SA/Rz 709/03

WyrokWSA w Rzeszowie2004-06-01

Skład orzekający: Maria Serafin-Kosowska, Maria Piórkowska, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego o zwrocie tytułu wykonawczego może zostać utrzymane w mocy, jeśli zażalenie na to postanowienie zostało wniesione przez osobę nieposiadającą właściwego umocowania do reprezentowania wierzyciela będącego osobą prawną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, ponieważ organ drugiej instancji nie wyjaśnił kwestii prawidłowej reprezentacji wierzyciela przy wnoszeniu zażalenia. Brak właściwego umocowania do reprezentacji przy wnoszeniu środka odwoławczego stanowi naruszenie przepisów postępowania, które uniemożliwia merytoryczną ocenę zasadności zwrotu tytułu wykonawczego.
Stan faktyczny
Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił wierzycielowi tytuł wykonawczy przeciwko dłużnikowi, ponieważ wskazany adres dłużnika okazał się niewłaściwy, a dłużnik został eksmitowany. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał to postanowienie w mocy. Wierzyciel złożył skargę, zarzucając, że organ egzekucyjny powinien był ustanowić przedstawiciela dla nieobecnego dłużnika. Sąd rozpoznał sprawę, skupiając się na prawidłowości wniesienia zażalenia przez wierzyciela.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej i orzeczono o jego niewykonywaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Serafin-Kosowska (spraw.) Sędziowie NSA Maria Piórkowska AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref. staż. Teresa Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" S.A. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zwrotu tytułu wykonawczego przeciwko T.N. I Uchyla zaskarżone postanowienie II Określa, że postanowienie uchylone w pkt I nie może być wykonywane do chwili uprawomocnienia się wyroku. SA/Rz 709/03 Uzasadnienie Postanowieniem z dnia [...] marca 2003r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w S. postanowił nie przystąpić do egzekucji i zwrócić wierzycielowi "A" nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002r. skierowany przeciwko T.N. a po rozpoznaniu zażalenia wierzyciela na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w R. utrzymał je w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003r. nr [...]. W uzasadnieniu postanowienia Dyrektor Izby Skarbowej w R. naprowadził, że przedmiotowy tytuł wykonawczy obejmował należność za nielegalny pobór energii elektrycznej i jako dłużnika wskazywał T.N. zamieszkałego w S. ul. [...]. Poborca skarbowy realizujący powyższy tytuł, stwierdził w dniu 24 sierpnia 2002r. iż dom zobowiązanego był zamknięty a w dniu 18 listopada 2002r. ustali, iż zobowiązany tam nie mieszka, gdyż został eksmitowany; aktualnego jego adresu nie ustalono. Zgodnie z art. 26 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 110 poz. 968 z 2002r. z późn. zm./ postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek uprawnionego wierzyciela na podstawie prawidłowo wypełnionego tytułu wykonawczego przy czym treść tytułu szczegółowo określa art. 27 § 1 cyt. ustawy. Jeśli w tytule wykonawczym wystąpi brak choćby jednego z wymaganych elementów, to egzekucja jest niedopuszczalna / art. 29 § 2 cyt. ustawy/. W niniejszym przypadku okazało się, że wskazany w tytule wykonawczym adres zobowiązanego jest niewłaściwy i wobec powyższego organ I instancji zasadnie dokonał zwrotu tegoż tytułu. Organ odwoławczy wskazał też, że postępowanie egzekucyjne nie zostało wszczęte i wobec powyższego dopuszczalny był zwrot tytułu wykonawczego, ponieważ wszczęcie egzekucji administracyjnej następuje z chwilą doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego /lub doręczenia mu innych wymienionych w ustawie dokumentów/ a w niniejszej sprawie do takiego doręczenia nie doszło. Wierzyciel: "B" Spółka Akcyjna w R. złożył do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na powyższe postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w R. i wniósł o jego uchylenie oraz uchylenie utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji. Skarżący zarzucił, że skoro przed wszczęciem egzekucji doręczył zobowiązanemu upomnienie ze skutkiem prawnym, to dalsza realizacja tego tytułu obciążą już organ egzekucyjny i wobec tego organ ten winien był ustanowić przedstawiciela dla nieobecnego zobowiązanego. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w R. wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu a dodatkowo podniósł, że skoro nie doszło do wszczęcia postępowania egzekucyjnego, to organ egzekucyjny nie mógł podejmować żadnych czynności a ponadto sam fakt nieobecności zobowiązanego pod wskazanym adresem nie oznacza, iż nie może on prowadzić swoich spraw i zachodzi potrzeba ustanowienia mu kuratora. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 z późn. zm./ sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270 / - powoływanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie rozpoznając wniesioną skargę zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. nr 153 poz. 1269/ i art. 134 § 1 p.s.a., kontrola zaskarżonych decyzji dokonywana jest przez Sąd pod względem zgodności z prawem z uwzględnieniem stanu prawnego w brzmieniu mającym zastosowanie do okoliczności faktycznych występujących w sprawie, przy czym Sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami i podstawami prawnymi wskazanymi w skardze. Przede wszystkim kontroli Sądu podlega prawidłowość przeprowadzonego postępowania pod kątem jego zgodności z normami procesowymi, gdyż kontroli merytorycznej może podlegać tylko rozstrzygnięcie wydane po przeprowadzeniu postępowania z zachowaniem wszystkich reguł procesowych. W niniejszej sprawie organ II instancji wydał zaskarżone obecnie postanowienie na skutek zażalenia z dnia [...] marca 2003r. wniesionego przez wierzyciela określonego jako: "A" S.A. i podpisanego przez J.G. - Z-cę Dyrektora Rejonu Energetycznego. W aktach postępowania egzekucyjnego brak jest wypisu ze stosownego rejestru dotyczącego wierzyciela, niemniej jednak z jego oznaczenia wynikało, że wierzyciel prowadzi działalność w formie spółki akcyjnej tj. podmiotu, którego ustrój i sposób działania określają przepisy ustawy z dnia 15 września 2000r. Kodeks spółek handlowych - zwanego dalej ksh /Dz.U. nr 94 poz. 1037 z późn. zm./. Zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. nr 110 poz. 968 z 2002r. z późn. zm./ w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego o ile przepisy tejże ustawy nie stanowią inaczej. W ustawie powyższej brak jest unormowań dotyczących sposobu działania stron, warunków jakie muszą spełniać środki odwoławcze itd. i w związku z tym sięgnąć należy do art. 30 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego /zwanego dalej: kpa/ zgodnie z którym strony niebędące osobami fizycznymi działają poprzez swych ustawowych albo statutowych przedstawicieli. Do reprezentowania spółki akcyjnej będącej osobą prawną uprawniony jest jej zarząd / art. 368 § 1 ksh/ i w przypadku, gdy zarząd ten jest wieloosobowy, to sposób reprezentowania powinien być określony w statucie spółki a jeśli w statucie takiej regulacji brak, to oświadczenia w imieniu spółki składają dwaj członkowie zarządu albo też jeden członek zarządu łącznie z prokurentem /art. 373 § 1 ksh/. Przepis powyższy nie wyłączał ustanowienia prokury i nie ograniczał praw prokurenta / art. 373 § 3 ksh/ - przy czym w czasie postępowania w niniejszej sprawie obowiązywały - ze względu na odesłanie zawarte w art. 632 ksh - przepisy o prokurze zawarte w art. 61 i następnych kodeksu handlowego /Dz.U. nr 57 poz. 502 z 1934r. z późn. zm./. Z odpisu z rejestru przedsiębiorców z Krajowego Rejestru Sądowego według stanu na dzień 28 listopada 2002r. dołączonego do akt sądowych wynika, że "B" S.A. nie posiada oddziałów, posiada zarząd wieloosobowy /trzy osoby/, zostali też ustanowieni prokurenci; do składania oświadczeń woli wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem zaś "Prokurent reprezentuje podmiot łącznie z członkiem zarządu. W sprawach, których wartość nie przekracza 30 tys. EURO oraz przy podpisywaniu umów o dostawę energii elektrycznej z członkiem zarządu lub drugą osobą upoważnioną przez zarząd". Środek odwoławczy /odwołanie, zażalenie itd./ podlega rozpoznaniu przez organ II instancji jeśli zostanie wniesiony prawidłowo pod względem formalno-procesowym czyli jeśli zostanie wniesiony przez uprawniony podmiot, z zachowaniem terminu itd. Zażalenie wniesione na określone rozstrzygnięcie musi zawierać wskazane w ustawie dane a w szczególności musi być podpisane przez wnoszącego - czyli w przypadku osoby prawnej przez osoby uprawnione do jej reprezentowania - a jeśli podpisu takiego nie zawiera lub też podpisania dokonała osoba nieuprawniona albo też nie wszystkie wymagane osoby uprawnione do reprezentacji, to organ powinien wezwać stronę o uzupełnienie tegoż zażalenie / art. 63 §3, art.64 § 2, art. 140 i art. 144 kpa/. W niniejszym przypadku - jak wskazano wyżej - zażalenie podpisane zostało tylko przez jedną osobę, której nazwisko - jako członka zarządu lub prokurenta - nie figuruje w powołanym wyżej wypisie z rejestru, co wskazywałoby na brak właściwej reprezentacji wierzyciela przy wnoszeniu zażalenia, niemniej jednak kwestia ta wymagałaby sprawdzenia, gdyż zażalenie wnoszone było w marcu 2003r. / ale dla wykazania prawidłowości sporządzenia skargi do Sądu z dnia 6 maja 2003r. strona skarżąca jako aktualny przedłożyła wypis na 28 listopada 2002r./. Ze względu na naprowadzone wyżej okoliczności Sąd w oparciu o art. 145 § 1 pkt.1 "c" p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie orzekając o jego niewykonywaniu w oparciu o art. 152 w związku z art. 166 p.s.a. a ze względu na przyczynę uchylenia tj. naruszenie przepisów postępowania przez niewyjaśnienie kwestii prawidłowej reprezentacji wierzyciela przy wnoszeniu zażalenia, nie jest uprawniony do oceny kwestii merytorycznej tj. zasadności bądź niezasadności zwrotu wierzycielowi tytułu wykonawczego; wniosek w przedmiocie kosztów postępowania nie został zgłoszony.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło