SA/Rz 769/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Solarski Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk NSA Małgorzata Wolska /spr./ Protokolant ref. – stażysta Dorota Wolak po rozpoznaniu w dniu 15 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia wodno-prawnego, 1) Uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2001 r. Nr [...], 2) Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili prawomocności wyroku, 3) Zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego S. M. kwotę 10 zł /słownie: dziesięć/ tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 769/02 U Z A S A D N I E N I E Decyzją z dnia [...] marca 2002 r. /[...]/, wydaną z upoważnienia Wojewody [...] przez Dyrektora Wydziału Środowiska i Rolnictwa po rozpatrzeniu odwołania S. M. od decyzji Starosty [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. /[...]/ udzielającej R. B. zam. [...] pozwolenia wodnoprawnego, orzeczono o utrzymaniu w mocy decyzji organu pierwszej instancji. Z uzasadnienia decyzji ostatecznej wynika, że Starosta udzielił R. B. pozwolenia wodnoprawnego na budowę stawu rekreacyjno-rybnego o powierzchni Fc=180m2 i pobór wody z rowu bez nazwy w ilości 0,2 l/s – dyspozycyjny dla pokrycia strat na parowanie i dla wymiany wody w stawie. W odwołaniu od tej decyzji S. M. podał, że staw nie ma stałego poboru wody, gdyż rów doprowadza wody opadowe tylko w czasie opadów, woda z wykopu przedostaje się do studni, wykop jest bezprawny i zagraża bezpieczeństwu. Nadto w decyzji nie podano terminu zakończenia robót. Organ odwoławczy wskazał, że projektowany staw będzie wykonany jako urządzenie ziemne. Jego powierzchnia wynosić będzie 180m2, powierzchnia lustra wody 160m2, nachylenie skarp stawu 1:15, zaś średnia głębokość 0,95m. Maksymalna rzędna piętrzenia wody w stawie wynosić będzie 235,55m npm, staw będzie zasilony wodą z rowu bez nazwy rurociągiem o średnicy 160mm oraz wodą gruntową. odprowadzanie nadmiaru wody do rowu przydrożnego drogi gminnej odbywać się będzie poprzez projektowany mnich. W myśl art. 131 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1229 ze zm./ pozwolenie wodnoprawne wydaje się na wniosek, do którego dołącza się operat wodnoprawny. Z przedłożonego operatu wynika, że obliczona ilość wody dyspozycyjnej wzorami empirycznymi z uwzględnieniem okresów krytycznych /suszy/ dla cieku wodnego o powierzchni zlewni 0,16km2, z którego będzie następował pobór wody wynosi 0,2 l/s i na taką ilość wody inwestor uzyskał pozwolenie wodnoprawne. Celem zabezpieczenia terenów sąsiednich przed przesiękami wody, południowa skarpa stawu, na którą następuje dodatkowy napór wody, ze względu na istniejącą konfigurację terenu zostanie uszczelniona folią hydrotechniczną od strony wody wraz z obsypaniem warstwą gruntu o grubości 0,7m. Nadto organ odwoławczy stwierdził, że nie może ustosunkować się do zarzutu odwołania dotyczącego sytuacji na gruncie R. B. istniejącej od 1998 r. do uzyskania przez niego pozwolenia na budowę, bowiem przedmiotem sprawy odwoławczej jest rozpatrzenie czy wydane w pierwszej instancji pozwolenie wodnoprawne jest zgodne z wymogami określonymi w ustawie Prawo wodne. Wyjaśnił również, że pozwolenie wodnoprawne wygasa, jeżeli zakład nie rozpoczął wykonywania urządzeń wodnych w terminie 2 lat od dnia, w którym pozwolenie wodnoprawne na wykonanie tych urządzeń stało się ostateczne. Powyższą ostateczną decyzję z dnia [...] marca 2002 r. zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. M. W uzasadnieniu skargi przedstawił obszernie argumenty wskazujące, iż bezprawne wykonanie stawu rybnego przez R. B. – do chwili obecnej sporny staw jest napełniony wodą – zagraża bezpieczeństwu jego rodziny m. in. w dniu 7 sierpnia 2001 r. w czasie obfitych opadów deszczu powodujących przerwanie wału stawu rybnego, podtopiona została jego posesja – budynek mieszkalny i budynek gospodarczy oraz studnia. Podejmowane przez niego działania nie doprowadziły do zaprzestania użytkowania stawu. Zdaniem skarżącego staw rybny w miejscu wykonanego wykopu powinien mieć odprowadzoną wodę /obecnie zasilany jest z wód odpadowych rowami odwadniającymi teren/, powinien być szczelny, cały zafoliowany – zlokalizowany jest w odległości 16m od jego studni wody pitnej /dno stawu jest o 1m wyżej ponad jego działkę/. Do czasu wykonania wszystkich robót budowlanych w stawie nie powinno być wody i powinny być one wykonane jak najszybciej. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Z mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpatrzenia skargi S. M., gdyż została ona wniesiona do NSA Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zaś podstawowym kryterium sprawowanej przez niego kontroli jest zgodność zaskarżonej decyzji z prawem /art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269/. Oceniając zaskarżoną decyzję w powyższym zakresie, Sąd doszedł do przekonania, że przy jej wydaniu organy naruszyły prawo, w konsekwencji więc, skarga została uwzględniona. Organ I instancji za podstawę swego rozstrzygnięcia – które uzyskało akceptację organu odwoławczego – prawidłowo powołał treść ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne /Dz. U. Nr 115, poz. 1129/. Zgodnie bowiem z art. 204 ust. 1 tej ustawy sprawy wszczęte, a nie zakończone wydaniem decyzji ostatecznej przed dniem wejścia w życie ustawy, podlegają rozpoznaniu w trybie określonym w ustawie z zastrzeżeniem ust. 2 i 3. Z art. 122 ust. 1 powyższej ustawy wynika, że pozwolenie wodnoprawne jest wymagane m. in. na szczególne korzystanie z wód /pkt 1/ i wykonanie urządzeń wodnych /pkt 3/, przy czym pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód jest jednocześnie pozwoleniem na wykonanie urządzeń wodnych służących do tego korzystania /ust. 3/. Pozwolenie wodnoprawne, jak stanowi art. 125 tej ustawy, nie może naruszać: ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni, ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska oraz dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków wynikających z odrębnych przepisów. Przepisem tym ustanowiona więc została zasada zgodności treści pozwolenia wodnoprawnego z przepisami systemu obowiązującego prawa. Z kolei art. 127 omawianej ustawy ustanowiona została zasada udzielania pozwoleń wodnoprawnych na czas oznaczony, nie krótszy niż 10 lat, z wyjątkami w nim określonymi. Informacje o wszczęciu postępowania wodnoprawnego właściwy organ podaje do publicznej wiadomości /ust. 6 tego artykułu/ w celu zapewnienia ochrony prawa własności, jak też i innych uprawnień osób trzecich. Natomiast przepis art. 128 ustawy zawiera unormowanie, które nie tylko ogólnie wskazuje, jaka powinna być treść pozwolenia wodnoprawnego /organ podejmujący decyzję ustala cel i zakres korzystania z wody/, ale również ustala warunki wykonywania uprawnień oraz wskazuje na obowiązki związane z ochroną środowiska, bytowaniem ludzi i funkcjonowaniem gospodarki wodnej oraz szczegółowo określa zakres korzystania z wody, obowiązki korzystającego z wody i precyzuje przedmiot ochrony. Wszczęcie postępowania wodnoprawnego następuje na wniosek, do którego należy dołączyć operat wodnoprawny, decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana na podstawie odrębnych przepisów, a gdy nie jest taka decyzja wymagana – wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan taki został sporządzony, oraz opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym /art. 131 ust. 1 i 2 cyt. ustawy/. Z akt sprawy wynika, że po złożeniu przez R. B. wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego dla stawu rekreacyjno-rybnego na działce nr 136 w M. gm. T. organ I instancji podał informację o wszczęciu postępowania wodnoprawnego do publicznej wiadomości, a następnie przeprowadził rozprawę