SA/Rz 894/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska /spr./ Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak Sędzia AWSA Magdalena Józefczyk Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odroczenia rozbiórki obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2002 r. Nr [...] II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego A. S. 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego III. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku SA/Rz 894/02 U Z A S A D N I E N I E Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...].04.2002 r. /..../, wydaną w wyniku rozpatrzenia odwołania A. S. od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].02.2002 r. /..../ odraczającej rozbiórkę garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 65/2 przy ul. P. w R., uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie odroczył do dnia 4.04.2007 r. rozbiórkę garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 65/2 przy ul. P. w R. oraz zezwolił na wykorzystanie go do tego czasu jako magazynu. Uzasadniając swoje stanowisko organ odwoławczy podał, że blaszany garaż p. C. został wybudowany samowolnie, zaś decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia [...].10.1994 r. /.../ nakazująca jego rozbiórkę – na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. – została przez Wojewodę [...] utrzymana w mocy /decyzją z dnia [...].12.1994 r. [...]/. Obowiązujący ówcześnie MPO Zagospodarowania Przestrzennego Miasta /uchwała Rady Miasta Nr [...] z dnia 23.06.1992 r./ działkę zobowiązanych przeznaczał na zieleń parkową, nie przewidywał możliwości jej zabudowy. Teren ten stał się terenem budowlanym mocą uchwały Rady Miasta Nr [...] /Dz. Urz. Woj. [...] Nr 12/94/. Decyzja organu I instancji nie określa czasu odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki i pomija sprawę wykorzystania obiektu, a więc nie czyni zadość wymaganiom art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. Zaistniała zatem potrzeba jej reformacji. Inwestorzy chcą użytkować przedmiotowy garaż jako magazyn do czasu zakończenia planowanej budowy, jest on dobrze utrzymany i konserwowany, a wolna przestrzeń między nim a domem A. S. wynosi ok. 12 m. Zdaniem organu odwoławczego istnieją względy gospodarcze przemawiające za celowością czasowego wykorzystania garażu jako magazynu, a zamiar prowadzenia przez p. C. budowy budynku mieszkalnego uzasadnia to wystarczająco. Odnosząc się do zarzutów odwołania organ ten uznał, że nie zasługują na uwzględnienie i wskazał, że zapis art. 39 pozostawia organowi nadzoru budowlanego uznanie czy odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki i w jakim terminie. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł A. S. z żądaniem jej uchylenie. Zdaniem skarżącego kwestionowana przez niego decyzja została wydana w warunkach nieważności postępowania – stronami nie były wszystkie osoby zainteresowane, tj. sąsiedzi graniczący bezpośrednio z nieruchomością p. C. Wadliwość zaskarżonej decyzji polega również na naruszeniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. i w tym zakresie podtrzymuje zarzuty odwołania. Skarżący podniósł również, że organ II instancji wydając decyzję znał treść decyzji z marca br. odmawiającej p. C. pozwolenia na budowę-rozbudowę altany. Porównanie uzasadnień obu decyzji prowadzi do wniosku, że w tym samym przedmiocie organy administracji wydają sprzeczne decyzji. Wbrew twierdzeniom organu II instancji, art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. nie pozwala na dowolność jego stosowania. Uznanie w administracji nie oznacza dowolności, a w powiązaniu z art. 37 wręcz ją wyklucza. Zarzucił nadto skarżący, że bez zbadania aktualnego stanu garażu nie można jedynie na podstawie twierdzeń p. C. orzekać o sposobie jego użytkowania. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z uzasadnieniem jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm./ sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem w przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie jest właściwy do rozpoznania skargi A. S., gdyż została ona wniesiona do NSA OZ w Rzeszowie przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną /art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270/, zaś podstawowym kryterium sprawowanej przez niego kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją w całości lub w części, gdy stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź nie naruszenie przepisów, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy /art. 145 § 1 pkt 1 cyt. ustawy/. Sąd