I SA/Sz 10/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia NSA Marian Jaździński po rozpoznaniu w dniu 14 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T.R. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych postanawia: przyznać wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie całościowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 24 lutego 2009 roku T.R. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF. Skarżący wniósł o zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, albowiem utrzymuje się tylko z renty inwalidzkiej w wysokości [...], a na utrzymaniu ma dwoje dzieci. Ponadto skarżący dodał, że jest po zawale serca. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że we wspólnym gospodarstwie domowym pozostają z nim dwie małoletnie córki, posiada dom drewniany o powierzchni 7 na 9 metrów, nieruchomość rolną o powierzchni 0,49 ha oraz piętnastoletni samochód marki [...]. Skarżący wskazał, iż nie zgromadził oszczędności, papierów czy przedmiotów wartościowych. Wyżej wymieniony załączył do wniosku kserokopię karty informacyjnej leczenia szpitalnego z dnia 11 lutego 2009 roku, z której wynika, iż w dniach 8 – 11 lutego 2009 roku przebywał w szpitalu z rozpoznaniem nadciśnienia tętniczego. Skarżący nadesłał także przekaz pocztowy opiewający na kwotę [...] z tytułu renty za miesiąc styczeń 2009 r. Zarządzeniem z dnia 18 czerwca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wezwał skarżącego do podania dokładnych danych o stanie majątku, dochodach i stanie rodzinnym poprzez: - wskazanie osób, z którymi prowadzi wspólne gospodarstwo domowe (np. z żoną, z dziećmi, z rodzicami czy z rodzeństwem), - czy ciąży na nim obowiązek alimentacyjny wobec małoletnich dzieci (należy wskazać osoby, na rzecz których skarżący płaci alimenty oraz wysokość świadczenia), - wykazu ponoszonych, miesięcznych wydatków na utrzymanie oraz dokumentów potwierdzających ich ponoszenie z ostatnich trzech miesięcy (rachunki za czynsz, energię elektryczną, gaz, wodę), - zaświadczenia o wysokości pobieranej renty inwalidzkiej, - wyciągów z rachunków bankowych z okresu ostatnich 3 miesięcy, - zaświadczenia z właściwego organu zawierającego informację o korzystaniu (lub niekorzystaniu) z pomocy społecznej, - zaświadczenia z właściwego organu meldunkowego o liczbie osób zameldowanych wraz ze skarżącym pod adresem [...]. Odpowiadając na wezwanie Sądu, T.R. nadesłał przekaz pocztowy na kwotę [...] z tytułu renty za miesiąc maj 2009 r., zaświadczenie z Ośrodka Pomocy Społecznej w S., z którego wynika, iż skarżący otrzymuje zasiłek rodzinny na dwoje dzieci w wysokości [...] miesięcznie, natomiast z innych form pomocy społecznej nie korzysta. T.R. w przesłanym do Sądu piśmie poinformował, iż pod adresem [...] zameldowane są trzy osoby, oprócz skarżącego dwie córki [...] A.R. oraz [...] I.R. (skarżący załączył kserokopię odpisu skróconego aktu urodzenia córki). Wnioskodawca dodał, iż płaci także alimenty na [...] syna w wysokości [...] wraz z kosztami komornika – jednocześnie wyjaśnił, iż nie może na tę okoliczność przedłożyć zaświadczenia ponieważ jest ono płatne, a skarżący nie ma środków pieniężnych na pokrycie tych kosztów. Wyżej wymieniony wskazał również, iż jest po zawale serca i co miesiąc ponosi wydatki na zakup leków w kwocie [...]. Na żądanie Sądu, skarżący przedłożył rachunek za energię elektryczną, wystawiony na kwotę [...], dowód wpłaty należności z tytułu rozliczenia ilości zużytej wody w miesiącu lutym 2009 roku na kwotę [...]. Wnioskodawca przekazał także kserokopię odpisu postanowienia Sądu Rejonowego w B. z dnia 11 grudnia 2003 roku o wpisaniu T.R. do Krajowego Rejestru Sądowego – Rejestru Dłużników Niewypłacalnych – podstawą wpisu było zobowiązanie dłużnika do wyjawienia majątku w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu egzekucyjnym. Odpowiadając na wezwanie Sądu do przedłożenia wyciągów z rachunków bankowych, skarżący nadesłał wyciąg z rachunku w Banku Spółdzielczym z dnia 3 czerwca 2008 roku wraz z dyspozycją likwidacji tego rachunku w dniu 23 czerwca 2008 r. Saldo końcowe na rachunku wynosiło "zero". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Na podstawie art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 powołanej ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 wyżej wymienionej ustawy), w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wniosek T.R., złożony w toku postępowania, zasługuje na uwzględnienie. Skarżący wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całościowym, obejmującym zwolnienie go od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Ciężar dowodu spoczywa na skarżącym, albowiem zwrot: "gdy wykaże" oznacza, że na skarżącym spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się on w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. W ocenie Sądu T.R. wykazał, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, albowiem uzasadniając swój wniosek skarżący wskazał, iż utrzymuje się z renty inwalidzkiej w wysokości [...] miesięcznie, a w gospodarstwie domowym pozostają z nim dwie małoletnie córki, ponadto jest zobowiązany do płacenia alimentów na rzecz [...] syna w kwocie [...] miesięcznie wraz z kosztami komornika. Z przedłożonego przez T.R. zaświadczenia z Ośrodka Pomocy Społecznej w S., wynika, iż skarżący otrzymuje zasiłek rodzinny na dwoje dzieci w wysokości [...] miesięcznie. Skarżący podał, iż z powodu złego stanu zdrowia (jest po zawale) co miesiąc wydaje około [...] na leki. Ponadto wyjaśnił, iż w dniu 23 marca 2009 r. uiścił [...] za zużytą wodę, natomiast do dnia 2 czerwca 2009 roku był zobowiązany do zapłacenia [...] z tytułu pobranej energii elektrycznej. W formularzu PPF Skarżący wykazał, iż posiada tylko nieruchomość rolną o powierzchni 0,49 ha, stuletni dom drewniany o powierzchni 7 na 9 m oraz stary samochód marki [...]. Ponadto wskazał, że nie posiada innych nieruchomości, nie dysponuje żadnymi oszczędnościami, papierami wartościowymi, ani innymi przedmiotami o znacznej wartości materialnej, tj. powyżej [...]. Z przedłożonego wyciągu bankowego wynika, że w dniu 23 czerwca 2008 r. zlikwidował rachunek bankowy. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec należało jak w sentencji postanowienia.