wodnoprawną /k. 18-20/. Do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego R. B. dołączył operat wodnoprawny, który sporządzony został w dwóch częściach – w formie opisowej i graficznej, jak tego wymaga przepis art. 132 ust. 1 cyt. ustawy. W takiej jednak sytuacji, a więc gdy do wniosku o wszczęcie postępowania o uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego nie zostały dołączone wszystkie dokumenty wymagane cyt. wyżej art. 131 ust. 2 ustawy Prawo wodne, złożonemu wnioskowi nie można było nadać biegu. Niewątpliwe przy tym jest – w świetle materiału zebranego w sprawie – że wnioskodawca nie był wzywany do uzupełnienia niezbędnej dokumentacji stanowiącej podstawę wszczęcia postępowania wodnoprawnego. Należy więc stwierdzić, że organy administracji obu instancji przy wydawaniu pozwolenia wodnoprawnego, dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie wspomnianego wyżej przepisu ustawy Prawo wodne. Zarówno w skardze, jak i wcześniej w odwołaniu od decyzji wydanej w pierwszej instancji skarżący S. M. wskazywał na konieczność wykonania uszczelnienia skarpy spornego stawu folią hydrotechniczną nie tylko od strony południowej, jak to zostało określone w pkt 6 decyzji organu I instancji, lecz "w całości". W jego ocenie, uszczelnienie skarpy stawu tylko od strony południowej nie zabezpiecza szczelności całego stawu i nadal może powodować zanieczyszczenie wody w jego studni, a przede wszystkim zagrażać bezpieczeństwu jego rodziny. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak jest odniesienia do twierdzeń S. M., natomiast w odpowiedzi na skargę skwitowane zostały one w ten sposób, że nałożenie obowiązku ułożenia folii na obszarze całego stawu jest zbędne i byłoby zbytecznym obciążeniem inwestora, dodatkowymi kosztami. Zaś warunek nr 6 pozwolenia wodnoprawnego wystarczająco zabezpiecza działkę i studnię skarżącego przed przesiąkami wody przez groblę. Otóż należy zauważyć, że w pkt 8 części opisowej operatu wodnoprawnego zatytułowanym "Ocena wpływu stawu rybnego na działki sąsiednie" autor tegoż operatu stwierdził m. in.: "Dla potrzeb zabezpieczenia działek od strony południowej skarpę i dno stawu należy wyłożyć folią hydrotechniczną". Treść zaś warunku nr 6 pozwolenia wodnoprawnego, wydanego przez organ I instancji na podstawie tegoż operatu wodnoprawnego, znajdującego się w aktach sprawy, nie jest – w ocenie Sądu – jednoznaczna i precyzyjna, a tym samym powoduje uzasadnione wątpliwości co do zgodności z tymże operatem. Wobec zatem zarzutów odwołania w istocie w tym zakresie, niezbędnym było uzyskanie dodatkowego stanowiska autora operatu wodnoprawnego przed wydaniem zaskarżonej decyzji i dopiero na tej podstawie poczynienie ustaleń /tym samym sformułowanie jednoznacznej treści warunków pozwolenia wodnoprawnego/ również co do zakresu uszczelnienia przedmiotowego stawu w celu ochrony sąsiednich działek. To zaś prowadzi w rezultacie do wniosku, że w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji naruszono przepisy o postępowaniu administracyjnym – art. 7, 8 i 77 § 1 K.p.a. – które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prowadząc ponownie postępowanie wodnoprawne organ administracji powinien uzyskać niezbędną dokumentację stanowiącą podstawę wszczęcia postępowania /Prawo wodne/, a także uzupełniające stanowisko autora operatu wodnoprawnego w celu usunięcia wątpliwości, o jakich mowa była wyżej. Uznawszy, że zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, są niezgodne z prawem materialnym, a także z przepisami postępowania administracyjnego, należało orzec o ich uchyleniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c" ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi cyt. na wstępie. Co do wykonania zaskarżonej decyzji, Sąd orzekł po myśli art. 152 powyższej ustawy, zaś o kosztach postępowania sądowego – zgodnie z art. 200 tej ustawy.