SAB/Rz 60/03
PostanowienieWSA w Rzeszowie2004-04-29
Skład orzekający: Marian Ekiert, Maria Zarębska-Kobak, Jolanta Ewa Wojtyna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny jest właściwy do rozpoznania skargi na bezczynność organu w sprawie stwierdzenia, że określona majętność nie podlegała przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, w sytuacji gdy przepisy prawa nie przewidują wydania decyzji administracyjnej w tym zakresie?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji jest niedopuszczalna, jeśli żądanie strony nie podlega rozpoznaniu w trybie administracyjnym, a organ nie jest właściwy do jego rozpatrzenia. W przypadku sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie dekretu o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa, właściwy do ich rozstrzygania jest sąd powszechny, a nie organ administracji publicznej. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę jako niedopuszczalną.Stan faktyczny
Skarżący S. N. złożył skargę na bezczynność Wojewody w przedmiocie wydania decyzji stwierdzającej, że jego majętność nie podlegała przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o reformie rolnej. Wojewoda argumentował, że skarżący nie uzupełnił wniosku, a akta sprawy zostały przekazane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w związku z zażaleniem skarżącego. Sąd uznał, że żądanie skarżącego nie podlega rozpoznaniu w trybie administracyjnym, a zatem Wojewoda nie jest właściwy do jego rozpatrzenia.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marian Ekiert Sędzia NSA Maria Zarębska-Kobak /spr./ AWSA Jolanta Ewa Wojtyna Protokolant: ref. staż. Anna Mazurek-Ferenc po rozpoznaniu w dniu 29 kwietnia 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. N. na bezczynność Wojewody [...] - p o s t a n a w i a – odrzucić skargę
SAB/Rz 60/03
U z a s a d n i e n i e
S. N. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Rzeszowie zarzucił bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie uchylania się od wydania decyzji stwierdzającej, że majętność należąca do rodziny N. położona w Z. nie podlegała przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Mimo złożonego do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie zażalenia w trybie art. 37 ust. 2 k.p.a. sprawa nie została załatwiona do dnia wniesienia skargi tj. do dnia 14 listopada 2003 roku.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i przyznał, że wnioskodawca w dniu 15.10.2001 roku złożył wniosek o stwierdzenie, że majętność Z. należąca do rodziny N. obejmująca swym zakresem 285.1308 ha lasów nie podlegała przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z przedłożonego odpisu księgi wieczystej ustalono, że w/w nieruchomość była własnością w różnych częściach następujących osób a to; K. N., E. N., H. N., A. M., A. B., J. N., M. N., W. N., B. N., J. N.
W tej sytuacji niezbędnym stało się prawidłowe ustalenie stron postępowania i wezwano w/w o uzupełnienie wniosku w tym zakresie ustalając jednocześnie termin załatwienia niniejszej sprawy na koniec sierpnia 2003 rok.
W/w nie uzupełnił powyższego wniosku lecz w dniu 29.07 2003 roku złożył zażalenie na toczące się postępowanie do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, które do dnia dzisiejszego nie zostało rozpatrzone.
W tym stanie faktycznym sprawy brak jest podstaw do stwierdzenia bezczynności organu w nie załatwieniu sprawy gdyż S. N. nie uzupełnił braku wniosku mimo wezwania, a nadto brak akta administracyjnych sprawy, które wraz z zażaleniem w dniu 8.08.2003 roku zostały przekazane do Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w Warszawie nie pozwalają na załatwienie sprawy z przyczyn niezawinionych przez organ.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
skarga jest nieuzasadniona.
W pierwszej kolejności wyjaśnienia wymaga, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. z 2002 r Nr 153 poz. 1271/.
Sąd ten z mocy art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/ nie jest związany zarzutami ani wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga zarzuca bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie uchylania się od wydania decyzji merytorycznej stwierdzającej, że majętność należąca do rodziny N. położona w Z. nie podlegała przejęciu na rzecz Skarbu Państwa w trybie dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej.
Art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz.U Nr 153 poz. 1270/ stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na;
1/ decyzje administracyjne,
2/ postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty,
3/ postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie,
4/ inne niż wymienione w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa,
5/ akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej ,
6/ akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5 podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej,
7/ akty nadzoru nad działalnością organów samorządu terytorialnego,
8/ bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4.
Przez bezczynność organu należy rozumieć brak działania ze strony organu administracji lub odmowę podjęcia czynności i wykazanie przez osobę zainteresowaną, że organ pozostaje w zwłoce.
Warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu administracji jest przede wszystkim występowanie podstawy prawnej do określonego zachowania się organu wobec przedstawionego żądania strony .
Sąd uwzględniając skargę zobowiązuje organ do wydania aktu lub dokonania czynności bądź przyznania, stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku, wynikających z przepisów prawa, ale może to czynić tylko wówczas, gdy organ pozostający w bezczynności jest właściwy w sprawie /wide; wyrok NSA z dnia 4 sierpnia 1999 r sygn. akt IV SAB 80/98 publ. Lex .nr 48711/.
Z treści skargi oraz z odpowiedzi na skargę i załączonych do niej dokumentów wynika, że skarżący domaga się wydania decyzji o stwierdzeniu , że majętność obejmująca swym zakresem 285,1308 ha lasów położona w Z. podlegała wyłączeniu spod przepisów ustawy dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 roku o przeprowadzeniu reformy rolnej /Dz.U z 1945 r Nr 3 poz. 13/.
W ocenie Sądu żądanie skarżącego nie podlega rozpoznaniu w trybie administracyjnym, tym samym Wojewoda nie jest właściwy do rozpoznania i orzekania w niniejszej sprawie oznacza to, że nie może on pozostawać w bezczynności.
Uznać należy, że w obowiązujący wówczas systemie prawnym, przejęcie na własność Państwa lasów i gruntów leśnych regulował odrębny od dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej akt prawny nacjonalistyczny tj. dekret PKWN z dnia 12 grudnia 1944 roku o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa /Dz. U. z 1944 r. Nr 15 poz. 82/ oraz przepisy wykonawcze tj. rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 20.12.1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 12.12.1944 r. o przejęciu niektórych lasów na własność Skarbu Państwa /Dz. U. Nr 4 poz. 16/.
Na podstawie w/w przepisów nabycie przez Skarb Państwa lasów i gruntów leśnych następowało z mocy samego prawa. Zgodnie z art. 6/1/ powołanego dekretu przepisanie tytułu własności następowało na wniosek właściwej Dyrekcji Lasów Państwowych, oznacza to, że przepisy w/w nie przewidywały wydania decyzji w tym zakresie.
W /cyt. przepisy dekretu zostały uchylone na podstawie art. 6 ustawy z dnia 28 lipca 1990 r o zmianie ustawy Kodeks cywilny/ Dz.U. Nr 55 poz. 321 i nie ma przepisu, który by przewidywał właściwość organów administracji do rozstrzygania sporów dotyczących nabycia przez Skarb Państwa własności lasów i gruntów leśnych na podstawie tego uchylonego już obecnie dekretu.
Spory takie mogą być rozstrzygane wyłącznie w postępowaniu przed sądem powszechnym /vide; wyrok NSA z dnia 6.08.1999 r sygn. akt IV SA 138/98 publ. Lex. nr 48628, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22.04.1994 r. sygn. III CZP 50/94 publ. OSNC 1994/11/212, uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27.04.1994 r. sygn. III CZP 54/94 publ. OSNC 1994/11/215/.
W tym stanie sprawy stwierdzić należy, że skoro żądanie skarżącego nie podlega rozpoznaniu w trybie administracyjnym, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić stosownie do art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153 poz. 1270/.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło