SA/Rz 888/02
WyrokWSA w Rzeszowie2004-07-23
Skład orzekający: Krystyna Józefczyk, Stanisław Śliwa, Joanna Zdrzałka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dopuszczalne jest dokonanie zmian w ewidencji gruntów dotyczących granic i powierzchni nieruchomości w trybie sprostowania oczywistej omyłki, czy też wymaga to odrębnego postępowania, np. rozgraniczeniowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zmiana granic i powierzchni nieruchomości nie jest oczywistą omyłką, która mogłaby być sprostowana w trybie art. 113 § 1 K.p.a. Wprowadzenie takich zmian do ewidencji gruntów wymaga odrębnego postępowania, zakończonego prawomocnym orzeczeniem sądu lub decyzją administracyjną, które mogą stanowić podstawę do aktualizacji rejestru. Ewidencja gruntów stanowi jedynie rejestr danych wynikających z dokumentacji urzędowej, a nie podstawę do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości.Stan faktyczny
Skarżący S.W. zakwestionował decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty o wprowadzeniu zmian dotyczących powierzchni i konfiguracji jego działki ewidencyjnej. Skarżący podnosił, że wykazano zwiększoną powierzchnię jego nieruchomości, co skutkuje wyższym podatkiem gruntowym, a mapa uzupełniająca jest niezgodna ze stanem faktycznym. Organy administracji uznały, że w operacie ewidencyjnym wystąpił błąd, który został sprostowany poprzez doprowadzenie do stanu zgodnego z wykazanym stanem prawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Józefczyk /spr./ Sędzia NSA Stanisław Śliwa Sędzia AWSA Joanna Zdrzałka Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S.W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego Kartograficznego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr w przedmiocie ewidencji gruntów skargę oddala
SA/Rz 888/02
U Z A S A D N I E N I E
Decyzją z [...] IV 2002 r. Nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego po rozpatrzeniu odwołania S. W. od decyzji Starosty [...] z [...] II 2002 r. orzekającej o wprowadzeniu zmian dotyczących powierzchni i konfiguracji działki 977/1 utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Jako podstawę prawną powołano przepis art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 20 ust. 1 i 2, art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z 17 V 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. Nr 100, poz. 1086 ze zm./.
Z akt administracyjnych oraz uzasadnienia decyzji wynika, że S.W. zwrócił się o wyjaśnienie faktu, iż wykazano w oparcie ewidencyjnym wsi J. zwiększoną powierzchnię jego nieruchomości gruntowej co skutkuje koniecznością opłacania wyższego podatku gruntowego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, a w szczególności na podstawie opracowania geodezyjnego zwanego synchronizacją polegającą na porównaniu stanu wynikającego z mapy katastralnej w skali 1:2880 z aktualnie obowiązującym stanem, który ilustruje mapa w skali 1:2000 wynika, że parcele gruntowe 631/10 objęte KW [...] wykazane na rzecz S. W. uwidocznione w zawiadomieniu PBN utworzone działki nr ew. 977/2 o pow. 0,07 ha i część działki 977/1 o pow. 0,06 ha, która w całości została wykazana w operacie ewidencyjnym na rzecz S. W., łącznie 0,13ha.
Natomiast stan prawny przedmiotowej nieruchomości to pow. 0,10 ha, co dowodzi o istnieniu błędu.
W operacie ewidencji gruntów możliwa jest eliminacja oczywistych omyłek i błędów jednak tylko w przypadku ich oczywistości.
Zatem jeżeli błąd jest ewidentny to właściwym jest jego sprostowanie i dostosowanie ewidencji gruntów do stanu istniejącego przed jego popełnieniem.
Celem usunięcia nieprawidłowości w operacie ewidencyjnym w odniesieniu do przebiegu granic i powierzchni nieruchomości odpowiadającej pgr 631/10 a będącej własnością S. W. uprawniony geodeta sporządził mapę uzupełniającą wraz z wykazem zmian gruntowych.
Działka 977/1 podzieliła się na działkę nr 977/3 o pow. 0,02 ha i 977/4 o pow. 0,04 ha.
Wg sporządzonego wykazu, działki 977/2 i 977/3 odpowiadają dawnej pgr 631/10, które zgodnie z zawiadomieniem PBN stanowi własność S.W.
Jest to odtworzenie stanu faktycznego przed popełnieniem błędu.
Kwestionowanie przez skarżącego, iż jego działka została zmniejszona, sprowadzałoby się do kwestionowania przebiegu jej granic, a kontrola tego może nastąpić w innym postępowaniu. Powierzchnie obu działek były obliczane graficznie na obu podkładach mapowych i różnica 0,01 ha mogła wyniknąć przy obliczaniu powierzchni lub jej zaokrągleniu.
W odwołaniu od tej decyzji S. W. nie wskazał kierunku jej weryfikacji. Naprowadził, iż zmniejszono jego działkę bezpodstawnie. Mapa uzupełniająca jest niezgodna ze stanem faktycznym.
Po rozpoznaniu odwołania organ II instancji utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję przytaczając ponownie uprzednią argumentację.
Dodatkowo wskazał, iż ta różnica mieści się w granicach błędu.
Decyzję tą zaskarżył do NSA S. W. wnosząc o jej uchylenie w motywach obszernej skargi ponownie domagał się przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego aby odzyskał tą część działki.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzionych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Z mocy art. 97 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz. U. Nr 153, poz. 1269/ stanowi, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej /§ 1/. Kontrola ta wykonywana jest co do zasady pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawy nie stanowią inaczej /§ 2/.
Jej zakres wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/ stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną /§ 1/.
Uwzględnić skargę może tylko wówczas gdy stwierdzi naruszenie prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 cyt. ustawy.
Zgodnie z art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 17 V 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne /Dz. U. Nr 30, poz. 163 ze zm./ celem ewidencji gruntów i budynków jest stworzenie jednolitego dla kraju i systematycznie aktualizowanego zbioru informacji o gruntach, budynkach i ich właścicielach oraz innych osobach fizycznych władających tymi gruntami.
W art. 20 cyt. ustawy zostały określone informacje, jakie powinna zawierać ewidencja gruntów i budynków. Jeżeli chodzi o grunty to informacje te dotyczą ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbioru dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. W myśl art. 23 tej ustawy właściwe organy, sądy i kancelarie notarialne przesyłają staroście odpisy prawomocnych decyzji i orzeczeń oraz odpisy aktów notarialnych, z których wynikają zmiany danych objętych ewidencją gruntów. Zatem wynika z tego, iż zmiany danych w ewidencji gruntów można dokonać tylko w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe lub akty notarialne, w których zawarte są dane objęte ewidencją gruntów.
Nie budzi wątpliwości, iż kwestie własnościowe rozstrzygają sądy. Tylko w zakresie określonym przez art. 29 i następne ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne rozgraniczenie nieruchomości może być dokonywane w trybie administracyjnym. Jednakże strona niezadowolona z ustalenia przebiegu granicy w decyzji o rozgraniczeniu nieruchomości może żądać w terminie 14 dni od dnia doręczenia tej decyzji przekazania sprawy sądowi /patrz art. 33 ust. 3 ustawy/.
Nie można więc dokonywać żadnych zmian własnościowych, a należą do nich zmiany granic i powierzchni działek poprzez samoistne zmiany w ewidencji gruntów.
Ewidencja gruntów jest bowiem tylko publicznym rejestrem obejmującym dane o gruntach wynikające z odpowiedniej dokumentacji urzędowej /art. 20 ust. 1 i art. 24 ust. 1 cyt. ustawy oraz § 30 rozporządzenia/.
Zmian w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych a także innych aktów normatywnych. Dotyczy to więc i zmiany przebiegu granicy, co wymaga przedstawienia dokumentacji sporządzonej w odpowiednich postępowaniach m. in. przed sądem powszechnym.
Sprostowanie błędów i omyłek w ewidencji a więc wad nieistotnych odbywa się w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego – art. 113 § 1.
Zmiana granic i powierzchni nieruchomości nie jest zmianą nieistotną, o której mówi cyt. przepis i nie może być dokonana w tym trybie.
Zmiana granic wymaga stosownego postępowania zakończonego orzeczeniem, które następnie może być podstawą wprowadzenia zmian w ewidencji.
W sprawie będącej przedmiotem rozpoznania organy obu instancji uznały, iż stan prawny przedmiotowej nieruchomości dowodzi o istnieniu błędu w wykazaniu jej w operacie ewidencyjnym wsi Jaźwiny. Zatem skoro błąd był ewidentny, poprzez sprostowanie błędu doprowadzono do stanu zgodnego z wykazanym stanem prawnym w drodze sprostowania błędu.
Kwestia zaakceptowania przez skarżącego przebiegu granic jego nieruchomości nie może być przedmiotem tego postępowania.
Stanowisko skarżącego przedstawione na rozprawie potwierdza, iż istnieje spór o przebieg jednej z granic tej nieruchomości. Ten problem może być rozwiązany w drodze postępowania przed sądem powszechnym.
Z tych względów na zasadzie przepisów art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm./ Sąd skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło