SA/Rz 993/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (deleg.) Anna Lechowska Sędziowie WSA Krystyna Józefczyk AWSA Joanna Zdrzałka (spr.) Protokolant ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi S. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] marca 2001r. Nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu 1) stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji 2) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. F. kwotę 20zł (dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 993/01 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2001 r Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] Nr [...] z dnia [...].11.2000 r. o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o rejestrację pojazdu. Jako jej podstawę prawną wskazało art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że decyzją z dnia [...].05.1998 r. Kierownik Urzędu Rejonowego, po wznowieniu postępowania w sprawie rejestracji samochodu osobowego m-ki Mercedes Benz 206 E nr rej. [...], uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 i 151 § 1 pkt 2 K.p.a. decyzję własną z dnia [...].08.1997 r. o rejestracji tego samochodu na nazwisko S. F., nakazując jednocześnie natychmiastowy zwrot dowodu rejestracyjnego i tablic. Kontrola wewnętrzna ujawniła fakt posługiwania się przy rejestracji pojazdu skradzionymi blankietami dowodu rejestracyjnego oraz podrobionymi pieczęciami. Ponadto Urząd Gminy w R., gdzie pojazd miał być uprzednio zarejestrowany poinformował, że samochód taki nigdy nie figurował w jego ewidencji. W dniu 17.07.2000 r. S. F. złożył wniosek o ponowną rejestrację samochodu m-ki Mercedes Benz, dołączając umowę kupna –sprzedaży z dnia 3.08.1997 r., zawartą pomiędzy nim a D. K. oraz zaświadczenie o przeprowadzeniu badań technicznych pojazdu. Wezwany przez organ I instancji o uzupełnienie wniosku o dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne, S. F. poinformował, że, tablice z numerami [...] i dowód rejestracyjny zostały złożone w Wydziale Komunikacji w R., który wydał tablice i dowód tymczasowe, te z kolei złożył w Wydziale Komunikacji w L. Wydaną w dniu [...].08.2000 r. decyzją Starosta odmówił zarejestrowania pojazdu na podstawie art. 73 ust. 1, art. 72 ust. 1 i 3 i art. 76 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym oraz § 2 ust.1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów (Dz. U. Nr 59, poz.632 ze zm.), powołując się na nie dostarczenie kompletu dokumentów, stanowiących podstawę zarejestrowania pojazdu zgodnie z obowiązującym wówczas w.w. rozporządzeniem Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej. Na skutek odwołania S. F. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. Stosując się do zaleceń organu II instancji dwukrotnie wezwano wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o dowód rejestracyjny i tablice rejestracyjne w terminie 7 dni. Za podstawę żądania Starosta wskazał art. 64 § 2 K.p.a., zastrzegając nie uzupełnienie braków w terminie pozostawieniem sprawy bez rozpoznania. W odpowiedzi wpłynął kolejny wniosek o zarejestrowanie oraz pismo strony raz jeszcze wyjaśniające kwestie dowodu i tablic i wzywające do załatwienia sprawy. W dniu [...].11.2000 r. Starosta wydał decyzję Nr [...] o pozostawieniu bez rozpoznania sprawy o zarejestrowaniu pojazdu m-ki Mercedes nr nadwozia [...], nr silnika [...]. Za podstawę rozstrzygnięcia przyjął art. 64 § 2 K.p.a. Od decyzji tej odwołał się S. F., wnosząc o wnikliwe rozpatrzenie sprawy i wydanie stosownej decyzji. Kolejny raz wyjaśnił, że dokumenty, do których uzupełnienia był wzywany znajdują się w Starostwie Powiatowym, a kiedy zwracał się o ich zwrot, nie zostały mu wydane. W wydanej w trybie odwoławczym decyzji z dnia [...].03.2001 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, powołując jako podstawę rozstrzygnięcia art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Jednocześnie w uzasadnieniu stwierdzono, że zaskarżone rozstrzygnięcie jako w dalszym ciągu naruszające normy obowiązującego prawa procesowego podlega uchyleniu a sprawę należy ponownie rozpatrzyć. Organ I instancji nie zastosował się do wszystkich zaleceń instancyjnych Kolegium, Starosta nie potwierdził formalnie wszczęcia postępowania administracyjnego, nie zbadał możliwości udziału w postępowaniu innych podmiotów mających przymiot strony, przed podjęciem końcowego rozstrzygnięcia nie poinformował strony o prawie zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym, czyniąc z tego notatkę – protokół. Rozstrzygnięcie to w ocenie Kolegium jest nieprawidłowe z punktu widzenia zgodności z prawem, postępowanie wyjaśniające wprawdzie przeprowadzono, ale w sposób naruszający normy procesowe. Celem naprawienia błędów proceduralnych sprawa wymaga w całości ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ II instancji powołał się na art. 138 § 2 pkt 2 k.p.a. Decyzję tę zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego S. F., wnosząc o jej uchylenie i pozytywne załatwienie wniosku o zarejestrowanie pojazdu. Skarżący powołał się na uzasadnienie decyzji, z którego wynika, że postępowania administracyjne zostało przeprowadzone przez Starostę [...] niezgodnie z prawem. Dopuszczono się bowiem naruszenia zasadniczych przepisów postępowania, jak też błędnie oceniono zebrane dowody. Skarżący nadmienił również, że przedmiotowy samochód nabył w dobrej wierze i pojazd ten stanowi jego własność. Opieszałość w zarejestrowaniu pojazdu narusza jego elementarne uprawnienia z tytułu własności i powoduje niepowetowane straty. Organ ma obowiązek uwzględniania słusznego interesu strony, tymczasem organ przez wiele miesięcy celowo zwlekał z pozytywnym załatwieniem wniosku skarżącego, co godzi w jego konstytucyjne uprawnienia. W odpowiedzi na skargę Kolegium pozostawiło rozstrzygnięcie decyzji Sądu, wskazując na rozbieżności, jaki istnieją w orzecznictwie NSA co do formy pozostawienia sprawy bez rozpoznania. W tym zakresie powołało się na wyroki NSA z 16.04.1986, III SAB, OSP 1988/1/23, z 3.02.1992 r. IV SA 1377/91, z 5.09.2000 r. I SA 1233/99, z 25.04.2001 r., I SA 244/00. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie należy zauważyć, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w sposób zasadniczy narusza art. 107 k.p.a., istnieje bowiem wewnętrzna sprzeczność pomiędzy sentencją tej decyzji, stanowiącą o utrzymaniu w mocy decyzji Starosty a uzasadnieniem, z którego jednoznacznie wynika, że rozpatrywana w trybie odwoławczym decyzja organu I instancji podlega uchyleniu a sprawę należy ponownie rozpatrzyć. Zarówno rozstrzygnięcie, jak i uzasadnienie faktyczne i prawne są integralnymi elementami decyzji. Relacja uzasadnienia i rozstrzygnięcia decyzji polega na tym, że uzasadnienie ma objaśnić tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, a w razie wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia uzasadnienie ma służyć ustaleniu jego rzeczywistej treści i innych konsekwencji prawnych decyzji (tak m. in. J. Borkowski (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, 1996 oraz A. Wróbel (w:) Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Zakamycze 2000). W przypadku zaskarżonej decyzji wątpliwości tych nie sposób rozstrzygnąć, albowiem sentencja i uzasadnienie są względem siebie w opozycji i wykluczają się wzajemnie. Tak wydana decyzja w sposób rażący narusza art. 107 k.p.a. oraz zasady ogólne postępowania – w szczególności zasadę przekonywania (art. 10 k..p.a.) i pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa (art. 8 k..p.a.). Z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z przepisami prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego teza ta stanowi podstawowe kryterium oceny, czy w konkretnej sprawie miało miejsce zwykłe naruszenie prawa, czy też naruszenie to ma charakter kwalifikowany, z którym przepisy wiążą skutek w postaci nieważności decyzji. Z takim właśnie przypadkiem mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Niezależnie od powyższego wskazać również należy pewne inne nieprawidłowości zaistniałe w postępowaniu. Postępowanie dotyczące rejestracji pojazdu zostało uruchomione na skutek wznowienia postępowania i zapadłej po wznowieniu decyzji. Decyzja ta wydana w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 i 151§1 pkt 2 k.p.a.ograniczyła się jedynie do uchylenia dotychczasowej decyzji. Tymczasem powinna była zawierać również nowe rozstrzygnięcie co do istoty, jako że po uchyleniu decyzji sprawa powróciła do etapu rozpatrzenia wniosku, a wydając decyzje w trybie art. 151 § 1 pkt 2 k..p.a. organ powinien był rozpoznać sprawę na nowo. Wada jaka zaistniała w postępowaniu wznowieniowym mogła jednak zostać usunięta poprzez wydanie decyzji co do istoty sprawy i takie rozstrzygnięcie podjął organ I instancji wydając decyzję z dnia [...].08.2000 r. o odmowie zarejestrowania pojazdu m-ki Mercedes. Uchylenie tej decyzji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania spowodowało wydanie decyzji organu I instancji o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o zarejestrowanie pojazdu. Nie rozwijając w tym miejscu rozważań co do formy takiego rozstrzygnięcia (chociaż zasygnalizować wypada, że orzecznictwo powszechnie przyjęło formę niedecyzyjną pozostawienia wniosku bez rozpoznania) wskazać należy, że w sytuacji, kiedy wnioskodawca nie przedstawia dokumentów, z jakimi przepisy prawa wiążą uzyskanie decyzji pozytywnej, właściwym jest rozstrzygnięcie co do meritum sprawy, nie zaś pozostawienie wniosku bez rozpoznania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Przepis ten dotyczy bowiem wyłącznie sytuacji, kiedy wstępne badanie wykazuje braki formalne podania, co uniemożliwia jego rozpatrzenie. “Instytucja określona w art. 64 § 2 k.p.a. służy wyłącznie usuwaniu braków formalnych podania, wynikających z niedopełnienia wymagań ściśle określonych w przepisach prawa i nie może zmierzać do merytorycznej oceny przedstawionego przez stronę odwołania" (J.Tarno Niektóre problemy procesowe w świetle doświadczeń i orzecznictwa samorządowych kolegiów odwoławczych (w:) RPEiS 1998/1/75). Stąd też nieprawidłowe było pozostawienie wniosku o rejestrację pojazdu bez rozpoznania w sytuacji, kiedy wnioskodawca nie dołączył dowodu rejestracyjnego oraz tablic rejestracyjnych zgodnie z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 19 czerwca 1999 r. w sprawie rejestracji i oznaczenia pojazdów. Takie podanie winno było zostać załatwione decyzją rozstrzygającą co do meritum, w której organ powinien stwierdzić, czy zostały spełnione przesłanki do rejestracji pojazdu. Reasumując, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W tej sytuacji Sąd uwzględnił skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o przepis art. 200 cyt. ustawy.