SA/Rz 982/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Wolska Sędziowie NSA Jerzy Solarski AWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i S. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego skargę oddala SA/Rz 982/03 UZASADNIENIE Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego prowadził postępowanie w sprawie rozbudowy budynku gospodarczego na działce nr 1604 w D., należącej do H. i S. K. W jego toku stwierdził, że w 2002 r. do istniejącego budynku gospodarczego dobudowane zostało dwukondygnacyjne pomieszczenie o wymiarach 8,00 m x 3,30 m, konstrukcji murowano-żelbetowej, pokryte jednospadowym dachem z eternitu falistego. Ściany zewnętrzne wykonane zostały z pustaków żużlowych i posadowione na betonowym fundamencie. Zgodnie z oświadczeniem inwestora dobudowa została zrealizowana bez projektu technicznego i wymaganego pozwolenia na budowę. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał H. i S. K. rozbiórkę samowolnie dobudowanego pomieszczenia gospodarczego. Od decyzji tej odwołał się S. K., powołując się na art. 291 bliżej nieokreślonego aktu prawnego i argumentując, że zgodnie z tym przepisem dobudowa budynku gospodarczego o pow. 35 m² nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Nawet gdyby jednak uznać, że jest to niezgodne z prawem, odwołujący działał nieświadomy tego faktu. Nie może dokonać rozbiórki, ponieważ to pozbawiłoby go możliwości zwiększenia chowu zwierząt, a tym samym pogorszyło i tak złą sytuację materialną rodziny. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i jednocześnie nakazał H. i S. K. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 3,30 m x 8,00 m i wysokości (średniej) 4,5 m o konstrukcji murowo- żelbetowej, z dachem drewnianym jednospadowym, pokrytym eternitem falistym, zlokalizowanego na działce nr ewid. 1604 w D., usytuowanego przy istniejącym budynku gospodarczym. Jako podstawę prawną decyzji powołał art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, ze zm.). W uzasadnieniu stwierdził, że przytoczona w odwołaniu argumentacja nie ma wpływu na dotychczasowe rozstrzygnięcie, gdyż budynek gospodarczy o powierzchni nieprzekraczającej 35 m² wymagałby zgłoszenia właściwemu organowi zgodnie z art. 30 ustawy Prawo budowlane, a budowa obiektu budowlanego bez wymaganego prawem zgłoszenia również podlega przymusowej rozbiórce zgodnie z art. 48 ustawy Prawo budowlane. Konieczność zreformowania decyzji pierwszoinstancyjnej wyniknęła z faktu, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał rozbiórkę części obiektu budowlanego, lecz nieprecyzyjnie określił jakiej części nakaz dotyczy. W związku z tym, że przedmiotowa rozbiórka dotyczy budynku pokrytego eternitem, należy zachować wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Gospodarki z dnia 14 sierpnia 1998 r. w sprawie sposobów bezpiecznego użytkowania oraz warunków usuwania wyrobów zawierających azbest. W skardze na tę decyzję skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego H. i S. K. wnieśli o jej uchylenie, kwestionując ustalenia faktyczne. Podnoszą, że w istocie budowa budynku mieszkalnego i gospodarczego prowadzona na podstawie decyzji z dnia [...] listopada 1975 r. Naczelnika Gminy [...] o pozwoleniu na budowę, nie została zakończona. Budowa budynku gospodarczego rozpoczęła się w 1978 r., wówczas zostały wykonane tylko fundamenty, następnie zrealizowana została tylko cześć budynku – stodoła, klepisko i fragment części inwentarskiej. Część budynku uznana przez Powiatowego i Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego za dobudówkę faktycznie nią nie jest, lecz jest to pozostała część budynku gospodarczego, którego dotyczyło pozwolenie na budowę. Pozwolenie to nie straciło ważności, ponieważ skarżący nie przerwali budowy na czas dłuższy niż dwa lata, co roku prowadząc roboty budowlane. Stan taki spowodowała trudna sytuacja materialna rodziny. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Odpierając zarzuty skargi powołał się na rozprawę administracyjną, która wykazała brak dowodów ze strony inwestora na poparcie tezy o legalności budowy. Na poparcie podnoszonych zarzutów skarżący również nie przedstawili żadnych dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, a taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po myśli zaś art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy te sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji w oparciu o kryterium zgodności z prawem, a uchylenie decyzji następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu. W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wad i uchybień Sąd nie stwierdził, stąd też skarga nie mogła zostać uwzględniona. Zaskarżona decyzja dotyczy rozbiórki dobudowanej części budynku gospodarczego. Poczynione w sprawie ustalenia opierają się na przeprowadzonych przez organ I instancji oględzinach i złożonym w ich toku oświadczeniu inwestora S. K. Z ustaleń tych wynika, że do istniejącego budynku gospodarczego inwestor dobudował dwukondygnacyjne pomieszczenie o wymiarach 8 m x 3,30 m, o ścianach murowanych, dachu jednospadowym konstrukcji drewnianej. Na parterze dobudowanej części znajduje się pomieszczenie przeznaczone do hodowli świń, na piętrze, na które prowadzą zewnętrzne schody, znajduje się pomieszczenie użytkowe. W złożonym oświadczeniu inwestor jasno wskazał, że pomieszczenie dobudował w 2002 r., bez projektu technicznego i pozwolenia na budowę. W skardze natomiast skarżący kwestionują poczynione ustalenia faktyczne, podnosząc iż dobudowana część została wykonana w ramach pozwolenia na budowę uzyskanego w 1975 r. Pozwolenie to nie straciło ważności, ponieważ budowa cały czas jest kontynuowana i nie została przerwana na czas dłuższy niż 2 lata. Prezentowanej tezy nie potwierdza zarówno materiał dowodowy znajdujący się w aktach administracyjnych sprawy, jak też uzupełniony przez Sąd o oryginał decyzji Naczelnika Gminy [...] z [...] lutego 1975 r. o udzieleniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego oraz inwentarsko-składowego na działce nr 1604 w D. wraz z projektem budynku inwentarsko-składowego. Z dokumentów tych wynika jednoznacznie, że wykonana przez skarżących dobudówka nie została objęta pozwoleniem na budowę z 1975 r. Słusznie więc przyjęły organy orzekające w sprawie, że dobudowana przez skarżących część stanowi samowolę budowlaną. W tej sytuacji jedynym prawidłowym rozwiązaniem było zastosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, nakazywał rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia. Wprowadzał więc swego rodzaju "automatyzm" w działaniu organów nadzoru budowlanego, nie dopuszczając stosowania jakichkolwiek okoliczności mogących złagodzić skutki prawne samowoli, wykluczając w szczególności możliwość uwzględnienia słusznego interesu strony, czy innych klauzul o podobnym charakterze. Z tego też powodu argumentacji skarżących odwołującej się do trudnej sytuacji materialnej czy pozbawienia możliwości chowu zwierząt w gospodarstwie, zarówno organy, jak i Sąd nie mógł uwzględnić. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy uchylił decyzję pierwszoinstancyjną i orzekł co do istoty sprawy, uznając, że organ I instancji nakazując rozbiórkę części obiektu budowlanego nieprecyzyjnie określił jakiej części nakaz dotyczy. Art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., który Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego obok art. 48 ustawy Prawo budowlane przyjął za podstawę swej decyzji, umożliwia takie rozstrzygnięcie w sytuacjach, gdy organ odwoławczy w ramach kontroli instancyjnej stwierdzi wadliwość decyzji, a nie ma wątpliwości co do stanu faktycznego i nie stwierdził potrzeby dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 lipca 2001 r., II SA/Gd 814/99, Zbiór orzecznictwa komputerowego LEX Nr 76088). Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, bowiem potrzeba uzupełnienia dowodów wyłoniła się dopiero na etapie postępowania przed sądem. Reasumując stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, wobec czego Sąd w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) skargę oddalił.