. sądowy Bernadetta Krztoń po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. i Z. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 Nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego w sprawie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego I Uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 r. Nr [...] II Stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III Zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. i Z. P. solidarnie kwotę 10 zł /dziesięć złotych/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] lutego 2002 roku Nr [...] utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2002 roku Nr. [...] zawieszające postępowanie administracyjne dotyczące wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. W podstawie prawnej powołał przepis art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w z. z art. 144 k.p.a. W jego uzasadnieniu wskazano, , że postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie wydania nakazu rozbiórki wobec ustalenia samowolnie wykonanej nadbudowy do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 1242 położonej w C. stanowiącej własność G. i K. D. i stwierdzenia upływu 5 lat od dnia zakończenia tej budowy. W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia wyznaczył inwestorom termin 31 maja 2002 roku do złożenia wniosku o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie tego obiektu pod rygorem podjęcia zawieszonego postępowania i wydania decyzji merytorycznej. W zażaleniu skierowanym do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego M. i Z. P. wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu zarzucili wadliwą ocenę dowodów zebranych w sprawie, twierdząc, że samowolnie dokonana nadbudowa budynku mieszkalnego nie została zakończona tym samym nie upłynął termin 5 lat . Przestawione natomiast dowody przez inwestorów / rachunki na zakup tarcicy, blachy, cementu, stolarki okiennej oraz wykonanie dachu/ wskazujące na upływ w/w okresu nie stanowią dowodu, że nadbudowę dokonano w 1995 r gdyż w tym czasie inwestorzy prowadzili budowę warsztatu i te rachunki również mogą dotyczyć tej budowy. W/w okoliczność nie została wyjaśniona. Nadbudowa i zmiana dachu została wykonana w 1998 roku samowolnie co prowadzić winno do wydania nakazu rozbiórki. Na dowód wykazania tego fakty wnieśli o dopuszczenie dowodu z zeznań świadków M. K., R. G., S. K., T. C., Z. C. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący M. i Z. P. nie sprecyzowali kierunku weryfikacji zaskarżonego postanowienia , powtórzyli argumentację jak w zażaleniu , kwestionując legalność postanowień obu instancji . Dodatkowo podnieśli zarzut naruszenia art. 80 , art. 107 § 3 k.p.a. wobec nie wskazania przyczyn z powodu których dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Podnieśli również zarzut niewłaściwego procedowania inspektorów nadzoru . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych jak w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem oceny w badanej sprawie pozostaje legalność postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 roku Nr [...] zawieszające postępowanie administracyjne dotyczące wydania nakazu rozbiórki obiektu budowlanego wydane w oparciu o art.97 § 1 pkt 4 k.p.a. Stosownie do w/cyt. przepisu organ zawiesza postępowanie, gry rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia zagadnienia prejudycjalnego przez inny organ lub sąd wydanie decyzji w danej sprawie jest niemożliwe. Musi więc istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej a zagadnieniem wstępnym. W przypadku braku takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne. W cenie Sądu w niniejszej sprawie brak jest przesłanek do zawieszenia postępowania w oparciu o art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., gdyż wobec stwierdzenia przez organ nadzoru budowlanego iż zachodzą przesłanki z art. 49 ust.1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku Prawo budowlane / Dz.U z 2000 r Nr 106 poz. 1126 / organ winien wydąć decyzję o umorzeniu postępowania . Tak więc rozpoznanie sprawy dotyczącej samowolnie wykonanej nadbudowy do budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr ewid. 1242 położonej w C. stanowiącej własność G. i K. D. nie jest uzależnione od rozstrzygnięcia innego organu którego celem byłoby rozstrzygniecie o istocie tej sprawy. Z tych względów uznając, że zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji naruszają art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na zasadzie art. 145 § 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1270/ orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach orzeczono po myśli art. 200 cyt. ustawy. Wytknąć należy organom, że postępowanie dowodowe w przedmiocie ustalenia upływu 5 letniego okresu od dnia zakończenia budowy zostało przeprowadzone jednostronnie w oparciu o dowody przedstawione przez inwestora, mimo że skarżący wnosili o dopuszczenie ich dowodów./protokół z dnia 8.08.2001 / Takie procedowanie organu pozostaje w sprzeczności z zasadami wyrażonymi w art. 7, art.8 , art. 9, art. 10 § 1, art.77 § 1 , art. 80 k.p.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło