SA/Rz 772/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Bryk Sędzia WSA Krystyna Józefczyk AWSA Ewa Wojtyna Protokolant ref.staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi E. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2002 Nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii wyceny 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz E. G. kwotę 10,00 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 772/02 U z a s a d n i e n i e Postanowieniem z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] Prezydent Miasta [...] działając na podstawie przepisów art. 74 §2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks Postępowania Administracyjnego odmówił wydania kserokopii wyceny rzeczoznawcy majątkowego znajdującej się w aktach sprawy dotyczącej ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. W uzasadnieniu organ naprowadził, iż Rada Miasta uchwałą z dnia 4 lipca 2000r. uchwaliła Miejscowy Plan Zagospodarowania Przestrzennego, w której po negocjacji z właścicielami nieruchomości ustalono jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości gruntu w wysokości 10%. Następnie organ wszczął postępowanie w sprawie ustalenia opłaty. Pełnomocnik skarżącego złożył pismo o doręczenie mu kserokopii wyceny sporządzonej przez rzeczoznawcę, uzasadniając swój wniosek stopniem złożoności sprawy, dużą wartością nieruchomości oraz koniecznością posiadania wiedzy specjalistycznej. Zdaniem organu strona nie wykazała ważnego interesu uzasadniającego wydanie kserokopii wyceny, co uzasadnia odmowę jego wydania. W zażaleniu na to postanowienie pełnomocnik strony wniósł o jego uchylenie. W jego motywach wskazał, że zgodnie z art. 73 §2 Kpa strona ma prawo żądać wydania jej z akt uwierzytelnionych odpisów. Zaś ważny interes strony należy oceniać w oparciu o wszelkie okoliczności sprawy. Po rozpoznaniu zażalenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z dnia [...] marca 2002r. nr [...] uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i umorzyło postępowanie organu I instancji. Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 §1 pkt 2, art. 73 §1, art. 74 §2 i art. 156 §1 pkt 2 Kodeksu Postępowania Administracyjnego. W jego motywach organ odwoławczy wskazał iż zaskarżone postanowienie wydane zostało z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego w stopniu uzasadniającym jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Przepis art. 73 §1 Kpa nakłada na organ administracji publicznej obowiązek umożliwienia stronie - w każdym stadium postępowania - przeglądania akt sprawy oraz sporządzanie z nich notatek i odpisów. Oznacza to, że strona ma prawo sporządzać również kserokopie dokumentów zgromadzonych przez organ w toku postępowania, a odmowa wydania stronie kserokopii dokumentów stanowi naruszenie przepisów art. 73 §1 Kpa. Podobne stanowisko zajął NSA w wyroku z 3 kwietnia 2001r. sygn. akt II SA 2580/00/. Równocześnie powołany przepis nie nakłada na organy obowiązku przesyłania stronom kserokopii dokumentów. W przedmiotowej sprawie skarżący zwrócił się o doręczenie kserokopii wyceny rzeczoznawcy majątkowego, a zatem organ nie miał obowiązku doręczania stronie tego dokumentu a jedynie był zobowiązany do ewentualnego wydania stronie jego kserokopii gdyby o to się zwróciła. Zatem bezpodstawnie organ pismem z dnia 15 stycznia 2002 wezwał stronę do wykazania ważnego interesu społecznego powołując się na przepis art. 73 §2 Kpa. Przepis ten odnosi się do żądania przez stronę uwierzytelnienia sporządzonych odpisów, a z takim żądaniem strona nie występowała. Zatem z rażącym naruszeniem prawa zostało wydane przez organ I instancji postanowienie z powołaniem się na przepis art. 73 §2 Kpa. Przedmiotem żądania strony był wniosek o doręczenie kserokopii wyceny rzeczoznawcy majątkowego. Postanowienie to zaskarżył E. G. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wnosząc o jego uchylenie. W motywach skargi wskazał, że organ w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wykazał przesłanek z art. 105 Kpa. Złożył również wniosek o zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, albowiem organ wydał decyzję z dnia [...] marca 2002r. zobowiązując stronę do uiszczenia jednorazowej opłaty w sytuacji gdy ta sprawa nie została przez Sąd rozpoznana. W odpowiedzi na skargę organ wniósł alternatywnie o umorzenie postępowania lub oddalenie skargi. W uzasadnieniu naprowadził, że skarga jest bezprzedmiotowa, albowiem sprawa o wzrost wartości nieruchomości zakończyła się wyrokiem Sądu z dnia 30 września 2003r. sygn. akt SA/Rz 225/03 w którym uchylono decyzje obu instancji. Zaś kopię wyceny rzeczoznawcy Samorządowe Kolegium Odwoławcze udostępniło pełnomocnikowi skarżących. Z tych względów skarga jest bezprzedmiotowa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zakres sądowej kontroli decyzji administracyjnych z mocy art. 134 § ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) sprowadza się do zbadania zgodności z prawem, a Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że decyzja podlega uchyleniu jeżeli Sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, inne naruszenie przepisów postępowania jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy - art. 145 §1 pkt 1 cyt. ustawy. Celem postępowania administracyjnego jest załatwienie sprawy przez wydanie decyzji, rozstrzygającej ją co do istoty, temu powinna służyć działalność orzecznicza administracji publicznej zmierzająca do konkretyzacji prawa i obowiązków wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa. Ten cel nie zawsze może być osiągnięty z przyczyn różnego charakteru. Podobnie jak w procesie cywilnym, również w postępowaniu administracyjnym może nastąpić zastój postępowania chwilowy, powodujący jego zawieszenie, albo też zastój trwały i ostateczny wyrażający się w umorzeniu postępowania. Umorzenie postępowania traktowane jest “jako środek ostateczny, niweczący dotychczasowe wyniki postępowania" (patrz: M. Waligórski, Proces cywilny. Dynamika procesu - Warszawa 1948 s.246 i 247) Umorzenie postępowania zamyka drogę do konkretyzacji praw lub obowiązków stron i kończy bieg postępowania w określonej instancji administracyjnej, stanowiąc załatwienie sprawy “w inny sposób" w rozumieniu przepisu art. 104 §1 Kpa. Tylko bowiem przepis art. 105 Kpa wymienia przyczyny, stanowiące podstawę umorzenia postępowania, natomiast przypadki w których następuje zakończenie sprawy w danej instancji przez umorzenie postępowania w innych sytuacjach wskazują konkretne przepisy. Art. 105 ustanawia dwie ogólne reguły umarzania postępowania administracyjnego, pierwszą dotyczącą działania organu administracyjnego ex officio (§1) oraz drugą dopuszczającą stosowanie zasady względnej dyspozycyjności (§2). Umorzenie postępowania na podstawie art. 105 §1 Kpa jest obligatoryjne, a na podstawie art. 105 §2 Kpa jest pozostawione uznaniu organu administracyjnego. Ustalenie przesłanki “bezprzedmiotowości" stwarza obowiązek zakończenia postępowania w danej instancji poprzez jego umorzenie, ponieważ nie będzie wówczas podstaw do rozstrzygnięcia sprawy co do jej istoty. Dalsze prowadzenie postępowania w takiej sytuacji stanowiłoby o jego wadliwości, mającej istotny wpływ na wynik sprawy. Nie budzi wątpliwości iż w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania sądu nie można uznać iż postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Zatem jego umorzenie nie znajduje podstawy prawnej w §1 art. 105 Kpa. Możliwe jest umorzenie postępowania na żądanie strony, a przecież w przedmiotowej sprawie strona nie złożyła wniosku o cofnięcie zażalenia na postanowienie. Zdaniem Sądu stwierdzone naruszenia prawa w postanowieniu organu I instancji uzasadnia jedynie jego uchylenie ze względu na niemożliwość stwierdzenia jego nieważności. Organ rozpoznając sprawę ponownie przeanalizuje okoliczności sprawy i stopień naruszenia przepisów prawa w decyzji organu I instancji i wyda postanowienie w oparciu o przepisy obowiązującego prawa. Z tych względów na zasadzie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1270) w związku z art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271) Sąd skargę uwzględnił. O kosztach orzeczono na zasadzie przepisów art. 55 ustawy o NSA w związku z art. 97 §2 przepisów wprowadzających.