SA/Rz 652/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lechowska Sędziowie WSA Zbigniew Czarnik /spr./ AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi T. C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę SA/Rz 652/03 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] mara 2003 r., [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w M. z dnia [...] lutego 2002 r., [...], który działając na podstawie art. 43 ust. 1 ust. 2a, ust. 4 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej /Dz. U. Nr 64, poz. 414 ze zm./ oraz art. 163 k.p.a. i art. 104 k.p.a. uchylił z dniem 1 stycznia 2003 r. decyzję własną z dnia [...] lutego 2002 r. przyznającą T. C. zasiłek stały. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że stosownie do art. 1 ustawy o pomocy społecznej – pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa mającą umożliwić osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, przy czym pomoc społeczna może tylko wspierać działania ubiegających się o nią, a nie może stanowić głównego źródła utrzymania. Z tego też powodu uzyskanie jakiegokolwiek świadczenia z pomocy społecznej musi ściśle wiązać się z współdziałaniem zainteresowanych. Brak takiego współdziałania skutkować musi pozbawieniem już przyznanej pomocy lub odmową jej przyznania. W sprawie T. C. doszło do naruszenia tak opisanej relacji, gdyż odwołujący oświadczył, że jego rodzina nie posiada zasobów pieniężnych, a środki uzyskane ze sprzedaży samochodu Fiat Cinquecento przeznaczone zostały na bieżące potrzeby rodziny i spłatę długów. Wykazanie odwołującemu, że złożył oświadczenie niezgodne z prawdą dawało zdaniem organów podstawę do zastosowania art. 43 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej i w konsekwencji do pozbawienia T. C. zasiłku stałego. Z decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie zgodził się T. C. W skardze na decyzję Kolegium, wniesionej do NSA OZ w Rzeszowie wskazał, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa, w szczególności ustawy o pomocy społecznej, choć skarżący nie wskazał konkretnych przepisów, które jego zdaniem zostały naruszone. Zdaniem skarżącego pozbawienie zasiłku stałego z tytułu opieki nad chorym dzieckiem w sytuacji, gdy spełnione są warunki do przyznania zasiłku pielęgnacyjnego dla dziecka stanowi rażące naruszenie ustawy o pomocy społecznej oraz zasad współżycia społecznego. Z tych powodów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przyznanie prawa do zasiłku stałego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi i przywołało argumentację jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 34 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi T. C., bowiem skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do dnia 1 stycznia 2004 r. Sąd administracyjny rozpoznając skargę stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ dalej: prawo o p.s.a., nie jest związany zarzutami skargi, jej podstawą prawną, czy formułowanymi przez stronę wnioskami. Sąd rozpoznaje sprawę w granicach sprawy badając legalność zaskarżonego orzeczenia. Dokonując merytorycznej oceny zaskarżonej decyzji Sąd stwierdza, że decyzja ta nie narusza prawa w taki sposób aby mogło to być podstawą do jej uchylenia i wyeliminowania z obrotu prawnego. Wprawdzie organ odwoławczy nie odniósł się do wskazanej w decyzji pierwszej instancji podstawy prawnej orzekania, to jednak powołanie w niej art. 104 i art. 163 k.p.a. wobec szczególnego charakteru art. 43 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej nie mogło mieć wpływu na ocenę poprawności zaskarżonej decyzji, skoro decyzja I i II instancji odwołują się do art. 43 ust. 2 ustawy, a to jest poprawna podstawa prawna do orzekania w sprawie będącej przedmiotem skargi. Sąd podziela stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że uzyskanie świadczenia z pomocy społecznej musi wiązać się z uciążliwościami dla osoby otrzymującej takie świadczenie. Poza sporem pozostaje stwierdzenie, że pomoc społeczna jako świadczenie ze środków pochodzących od podatników może być kierowana do tych osób i rodzin, które spełniają warunki prawem przewidziane. Sąd zaznacza, że nie chodzi tu tylko o kryterium dochodowe, ale i o inne obowiązki jak choćby dążenie do poprawy własnej sytuacji, współdziałanie z organami pomocy, czy wreszcie prawidłowe korzystanie z własnych zasobów finansowych i majątkowych. Skarżący T. C. tych warunków nie spełnił, gdyż w trakcie prowadzonego postępowania nie ujawnił przeznaczenia środków pieniężnych pochodzących ze sprzedaży samochodu osobowego, oraz złożył niezgodne z prawdą oświadczenie, że nie jest właścicielem rzeczy ruchomych, w sytuacji, gdy był współwłaścicielem samochodu Seat-Cordoba. Zachowanie takie zdaniem Sądu nie zasługuje na ochronę i daje podstawę do zastosowania art. 43 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Wskazany przepis nakłada na uprawnionych konkretne obowiązki, których wykonanie warunkuje otrzymywanie świadczeń z pomocy społecznej. Z treści art. 43 ust. 4 i 5 ustawy wynika, że podstawą do uchylenia decyzji na niekorzyść strony jest odmowa złożenia oświadczenia o dochodach i stanie majątkowym. Tym bardziej taką podstawą musi być sytuacja, gdy otrzymujący pomoc społeczną składa oświadczenie niezgodne z prawdą. W tym więc sensie odwołanie się skarżącego w skardze do zasad współżycia społecznego jest nieuprawnione, gdyż sprawiedliwego traktowania może domagać się tylko ten kto sprawiedliwie postępuje. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Kolegium podkreśliło, że podstawą takiego rozstrzygania jest stwierdzenie u odwołującego istnienia różnicy stanu majątkowego deklarowanego i rzeczywistego. Sąd przyjmuje taką argumentację, a dodatkowo wskazuje, że w szczególnie negatywny sposób należy ocenić nie tylko wykorzystanie środków finansowych na zakup samochodu, ale nieprawdziwe oświadczenie o przeznaczeniu tych środków. W obowiązującym stanie prawnym już to jest wystarczającą podstawą do uchylenia decyzji na niekorzyść strony na podstawie art. 43 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej. Z tych powodów Sąd mając na uwadze treść art. 151 prawa o p.s.a. skargi nie uwzględnił i z tego powodu została ona oddalona.