SA/Rz 664/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik /spr./ Sędzia NSA Stanisław Śliwa AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant ref. staż. Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2002 r Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pieniężnej 1. Uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu [...] z dnia [...] stycznia 2002 r [...] SA/Rz 664/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., [...] Starosta Powiatu [...] odmówił P. Ż. przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że odmowa przyznania pomocy podyktowana jest tym, że ubiegający się o nią nie spełnia prawem przewidzianych warunków. P. Ż. jest osobą pełnoletnią, kontynuującą naukę w Zespole Szkół Ekonomicznych w B. Jednocześnie pomimo osiągnięcia pełnoletniości pozostaje wychowankiem Rodzinnego Domu Dziecka w B., któremu ta placówka zabezpiecza całodobową opiekę. Te fakty zdaniem organu I instancji nie pozwalają przyznać pomocy pieniężnej mimo, że inne przesłanki określone w ustawie o pomocy społecznej wnioskodawca spełniał. Od decyzji Starosty Powiatu odwołanie złożył P. Ż. W odwołaniu wskazał, że decyzja organu I instancji narusza prawo, a on domaga się przyznania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, gdyż taką pomoc zapewniają przepisy ustawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując odwołanie utrzymało w mocy decyzję Starosty Powiatu. W uzasadnieniu wskazało, że decyzja organu I instancji nie narusza prawa. Zdaniem organu odwoławczego pomoc pieniężna na kontynuowanie nauki przysługuje wychowankom opuszczającym określone w ustawie /art. 33p/ typy placówek opiekuńczo wychowawczych i domów pomocy społecznej oraz osobom, które osiągnęły pełnoletniość w rodzinie zastępczej. Z pomocy takiej nie mogą korzystać wychowankowie, którzy pozostają nadal pod opieką placówek wychowawczych i opiekuńczych, bo ci nadal utrzymywani są ze środków publicznych. Z takich względów Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie znalazło podstaw do uwzględnienia odwołania. Z decyzją Kolegium nie zgodził się P. Ż. W skardze do NSA OZ w Rzeszowie wskazał, że decyzja organu II instancji jest dla niego krzywdząca. Po ukończeniu 18 lat nadal uczy się w Zespole Szkół Ekonomicznych w B. przebywając równocześnie w Rodzinnym Domu Dziecka w B. Fakt przebywania w Rodzinnym Domu Dziecka w B. nie daje podstaw do pozbawienia uprawnień do uzyskania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki, która to pomoc przysługuje wprost z art. 33p ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odpowiadając na skargę wniosło o jej oddalenie argumentując jak w uzasadnieniu własnej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozpoznając skargę nie jest związany wskazanymi w niej zarzutami, wnioskami, ani powołaną podstawą prawną. Mając na uwadze tak wyznaczony zakres kontroli, Sąd rozpoznaje sprawę w jej granicach. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi P. Ż., gdyż skarga wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie nie została przez ten Sąd rozpoznana do 1 stycznia 2004 r. Dokonując merytorycznej oceny sprawy Sąd stwierdza, że skarga musi być uwzględniona, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja Starosty Powiatu z dnia [...] stycznia 2002 r. narusza prawo. Zdaniem Sądu organy dopuściły się naruszenia prawa materialnego. Naruszenie to polegało na dokonaniu błędnej wykładni art. 33p ust. 4 ustawy o pomocy społecznej. W tym więc zakresie Sąd uznaje zarzuty skargi za zasadne. Art. 33p ustawy o pomocy społecznej stanowi, że osoba, która osiągnęła pełnoletniość w rodzinie zastępczej oraz taka osoba opuszczająca wskazane w tym przepisie typy placówek zostaje objęta pomocą m. in. pieniężną na kontynuowanie nauki. Z treści tego przepisu wynika, że po spełnieniu przewidzianych prawem przesłanek orzeczenie o przyznaniu jednego z rodzajów pomocy wymienionych w art. 33p ust. 1 pkt 1-5 jest obowiązkiem organu, właściwego ze względu na miejsce osiedlenia się osoby. Taki sposób regulacji wskazuje jednoznacznie, że decyzja ma charakter związany, przez co wyłączona jest swoboda organów orzekających w tych sprawach. Obowiązujące prawo przyznaje uprawnienie do uzyskania pomocy także osobie, która uzyskuje pełnoletniość, ale nie opuszcza placówki opiekuńczo-wychowawczej lub innej wymienionej w ust. 1 art. 33p ustawy. Konsekwencją takiego sposobu regulacji jest przyjęcie stwierdzenia, że art. 33p ust. 4 ustawy przyznaje uprawnienie do uzyskania pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki osobie pełnoletniej, która nie opuszcza placówki wymienionej w ust. 1 tego przepisu, o ile osoba ta spełnia inne kryteria określone prawem, zwłaszcza jeżeli osoba ta znajduje się w trudnej sytuacji dochodowej. W rozpoznawanej sprawie organy przyjęły, że pozostawanie w Rodzinnym Domu Dziecka w B. skarżącego, który uzyskał pełnoletniość jest negatywną przesłanką do przyznania takiej pomocy, a to z tego względu, że skarżący nadal utrzymywany jest ze środków publicznych. Dla poprawności takiej argumentacji organ II instancji wskazał § 13 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2001 r. w sprawie udzielania pomocy na usamodzielnienie, kontynuowanie nauki oraz zagospodarowanie dla pełnoletnich osób z rodzin zastępczych oraz osób opuszczających niektóre typy placówek... /Dz. U. Nr 120, poz. 1293/. Jednak powołany przepis nie wzmacnia argumentacji organów, a tylko ją osłabia, gdyż wywód przyjęty w uzasadnieniu decyzji I i II instancji wiąże odmowę udzielenia pomocy z przebywaniem w Rodzinnym Domu Dziecka w B. Z treści § 13 rozporządzenia wynika, że przyznanej /więc wcześniej określonej/ pomocy pieniężnej na kontynuowanie nauki zaprzestaje się udzielać w przypadku, gdy osoba usamodzielniona kontynuuje naukę w szkole, która zapewnia nieodpłatnie naukę i pełne utrzymanie. Zatem dla zastosowania wskazanego przepisu niezbędne jest, aby to szkoła zapełniała nieodpłatne utrzymanie i naukę, a nie placówka, w której osoba przebywa mimo, że uzyskała pełnoletność. Z tych powodów Sąd nie podzielił argumentacji będącej podstawą zaskarżonego rozstrzygnięcia i z tych powodów uchylił decyzje obu instancji mając na uwadze treść art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c prawa o p.s.a.