SA/Rz 796/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-10-12

Skład orzekający: Maria Piórkowska, Bożena Wieczorska, Małgorzata Niedobylska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ celny może naliczać odsetki za zwłokę od należności celnych, jeśli decyzja wymiarowa została wstrzymana z mocy prawa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu celnego, uznając, że w sytuacji, gdy decyzja wymiarowa została uchylona, odpadła podstawa prawna do rozliczenia wpłaconej kwoty wraz z odsetkami. Wstrzymanie wykonania decyzji z mocy prawa wyklucza możliwość naliczania odsetek za zwłokę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła rozliczenia należności celnych i naliczenia odsetek za zwłokę od sprowadzonego samochodu. Skarżący kwestionowali zasadność naliczenia odsetek, argumentując, że decyzja wymiarowa była wstrzymana z mocy prawa. Organy celne utrzymywały, że odsetki zostały naliczone prawidłowo. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł, które utrzymało w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2002r. oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2001r. Orzeczono, że postanowienia te nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Piórkowska Sędziowie NSA Bożena Wieczorska (spr.) AWSA Małgorzata Niedobylska Protokolant ref.staż. T. Tochowicz po rozpoznaniu w dniu 12 paździrnika2004 r. na rozprawie - sprawy ze skargi J. L. i A. L. na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia [...] marca 2002r. Nr [...] w przedmiocie rozliczenia należności celnych I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego z dnia [...] sierpnia 2001r. nr [...], II. określa, że powyższe postanowienia nie mogą być wykonane do chwili uprawomocnienia się wyroku, III. zasądza od Dyrektora Izby Celnej solidarnie na rzecz skarżących J. L. i A. L. kwotę 95,80 złotych (słownie: dziewięćdziesiąt pięć i 80/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 796/02 U Z A S A D N I E N I E Postanowieniem z dnia (...) marca 2002r. nr (...) Prezes Głównego Urzędu Ceł - wydanym na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 239 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa - zwanej dalej o.p. - (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn.zm.) i art. 242 § 2 w zw. z art. 262 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r. - Kodeks celny - zwanej dalej k.cel. - (t.j. Dz.U. 2001, nr 75, poz. 802 z późn.zm.) - po rozpatrzeniu zażalenia J. L. i A. L. na postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) sierpnia 2001r. (nr (...)) - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy wyjaśnił, iż Dyrektor Urzędu Celnego decyzją z dnia (...) października 1997r. (nr (...)) - wydaną we wznowionym postępowaniu - dokonał ponownego wymiaru cła od sprowadzonego z zagranicy samochodu marki Audi 80 w wysokości 5.176zł. i jednocześnie wezwał J. L. i A. L. do zapłaty powstałego niedoboru cła. W postępowaniu odwoławczym Prezes Głównego Urzędu Ceł decyzją z dnia (...) listopada 1997r. (nr (...)) utrzymał decyzję wymiarową organu I instancji. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lutego 2001r. (sygn. akt SA/Rz 2254/99) uchylił w/w decyzję organu odwoławczego z dnia 20 listopada 1997r. (nr j.w.). W wykonaniu powyższego wyroku Prezes GUC postanowieniem z dnia (...) lipca 2001r. (nr ...) pozostawił bez rozpoznania odwołanie J. L. i A. L. od decyzji organu celnego I instancji z dnia (...) października 1997r. (nr (...)). Jednocześnie stwierdzono, że decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) października 1997r. (nr j.w.) doręczono stronom w trybie art. 44 kodeksu postępowania administracyjnego w dniu 7 listopada 1997r. Zdaniem organu odwoławczego termin płatności należności celnych należało ustalić w trybie art. 77 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. - Prawo celne (Dz.U. 1994, nr 71, poz. 312 z późn.zm.), zobowiązującego podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą do wykonania decyzji o wymiarze należności celnych przez ich uiszczenie w terminie 7 dni od dnia, w którym decyzja o ich wymiarze stałą się ostateczna. Zgodnie z przepisami mającego zastosowanie kodeksu postępowania administracyjnego, decyzja organu celnego I instancji stała się ostateczna po upływie czternastu dni od dnia jej doręczenia, co w niniejszej sprawie nastąpiło w dniu 21 listopada 1997r. Termin do zapłaty należności celnych upływał zatem w dniu 28 listopada 1997r. Z akt sprawy wynika, że strony nie wykonały ciążącego na nich obowiązku w terminie płatności, dlatego też są zobowiązane do zapłaty odsetek za zwłokę. Zgodnie z art. 242 § 2 k.cel. w zw. z art. 341 o.p. do poboru odsetek od należności celnych zastosowanie mają art. 53 § 1 i § 3, art. 54, art. 55 i art. 56 o.p. oraz § 7 ust. 1 pkt 1 i § 8 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 4 maja 2001r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 40, poz. 463). W sprawie nie wystąpił żaden z przypadków nie naliczania odsetek - o których mowa w art. 54 § 1 o.p. - i dlatego też strony są zobowiązane do zapłaty odsetek. Odsetki za zwłokę zostały naliczone przez organ I instancji od dnia 30 listopada 1997r., zamiast od dnia 29 listopada 1997r., co nie jest jednak rażącym naruszeniem prawa. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie J. i A. L. zarzucili: - błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 77 ust. 1 pkt 1 Pr.cel. w kontekście decyzji Prezesa GUC z dnia [...] listopada 1999r. (nr ...) oraz postanowienia NSA z 27 czerwca 2000r. (sygn.akt SA/Rz 2254/99), - błąd w ustaleniach faktycznych służących za podstawę rozstrzygnięcia, - błędną ocenę zebranego materiału dowodowego i wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że stosownie do treści art. 289 k.cel. postępowania wszczęte i nie zakończone przed wejściem w życie Kodeksu celnego podlegają rozpatrzeniu wg przepisów dotychczasowych tj. ustawy Prawo celne i przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. W związku z tym, iż decyzja Prezesa Głównego Urzędu Ceł wydana była w dniu 20 listopada 1999r., to zastosowanie mają przepisy art. 173 § 2 w zw. z art. 172 K.p.a. wstrzymujące wykonanie decyzji z mocy prawa. Również NSA w swym postanowieniu z dnia 27 czerwca 2000r. (sygn.akt SA/Rz 2254/99) stwierdził, iż nastąpiło wstrzymanie zaskarżonej decyzji z mocy prawa. Oznaczało to, że nie można było naliczać odsetek za niezawinioną zwłokę tego rodzaju. Wynikało to z obowiązującego do dnia 31 grudnia 1997r. rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 9 stycznia 1995r. (Dz.U. nr 7, poz. 33 z późn.zm.). Także na gruncie art. 225 o.p. w zw. z art. 139 § 3 o.p. następuje wstrzymanie wykonania decyzji z mocy prawa. W tej sytuacji na podstawie art. 54 § 1 pkt 3 O.p. odsetek za zwłokę nie nalicza się. Dodatkowo skarżący podnieśli, że wnieśli skargę do NSA na postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia (...) lipca 2001r. (nr (...)), które było podstawą do wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia (...) marca 2002r. Za bezzasadne uznali zawarte w zaskarżonym postanowieniu stwierdzenie, iż decyzja z dnia [...] października 1997r. Dyrektora Urzędu Celnego została im doręczona w trybie art. 44 k.p.a., jako sprzeczne z § 47 i § 52 pkt 2 rozporządzenia Ministra Łączności z dnia 25 marca 1996r. (Dz.U. nr 40, poz. 173 oraz z § 42 regulaminu korzystania z usług o charakterze powszechnym stanowiącego zał. do zarządzenia nr 97 Dyrektora Poczty Polskiej z dnia 5 listopada 1996r. Wyjaśnili ponadto, że nie otrzymali zarówno pierwszego, jak i powtórnego zawiadomienia o próbie doręczenia im przesyłki. Działali w dobrej wierze do organu celnego, który przesłał ich odwołanie do Prezesa Głównego Urzędu Ceł - nie stwierdzając przy tym uchybienia terminu do wniesienia odwołania - jak również do organu odwoławczego, który wydał decyzję w trybie odwoławczym, która została zaskarżona i która w konsekwencji stanowiła podstawę do wydania przez NSA w/w postanowienia z dnia 27 sierpnia 2000r. i wyroku z dnia 15 lutego 2001r. W tej sytuacji naliczenie odsetek jest błędem organu celnego, za który nie mogą ponosić ujemnych skutków (por. stanowisko NSA w sprawie o sygn.akt III SA 3390-3392/00). Przyjęcie odmiennego stanowiska oznaczałoby iż, korzystniej byłoby nie składać skargi do sądu administracyjnego. Na poparcie swego stanowiska powołali wyrok NSA sygn. akt III SA 1389/00, z którego wynika, iż jeżeli postępowanie trwa długo i składa się z kilku faz, to naliczając odsetki za zwłokę nie należy uwzględniać tych terminów, które zostały przekroczone zanim zapadł wyrok sądowy. Końcowo skarżący zarzucili, iż ani zaskarżone postanowienie, ani też postanowienie organu I instancji nie zawiera uzasadnienia faktycznego i prawnego, a ponadto zaskarżone postanowienie nie zawiera ustosunkowania się do merytorycznych zarzutów zażalenia. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Stosownie do treści art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1271 z późn.zm.) sprawa niniejsza podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie przy zastosowaniu przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270) - zwanej dalej jako p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest postanowienie Prezesa Głównego Urzędu Ceł z dnia (...) marca 2002r. utrzymujące w mocy postanowienie Dyrektora Urzędu Celnego, którym organ ten dokonał rozliczenia kwoty 5176,00zł wpłaconej przez J. i A. L. w dniu 30 listopada 2001r. na pokrycie kwoty zaległości wraz z odsetkami, wynikającej z decyzji wymiarowej Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) października 1997r. (nr (...)). Jednocześnie organ ten stwierdził, iż do zapłaty pozostała zaległość w wysokości 2395,50zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę liczonymi od dnia 30 listopada 1997r. Z urzędu Sąd stwierdza, że przedmiotem skargi do sądu administracyjnego są również dwie decyzje Dyrektora Izby Celnej w Przemyślu z dnia(...)maja 2003r. - adresowane do J. L. i A. L. w sprawie zwrotu należności celnych wynikających z w/w decyzji Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) października 1997r. (nr (...)). Z uzasadnienia powyższych decyzji oraz akt sprawy (sygn.akt SA/Rz 929/03 i SA/Rz 930/03) wynika, iż Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia (...) grudnia 2002r. (nr (...) - adresowaną do J. L. i A. L. - uchylił w całości decyzję Dyrektora Urzędu Celnego z dnia (...) października 1997r. (nr (...)) i umorzył postępowanie wszczęte w trybie wznowieniowym. W tej sytuacji - zdaniem Sądu - skoro odpadła podstawa prawna wymiaru cła, to tym samym brak jest również podstaw do rozliczenia kwoty 5176zł wpłaconej przez stronę w dniu 30 listopada 2001r. na pokrycie kwoty zaległości wraz z odsetkami, wynikającej z decyzji wymiarowej z dnia (...) października 1997r. (nr (...)). Biorąc powyższy wywód pod uwagę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło