SA/Rz 896/02

WyrokWSA w Rzeszowie2004-07-28

Skład orzekający: Zbigniew Czarnik, Krystyna Józefczyk, Robert Sawuła

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy roboty budowlane wykonane po zgłoszeniu, ale przed upływem terminu na wniesienie sprzeciwu przez organ, stanowią samowolę budowlaną podlegającą nakazowi rozbiórki na podstawie art. 48 Prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonanie robót budowlanych w terminie, w którym bieg terminu do wniesienia sprzeciwu został wstrzymany przez organ w celu uzupełnienia braków zgłoszenia, stanowi samowolę budowlaną. Skoro skarżąca spółka nie uzupełniła braków zgłoszenia, a mimo to wykonała roboty, organ nadzoru budowlanego zasadnie nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Stan faktyczny
Spółka A. S.A. (dalej RZE S.A.) wykonała roboty budowlane polegające na podniesieniu przewodów przyłącza energetycznego napowietrznego poprzez zamontowanie metalowej zwyżki na słupie. Roboty te zostały wykonane we wrześniu 2001 r. po zgłoszeniu zamiaru ich realizacji, jednakże Starosta B. wniósł sprzeciw wobec tych robót, który został utrzymany w mocy przez Wojewodę P. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie przebudowanej linii energetycznej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję PINB. Skarżąca spółka podniosła zarzuty naruszenia zasad postępowania administracyjnego oraz argumentowała, że wykonanie decyzji skutkowałoby czynem zagrożonym karą, a roboty wykonano w celu uniknięcia zagrożenia dla życia i zdrowia.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Zbigniew Czarnik Sędzia WSA Krystyna Józefczyk Sędzia WSA Robert Sawuła /spr./ Protokolant: sekr. sądowy Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 28 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. S.A. w R. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala SA/Rz 896/02 Uzasadnienie Decyzją z dn.[..].12.2001r. Nr [...] Wojewoda P. utrzymał w mocy decyzję Starosty B. z dn.[..].10.2001r. Nr [...] zgłaszającego sprzeciw w sprawie wykonania robót budowlanych polegających na podniesieniu przewodów przyłącza energetycznego napowietrznego na dz. o nr ewid. [...]/2 w B. przy ul.G. [...]. Decyzją z dn.[..].02.2002r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. działając na podstawie art.48 prawa budowlanego nakazał R. Zakładowi Energetycznemu S.A. w R. rozbiórkę samowolnie przebudowanej linii energetycznej n/n polegającej na zamontowaniu podwyższenia przewodów na słupie zlokalizowanym na dz. o nr ewid. [..]/2 w B. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że przedmiotowe roboty polegały na wykonaniu metalowej zwyżki na słupie, celem podwyższenia przebiegu istniejącym przewodów energetycznych n/n w przebiegu nad budynkiem gospodarczym, stanowiącym własność S.S., wobec którego to budynku istnieć ma nakaz rozbiórki. Organ I instancji ustalił, że roboty te zostały wykonane w dn.[..].09.2001r. przez pracowników Rejonu Energetycznego w S. i miały na celu uniknięcie zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego, w obawie przed możliwością wystąpienia porażenia. Na przedmiotowe roboty dysponent sieci nie posiadał pozwolenia, a ponadto został wniesiony sprzeciw. Postanowieniem z dn.[..].12.2001r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. nakazał wstrzymanie wykonywania samowolnie prowadzonych robót budowlanych przy przebudowie sieci energetycznej, postanowienie to uchylił Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. postanowieniem z dn.[..].02.2002r. Nr [...], przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia z sugestią uwzględnienia dyspozycji art.48 prawa budowlanego odnośnie przypadku samowoli budowlanej. Konsekwencją wydania tego postanowienia było wydanie przez PINB w B. decyzji nakazującej likwidację samowoli budowlanej. Od tej decyzji odwołanie wniósł R. Zakład Energetyczny S.A. w R. wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania przed I instancją zarzucając naruszenie zasad postępowania administracyjnego, w szczególności oparcie się na nieprawomocnym postanowieniu PWINB z dn.[..].02.2002r. PWINB w R. decyzją z dn.[..].04.2002r. Nr [...] orzekł o utrzymaniu w mocy decyzji PINB w B. z dn.[..].02.2002r. w przedmiocie nakazania likwidacji samowoli budowlanej, polegającej na zamontowaniu zwyżki metalowej na słupie energetycznym, zlokalizowanym na dz. o nr [..]/2, stanowiącej własność S.S., a położonej w B. przy ul. G. Organ odwoławczy w uzasadnieniu wskazał, że z ustaleń dowodowych wynika, że roboty budowlane wykonano we wrześniu 2001r., uprzednio zgłaszając zamiar ich realizacji. Niemniej jednak wobec tego zgłoszenia został złożony sprzeciw przez Starostę Powiatu B., a decyzja w tym zakresie utrzymana została przez Wojewodę P. W tej sytuacji uznano, że roboty budowlane wykonano w czasie, gdy inwestor nie posiadał pozwolenia na budowę, zaś wybudowanie zwyżki nie podlegało zwolnieniu z konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy zwrócił nadto uwagę na rygoryzm w stosowaniu normy art.48 prawa budowlanego, nakazującej likwidacje samowoli budowlanej. Skargę na powyższą decyzję do NSA OZ w Rzeszowie wniósł R. Zakład Energetyczny S.A. w R. wnosząc o jej uchylenie oraz poprzedzającej jej decyzji organu I instancji. W petitum skargi sformułowano zarzut, że wykonanie decyzji skutkowałoby czynem zagrożonym karą. Skarżąca spółka wywodzi, że po dokonaniu zgłoszenia i po bezskutecznym upływie terminu na wniesienie przez organ sprzeciwu, wykonano roboty w celu usunięcia niebezpieczeństwa powstania zdarzenia, które zagraża życiu lub zdrowiu osób albo mieniu, mającego postać pożaru albo porażenia prądem. Na trasie linii zlokalizowano samowolnie budynek zbliżony bezpośrednio do nieizolowanych przewodów energetycznych, a nie nastąpiła rozbiórka tego budynku. Zdaniem RZE S.A. wykonanie decyzji skutkowałoby wywołaniem czynu, o jakim mowa w art.164 kk, tj. sprowadzeniem niebezpieczeństwa wywołania pożaru albo innego gwałtowanego wyzwolenia się energii. PWINB w R. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując motywy zaskarżonej decyzji. Postanowieniem z dn.22.07.2002r. NSA OZ w Rzeszowie wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. WSA w Rzeszowie wyrokiem z dn.23.06.2004r. SA/Rz 364/02 uchylił postanowienie PWINB w R. z dn.[..].02.2002r. w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych. W uzasadnieniu tego wyroku nie wykluczono dopuszczalności prowadzenia z urzędu sprawy w przedmiocie samowoli budowlanej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: W niniejszej sprawie skarga została złożona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też z mocy art.97 § 1 ustawy z dn.30.08.2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1271 ze zm.) podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (ustawa z dn.30.08.2002r., Dz.U. Nr 153, poz.1270, zwana dalej Ppsa). Ta reguła intertemporalna ma zastosowanie w niniejszej sprawie. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Jest niespornym, że w myśl art.28 ustawy z dn.7.07.1994r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 106 z 2000r., poz.1171 ze zm.) w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania zaskarżonej decyzji istniała reguła, wedle której roboty budowlane, z zastrzeżeniem przypadków wymienionych w art.29 i 30 tej ustawy, można było prowadzić tylko na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Jest także niespornym, że skarżąca spółka zgłosiła zamiar wykonywania robót budowlanych i że zamiar ten spotkał się ze sprzeciwem Starosty B., wyartykułowanym w decyzji z dn.[..].10.2001r.. Sprzeciw ten został utrzymany w mocy decyzją Wojewody P. z dn.[..].12.2001r. Roboty budowlane, polegające na zamontowaniu zwyżki na słupie energetycznym, wymagały uprzednio zgłoszenia organowi architektoniczno-budowlanemu, który zgłosił do nich sprzeciw. Z treści decyzji wyrażającej sprzeciw wynika, że na inwestora nałożono obowiązek uzupełnienia zgłoszenia, a obowiązku tego nie dopełniono w wyznaczonym terminie. Tak więc w terminie wyznaczonym do uzupełnienia braków zgłoszenia inwestor nie uzupełnił tych braków, lecz wykonał roboty budowlane. W literaturze dotyczącej prawa budowlanego wyrażono pogląd, że wyznaczenie terminu do uzupełnienia braków zgłoszenia wstrzymuje bieg terminu do złożenia ewentualnego sprzeciwu (tak J.Siegień: Prawo budowlane, Komentarz, C.H.Beck., Warszawa 2000, s.192). Pogląd ten aprobuje sąd w tym składzie. Wykonanie robót budowlanych w terminie otwartym do wniesienia sprzeciwu uznać należy za samowolę budowlaną. Skarżąca spółka nie kwestionowała decyzji o sprzeciwie wobec zgłoszonych robót budowlanych. Z tych przyczyn zasadnie organ nadzoru budowlanego nakazał rozbiórkę samowolnie wykonanych robót budowlanych. Stosownie do art.48 prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy administracji publicznej "właściwy organ nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia, bądź też pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ". Wykonanie robót budowlanych w sytuacji, gdy nie upłynął jeszcze termin do wniesienia sprzeciwu, wskutek wstrzymania biegu tegoż terminu, ocenić należy jako wykonanie robót budowlanych "bez wymaganego zgłoszenia". Pod tym pojęciem należy rozumieć tylko takie zgłoszenie, od którego złożenia upłynęło 30 dni, a właściwy organ nie zażądał uzupełnienia w tym czasie jego ewentualnych braków. Wbrew twierdzeniom skargi termin do wniesienia sprzeciwu nie upłynął bezskutecznie. Te okoliczności nakazują uznać zaskarżoną decyzję za odpowiadająca prawu, a przez to ocenić skargę za niezasadną. Co się tyczy argumentacji o konieczności wykonania przedmiotowych robót, w aspekcie obawy o sprowadzenie niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, to nic nie stoi na przeszkodzie by skarżąca spółka dopełniła obowiązków wynikających z prawa budowlanego, wykazując konieczność zamontowania zwyżki na słupie energetycznym. Akta sprawy nie zawierają, poza twierdzeniami skarżącej, żadnej dokumentacji o słuszności takiego wywodu. Godzi się zauważyć, że sąd wstrzymując wykonanie zaskarżonej decyzji umożliwił w praktyce likwidację takiego stanu rzeczy. Biorąc powyższe pod uwagę i działając na podstawie art.151 Ppsa sąd skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło