SA/Rz 890/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ Sędzia AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. G. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej uchyla zaskarżona decyzję i poprzedzającą decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] Przedmiotem skargi jest decyzja Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] kwietnia 2002 r Nr. [...] wydana po rozpoznaniu odwołania A. G. ur. [...].1957r. - byłego pracownika Przedsiębiorstwa "A." od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego Nr. [...] z dnia [...].03.2002r. o nie stwierdzeniu u w/w istnienia choroby zawodowej z poz. 3. wykazu chorób zawodowych tj. astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W postawie prawnej zaskarżonej decyzji wskazano przepis art.138 § l § l k.p.a. oraz art. 4 pkt 5 ustawy o Inspekcji Sanitarnej z dnia 14.03.1985r. (tj. z 1998r., Dz. U. Nr 90, póz. 575 z późn. zm.), § 8 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983r. Nr 65, póz. 294, zmiana w Dz. U. z 1989r. Nr 61, póz. 364) W uzasadnieniu decyzji zostało wyjaśnione, że Powiatowy Inspektor Sanitarny otrzymał w styczniu 2001 r. zgłoszenie podejrzenia choroby zawodowej wystawione od lekarza specjalisty chorób płuc z Poradni Przeciwgruźliczej i Chorób Płuc w T. Dochodzenie epidemiologiczne wykazało, że zainteresowany pracował 1/ w latach 1976 - 1978 jako junak OHP w trakcie przyuczenia do zawodu i odpracowywania służby wojskowej - nie był narażony na pył drewna, 2/ w latach 1978 - 1994 jako cieśla na różnych budowach w O., T. i G., w tym przez ponad 3 miesiące w roku 1979 na budowie w K. (wówczas CSRS), 3/ w latach 1980 - 1981 na budowie w Iraku (wg informacji zainteresowanego zatrudniony był jako cieśla przez 3 tygodnie, przez pozostały czas kontraktu pełnił funkcję kucharza), 4/ w latach 1986 - 1987 na budowie eksportowej w D. (były ZSRR). 5/ latach 1994 - 2001 jako stolarz w Zakładzie Stolarskim w C. W tym zakładzie przez krótki okres (3 miesiące) malował elementy farbami podkładowymi używając rozpuszczalników ogólnego stosowania. Wyniki pomiarów stężenia pyłu przeprowadzone w latach 1997 i 2000 nie wykazały przekroczeń normatywów higienicznych i mieściły się na granicy, bądź znacznie poniżej NDN. Wyniki pomiarów związków toksycznych typowych dla procesu malowania wykazały tylko obecność benzyny łąkowej w stężeniu 28,1 mg/m przy NDS równym 300mg/m Stężenia innych substancji mieściły się poniżej oznaczalności stosowanych metod. Zainteresowany w ciągu ostatnich 4 lat zatrudnienia przebywał łącznie l rok i 3 miesiące na zwolnieniach lekarskich i został zwolniony w dniu 4.02.2001 r. z powodu przekroczenia długości trwania okresu zasiłkowego. Za łączny okres narażenia na czynniki alergizujące zawarte w pyle drewna uznano ponad 21 lat, w tym dodatkowo 3 miesiące narażenia na substancje toksyczne typowe dla procesu malowania. Państwowy Inspektor Sanitarny zwrócił się Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. z prośbą o przeprowadzenie badań w kierunku choroby zawodowej i wydanie orzeczenia lekarskiego. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy wydała w dniu [...].06.2001 r. orzeczenie [...], w którym nie rozpoznała choroby zawodowej: astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. W orzeczeniu stwierdzono na podstawie przeprowadzonych badań specjalistycznych, że istniejąca u zainteresowanego astma oskrzelowa nie może być uznana za chorobę zawodową ze względu na to, że dolegliwości zainteresowanego nie są bezpośrednio związane z wykonywaną pracą, a wyniki testów alergologicznych wykazały uczulenie na alergeny roztoczy kurzu domowego. Po otrzymaniu powyższego orzeczenia Państwowy Inspektor Sanitarny zawiadomił strony o przysługującym im prawie zapoznania się dokumentacją zebraną w sprawie. W/w wniósł o ponowne badanie dlatego też został skierowany na badania specjalistyczne do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S., który na podstawie wyników badań specjalistycznych wydał w dniu 14.02.2002r. orzeczenie nr [...], w którym nie rozpoznano u zainteresowanego istnienia choroby zawodowej z póz. 3 wykazu: astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Powyższe uzasadniono tym, że w przeprowadzonych testach alergologicznych wykazano istnienie alergii na pospolite antygeny pozazawodowe przy braku reakcji na alergeny zawodowe. Tak zgromadzony materiał dowodowy pozwolił na wydanie decyzji przez organ I o nie stwierdzeniu u A. G. istnienia choroby zawodowej z poz. 3 wykazu chorób zawodowych: astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego. Od powyższej decyzji zainteresowany odwołał się do Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. W uzasadnieniu odwołania podniósł, że decyzja jest dla niego krzywdząca gdyż ze względu na pracę w narażeniu na pył drewna i związki toksyczne. Schorzenia, na które cierpi są wywołane jego zdaniem powyższą pracą. Wniósł także o ponowne badanie lekarskie. Rozpoznając odwołanie organ odwoławczy nie uwzględnił odwołania i wyjaśnił, że w myśl § 10. pkt. 1. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18.11.1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 1983r. Nr 65, póz. 294, zmiana w Dz. U. z 1989r. Nr 61, póz. 364) inspektor sanitarny decyzją stwierdza istnienie choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia w oparciu o orzeczenie lekarskie z właściwej placówki służby zdrowia i wyniki dochodzenia epidemiologicznego. A. G. dochodzi uznania choroby zawodowej z poz. 3 wykazu chorób zawodowych: astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego i twierdzi, ze trakcie swej pracy miał kontakt z różnorodnymi czynnikami o potencjalnym działaniu alergizującym przez ponad 21 lat. Materiał dowodowy sprawy dowodzi, że orzeczenia w sprawie choroby zawodowej wydawały właściwe w myśl § 7.1 rozporządzenia placówki służby zdrowia tj. Poradnia Chorób Zawodowych Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. Placówki te nie rozpoznały u A. G. istnienia astmy oskrzelowej pochodzenia zawodowego na podstawie przeprowadzonego wywiadu lekarskiego oraz badań specjalistycznych. Wykazały one, że schorzenie zainteresowanego nie jest związane z narażeniem na alergeny zawodowe. Odwołujący skorzystał z przysługującego mu zgodnie z § 9 rozporządzenia do wniesienia odwołania od pierwszego niekorzystnego dla niego orzeczenia lekarskiego Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w R. i został skierowany do Instytutu Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego w S. W sprawie wydane zostały dwa zgodne orzeczenia lekarskie, będące w rozumieniu art. 84 k.p.a opiniami biegłych, tak więc brak podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za udowodniony. Odwołujący się nie przedstawił jakichkolwiek nowych dowodów uzasadniających konieczność kolejnych badań orzeczniczych, dlatego tez organ II instancji wniosek o przeprowadzenie kolejnych badań uznał za nieuzasadniony. Prezentowane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego w orzecznictwie wskazuje, że państwowy inspektor sanitarny podejmujący decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej lub o braku podstaw do jej stwierdzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w danej sprawie. Nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby." Może je jednak zakwestionować, jeśli nie odpowiada ono wymogom kpa bądź przepisom rozporządzenia (orzeczenie z dnia 9.07.1998r. II SA 634/98). Kierując się powyższymi zaleceniami Wojewódzki Inspektor Sanitarny po analizie uzyskanych w sprawie orzeczeń lekarskich uznał, że spełniają one zarówno wymogi w/w rozporządzenia jak i przepisom kodeksu postępowania administracyjnego i brak jest podstaw do uwzględnienia odwołania. W skardze do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Rzeszowie skarżący A. G. nie sprecyzował kierunku weryfikacji zaskarżonej decyzji, wskazał na jej krzywdzący charakter . Dodatkowo wyjaśnił, że wszyscy lekarze badający go w zakładach opieki zdrowotnej twierdzili, że istnieje u niego astma oskrzelowa pochodzenia zawodowego i nie rozumie dlaczego w swoich orzeczeniach napisali odwrotnie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie z przyczyn wywiedzianych jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje ; skarga jest uzasadniona. W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o posterowaniu przed sądami administracyjnymi / art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1271/ Kontrola natomiast tegoż Sądu sprowadza się do badania zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej./ art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r Prawo o ustroju sądów administracyjnych / Dz.U z 2002 r Nr 153 poz. 1269/, przy czym Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Postępowanie w sprawie chorób zawodowych w tej sprawie podlega regulacjom rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 roku w sprawie chorób zawodowych / Dz.U. Nr 65 poz. 294 ze zm./ , zwane dalej rozporządzeniem. Ten akt prawny zawiera zarówno uregulowania o charakterze materialnym jak i przepisy procesowe. Stosownie do § 1 ust. 1 wyżej wymienionego rozporządzenia za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do jednostek służby zdrowia wymienionych w § 7 ust. 1- 3 , które wydają w tym zakresie stosowne orzeczenie przewidziane przepisem § 8. Orzeczenie to nie jest równoznaczne z uznaniem choroby zawodowej . Kwalifikacji prawnej schorzenia dokonuje właściwy inspektor sanitarny, na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego decyzją o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia. / § 10 ust. 1 rozporządzenia / . Do stwierdzenia choroby zawodowej niezbędne jest rozpoznanie choroby wymienionej w wykazie chorób zawodowych przez uprawnioną jednostkę medyczną oraz ustalenie, że między warunkami pracy a w szczególności występującymi w środowisku pracy czynnikami szkodliwymi dla zdrowia istnieje lub jest wysoce prawdopodobny związek przyczynowy. Ustalenie owego związku, bądź jego wykluczenie należy do kompetencji inspektora sanitarnego. Inspektor Sanitarny podejmując decyzję na podstawie § 10 ust. 1 rozporządzenia jest związany orzeczeniem lekarskim wydanym w sprawie, w tym znaczeniu, że nie ma on prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia ./ vide; wyrok NSA z dnia 9 lipca 1998 r, II SA 634/98 publ. Pr. Pracy z roku 1998,Nr 12 poz.38, wyrok NSA z dnia 24 lutego 1998 r sygn. I SA 1520/97 publ.. ONSA z 12998 r,Nr 4 poz. 150/ Zauważyć należy, że inspektora sanitarnego prowadzącego postępowanie administracyjne w sprawie choroby zawodowej obowiązują wszystkie reguły dotyczące przebiegu postępowania określone w kodeksie postępowania administracyjnego/ art. 7 , art. 77 § 1 k.p.a./ i dopiero gruntowana analiza całokształtu materiału dowodowego pozwala na ocenę czy dana okoliczność została udowodniona / art. 80 k.p.a./ Kontrolując zaskarżoną decyzję, Sąd stwierdził , że w zgłoszeniu o podejrzeniu choroby zawodowej wystawionym przez lekarza specjalistę chorób płuc i gruźlicy wskazano jednostkę chorobową z poz. 4 wykazu chorób zawodowych stanowiących załącznik do rozporządzenia, natomiast skarżący był badany w odniesieniu do jednostki 3 w /w wykazu. Nie wkraczając w merytoryczną treść orzeczeń dających podstawę o nie stwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej niezbędnym jest przebadanie skarżącego pod kątem tej jednostki chorobowej , gdyż brak odniesienia się do wstępnego podejrzenia u skarżącego choroby zawodowej czyni w/w decyzję wadliwą. Dodatkowo wskazać należy, że w orzeczeniu Instytutu Medycyny pracy i Zdrowia Środowiskowego Oddział Chorób Zawodowych w S. z dnia [...].02.2002 roku wskazano na dodatkowe jednostki chorobowe jak nieżyt błony śluzowej gardła i krtani oraz niedosłuch typu odbiorczego niewielkiego stopnia lecz brak w tym orzeczeniu wyjaśnienia czy schorzenia te mają związek z wykonywaną pracą zawodową. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ orzekający uzupełni postępowanie dowodowe przez powtórne poddanie skarżącego badaniom lekarskim i uzyskanie opinii lekarskiej zawierającej dokładny opis rozpoznanej choroby oraz orzeczenie lekarskie co do etiologii choroby wraz z uzasadnieniem i odniesieniem się do innych wyników badań. Dopiero tak zebrany materiał dowodowy pozwoli na wydanie stosownej decyzji. W tym stanie rzeczy , skoro skarga okazała się zasadna Sąd stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/orzekł jak w sentencji wyroku.