ponadto stwierdza nieważność decyzji lub jej niezgodność z prawem, jeżeli zachodzą przyczyny określone w przepisach kodeksu postępowania administracyjnego /art. 145 § 1 pkt 2 i 3 tej ustawy/. Zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji naruszyły prawo i dlatego należało usunąć te decyzje z obrotu prawnego. Po myśli art. 39 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane /Dz. U. Nr 38, poz. 228/, stanowiącego materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji /art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a./, jak też rozstrzygnięcia organu I instancji, jeżeli względy społeczne lub gospodarcze przemawiają za celowością czasowego wykorzystania obiektu budowlanego, co do którego wydany został nakaz przymusowej rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1, właściwy terenowy organ administracji państwowej może odroczyć wykonanie przymusowej rozbiórki na oznaczony czas i zezwolić na czasowe wykorzystanie obiektu budowlanego w sposób określony w decyzji. Wydana zatem na podstawie tego przepisu decyzja oparta jest na tzw. uznaniu administracyjnym, co jednak – jak trafnie zauważył skarżący – nie oznacza, że to uznanie ma charakter dowolny, a wprost przeciwnie – obliguje organ orzekający w sprawie do racjonalnej oceny wszystkich okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu interesu społecznego, jak również interesu indywidualnego. W ocenie Sądu, organy orzekające w niniejszej sprawie nie wywiązały się należycie z tych obowiązków. Należy bowiem zgodzić się ze skarżącym, że zezwolenie na czasowe wykorzystanie przedmiotowego garażu jako magazynu niezbędnego dla prowadzenia budowy /rozbudowy istniejącej altany na budynek mieszkalny/ - będące następstwem odroczenia wykonania przymusowej rozbiórki – nie zostało poprzedzone zbadaniem aktualnego stanu garażu, a w szczególności czy nadaje się on do użytku jako magazyn. Przyjęto w istocie w tym względzie za podstawę ustaleń, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, wyjaśnienia M. i A. C., nie odnosząc się w żaden sposób do odmiennych w treści twierdzeń skarżącego /zawartych w odwołaniu/, co w rezultacie uchybia przepisom art. 107 § 3 K.p.a. Również kwestia budowy przyszłej /rozbudowy altany na budynek mieszkalny/, zakwalifikowanej przez organy jako "wzgląd gospodarczy" przemawiający za celowością czasowego wykorzystania przedmiotowego garażu jako magazynu, w kontekście twierdzeń skarżącego, iż p. C. uzyskali decyzję odmawiającą im pozwolenia na planowaną rozbudowę, nie może w aktualnym stanie dowodowym sprawy zostać uznana za należycie wyjaśnioną i rozważoną przez organy administracji obu instancji. Powyższe wskazuje więc na zaniedbanie przez te organy obowiązków proceduralnych z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 K.p.a. Z akt administracyjnych nadesłanych wraz z odpowiedzią na skargę wynika, że postanowienie Wojewody z dnia [...].08.1999 r. /..../ utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...].06.1997 r. w sprawie zastosowania wykonania przez inną osobę na koszt i niebezpieczeństwo M. i A. C., obowiązku wynikającego z prawomocnej decyzji tego organu z dnia [...].10.1994 r. /.../ nakazującej im rozbiórkę samowolnie wybudowanego garażu blaszanego zlokalizowanego na działce nr 65/2 obr. [...] – wskutek skargi M. i A.C. – było przedmiotem kontroli sądowej; wyrokiem NSA z dnia 11.03.1999 r. sygn. akt SA/Rz 1406/97 skarga została oddalona. Otóż w myśl art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi cyt. wyżej orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd który je wydał, ale również inne sądy i inne organy państwowe a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Wyrok wyżej powołany, jak wynika z lektury uzasadnienia decyzji organów obu instancji, nie został w ogóle zauważony przez te organy. Zważywszy jednak na treść regulacji art. 170 ustawy cyt. wyżej, niedopuszczalnym było podejmowanie działań w trybie art. 39 Prawa budowlanego z 1974 r. – skoro wiążące było wykonanie zastępcze obowiązku wynikającego z decyzji z dnia [...].10.1994 r. /.../ nakazującej przymusową rozbiórkę przedmiotowego garażu – w konsekwencji więc nie mogą one uzyskać akceptacji Sądu. Z tych przyczyn uzasadniony jest końcowy wniosek, iż zaskarżona decyzja, jak również decyzja organu I instancji naruszyły wskazane wyżej przepisy postępowania administracyjnego i prawa materialnego, zaś w takim przypadku były podstawy do uchylenia tych decyzji zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200, zaś co do wykonania zaskarżonej decyzji – w myśl art. 152 powyższej ustawy.