SA/Rz 996/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędziowie NSA Jerzy Solarski /spr./ NSA Maria Zarębska-Kobak Protokolant: st.sekr.sąd.B.Krztoń po rozpoznaniu w dniu 2 marca 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M.-M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] maja 2003 r. nr [...] w przedmiocie obiektu budowlanego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. na rzecz skarżącej M. M.-M. kwotę 10 zł (dziesięć złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. SA/Rz 996/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] marca 2003r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...], na podstawie art. 105 kpa i art. 81 ust. 1 pkt. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. ( Dz. U. z 2000r., Nr 106, poz. 1126 ze zm.) umorzył jako bezprzedmiotowe postępowanie administracyjne w sprawie stanu technicznego ogrodzenia na podmurówce betonowej znajdującego się na działce nr 244 obr. 214 przy ul. S. w R. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy murek powstał jako podwalina pod ogrodzenie i jest elementem tego ogrodzenia, a nie konstrukcją oporową. Ustaleń tych nie zmienia okoliczność, że różnica poziomów terenu działek należących do stron wynosi od 33 do 65 cm. Wobec tego spływ wód opadowych na działkę J. i M. S. wynika z naturalnego ukształtowania terenu a nie istnienia przedmiotowego ogrodzenia. W tym stanie rzeczy wykonanie przedmiotowego ogrodzenia nie naruszyło obowiązującego w czasie wykonywania robót rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z 3 lipca 1980 w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki: ogrodzenie zostało wykonane pomiędzy prywatnymi posesjami i na jego wykonanie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia; nie narusza również przepisów dotyczących zabezpieczenia nieruchomości sąsiedniej przed przenikaniem wód. Dodatkowo organ stwierdził, że stan techniczny ogrodzenia nie powoduje zagrożenia. W konsekwencji kompetentny do rozpoznania sprawy niszczenia własności w wyniku działań sąsiadów jest sąd powszechny - organ nadzoru budowlanego nie rozpatruje bowiem spraw cywilnych. Od decyzji tej odwołali się J. i M. S. podnosząc, iż domagali się od PINB uregulowania kwestii nieprawidłowego wykonania muru oporowego i zmiany naturalnego spadku terenu. Zdaniem odwołujących się działania te spowodowały, że wody opadowe spływają na ich posesję. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] maja 2003r. [...], na podstawie art. 138 § 2 Kpa - uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Po przeprowadzeniu dodatkowych oględzin ogrodzenia organ odwoławczy ustalił, iż pomiędzy działkami nr 244 i 245 występuje różnica w poziomie terenu, natomiast murek pełni rolę ściany oporowej utrzymującej w stanie statecznym uskok gruntu. Organ oparł się przy tym na definicji ściany oporowej zawartej w Polskiej Normie PN-83/B-03010 - "Ściany oporowe- obliczenia statyczne i projektowanie". Na tej podstawie stwierdził, że wykonane pomiędzy słupkami murki stanowią rodzaj ścian oporowych. Z kolei ściany oporowe zalicza się do budowli, a budowla jest obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 1 b Prawo budowlane. Budowla taka wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części oraz wydania decyzji merytorycznej przekazano sprawę do ponownego rozpatrzenia. Na tę decyzję skargę wniosła M. M.-M. domagając się jej uchylenia i powołania w sprawie biegłego z zakresu budownictwa w celu wyjaśnienia "spornych ocen stanu technicznego". Wskazała, że decyzja ta nie zawiera podstawy prawnej a twierdzenia [...] Inspektora Nadzoru Budowlanego mijają się z prawdą. Skarżąca zarzuciła organowi również brak reakcji na jej wniosek o uzupełnienie podstawy prawnej decyzji [...]WINB poprzez określenie aktu normatywnego zawierającego wskazaną w decyzji polską normę. Pismo to załączyła do skargi. Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r., dlatego też na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z 2002r. ze zm.), podlega rozpatrzeniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Stosownie do przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - zwanej dalej P.p.s.a. ), Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną natomiast podstawowym kryterium kontroli jest zgodność zaskarżonego aktu - w tym przypadku decyzji administracyjnej - z prawem. Sąd uwzględniając skargę na decyzję uchylają w całości lub w części, jeśli stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, względnie inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy ( art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ). Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że prawo zostało naruszone. Problem w sprawie sprowadza się odprowadzania wód opadowych z działki nr 244 na działkę nr 245, przy czym w ocenie właścicieli działki nr 245 – J. i M. S., spowodowane jest to istniejącym ogrodzeniem znajdującym się działce 244 stanowiącej własność M. M. M.. Z tej też przyczyny J. i M. S. zwrócili się do organów nadzoru budowlanego o interwencję; organ I instancji umorzył postępowanie jako bezprzedmiotowe uznając, że ogrodzenie nie narusza przepisów dotyczących zabezpieczenia nieruchomości sąsiedniej przed przenikaniem wód, a skoro zostało wykonane pomiędzy prywatnymi posesjami, to na jego wykonanie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia; natomiast organ odwoławczy podjął decyzję kasacyjną będącą przedmiotem skargi. Stosownie do przepisu art. 138 § 2 Kpa, organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Korzystając z uprawnień wynikających ze zdania drugiego wskazanego przepisu organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przesądził, że istniejące pomiędzy działkami nr 244 i nr 245 ogrodzenie jest w istocie konstrukcją oporową, a więc budowlą, ze wszystkimi konsekwencjami z tego faktu wynikającymi (budowla taka wymagała uzyskania pozwolenia na budowę); przy takich wytycznych nakazał organowi I instancji ponownie rozpoznać sprawę. Tymczasem zgromadzony materiał dowodowy - w tym protokoły z oględzin - nie dają podstaw do takiego stwierdzenia. Wręcz przeciwnie, jeśli się uwzględni następujące okoliczności: poza sporem pozostaje, że ukształtowanie terenu w rejonie działki skarżącej oznaczonej numerem 244 obr.214 w R., w nawiązaniu do działki nr 245 własności J. i M. S. jest tego rodzaju, że naturalny spływ wód opadowych odbywa z północy na południe, czyli od strony działki nr 244 na działkę nr 245. Pomiędzy wskazanymi działkami, na terenie dgr 244 znajduje się ogrodzenie na betonowej podmurówce, gdzie różnica poziomów terenu obu działek w obrębie ogrodzenia jest zmienna i wynosi od 30 cm do 70cm. W takim stanie faktycznym przypisanie ogrodzeniu na podmurówce roli ściany oporowej utrzymującej w stanie statecznym uskok gruntu jest za daleko idącym stwierdzeniem, nie mającym oparcia w przepisach prawa. Jeśli chodzi o ogrodzenie to podkreślić należy, że ze względu na jego usytuowanie, nie wymagało uzyskania pozwolenia na budowę (zgłoszenia) i zostało wzniesione przez M. M. M. w trakcie prowadzenia na własnej działce robót budowlanych związanych z realizacją budynku mieszkalnego oraz urządzeń z nim związanych. Budowa budynku mieszkalnego wraz z niezbędnymi urządzeniami technicznymi została zakończona w 1996r. i skarżąca uzyskała pozwolenie na użytkowanie nr [...] z 21 marca 1997r. Nawiązując z koli do treści żądania J. i M. S., którzy domagali się podjęcia przez organy nadzoru budowlanego działań zapobiegających zalewaniu działki nr 245 wodami opadowymi, to wskazać należy na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2001 r. II SA/Po 936/2000 (nie publ.) gdzie stwierdzone zostało, że budowa ogrodzenia, nie wymagającego pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia, której rezultatem jest zakłócenie korzystania z nieruchomości sąsiedniej ponad przeciętną miarę (tzw. immisja negatywna), winna być traktowana jako spór sąsiedzki, rozstrzygany na podstawie przepisów prawa cywilnego (art. 140-144 kc) w postępowaniu przed sądami powszechnymi. Dodać też należy, że sprawy dotyczące stosunków wodnych - o ile nastąpiło ich zakłócenie - regulowane są Prawem wodnym i podlegają właściwości organu samorządowego; wobec tego w myśl art. 2 ust. 2 Prawa budowlanego nie należą do właściwości organów budowlanych. Prowadzi to do wniosku, że postępowanie przed organem nadzoru budowlanego podlega umorzeniu, skoro organ ten nie jest właściwy do rozstrzygnięcia sprawy. Pogląd taki pod rządem ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38 poz. 229 ze zm.) wyraził NSA w uzasadnieniu wyroku z dnia 23 listopada 1992 r. IV SA 721/92 - (ONSA 1993 Nr 3 poz. 72). Zapatrywanie to jest również aktualne w obecnym stanie prawnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w punkcie I wyroku, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a.; orzeczenie zamieszczone w punkcie II uzasadnia art.152 ustawy. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 P.p.s.a.