I SA/Sz 1001/10

WyrokWSA w Szczecinie2011-04-07

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać i uwzględniać przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym przedawnienie należności, nawet jeśli zarzut ten nie został podniesiony przez stronę w toku postępowania egzekucyjnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny ma obowiązek z urzędu badać i uwzględniać przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego, w tym przedawnienie należności, nawet jeśli zarzut ten nie został podniesiony przez stronę w toku postępowania egzekucyjnego. Niesporne jest, że upłynął termin przedawnienia części opłat dodatkowych, co stanowi podstawę do umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu egzekucji opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania. S. B. wnosił o umorzenie postępowania, argumentując m.in. nieistnienie obowiązku i jego przedawnienie. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że obowiązek powstał z mocy prawa i nie został wykazany brak jego wymagalności ani przedawnienie w sposób uzasadniający umorzenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Alicja Polańska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 7 kwietnia 2011 r. sprawy ze skargi S. B. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S, postanowieniem z dnia[...] . nr [...] po rozpatrzeniu zażalenia S. B., utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, iż Prezydent Miasta S. występując jednocześnie w roli wierzyciela i organu egzekucyjnego, po uprzednim doręczeniu upomnienia nr [...] z dnia [...] roku, wystawił wobec S. B. tytuł wykonawczy nr [...] z dnia [...] r. obejmujący należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki F. nr rej [..] w kwocie [...] zł, w okresie od dnia [...] r. do dnia 12 stycznia 2006r. oraz koszty upomnienia w kwocie [...] zł. Jako podstawę prawną egzekwowanej należności wierzyciel wskazał ustawę z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, uchwałę Rady Miasta Szczecin nr XIII/269/03 z dnia 1 grudnia 2003 r. oraz uchwałę nr XXIX/576/04 z dnia 22 listopada 2004 r. Odpis tytułu wykonawczego wraz z zawiadomieniem o zajęciu prawa majątkowego został doręczony zobowiązanemu w dniu 12 stycznia 2010 roku. Pismem złożonym dnia 22 marca 2010 r. S. B. zwrócił się o uchylenie zaskarżonego tytułu wykonawczego i umorzenie postępowania egzekucyjnego z uwagi na to, że obowiązek zapłaty został na niego nałożony wbrew przepisom prawa. Wyjaśnił, że od 1995 roku jest inwalidą II grupy i w związku z tym faktem, wystawiono mu bezterminowo kartę parkingową osoby niepełnosprawnej. Wskazał, że parkowanie pojazdu w miejscach wymienionych w upomnieniu spowodowane było wyłącznie tym, że w sprawach bardzo ważnych zawodowych i osobistych, musiał zaparkować samochód a miejsca oznaczone jako przeznaczone dla parkowania samochodów osób niepełnosprawnych były zajęte przez inne osoby, nie posiadające karty osoby niepełnosprawnej. Zdaniem zobowiązanego tylko wskutek nieudolności funkcjonariuszy strefy płatnego parkowania polegającej na tym, że tolerują parkowanie innych pojazdów w miejscach przeznaczonych dla inwalidów musiał parkować swój samochód poza tymi miejscami. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] wydanym na podstawie art. 59 § 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. Nr 229, z 2005 r., poz. 1954 ze zm. - dalej u.p.e.a.) Prezydent Miasta S. odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu powyższego postanowienia, organ przytaczając treść przepisu art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazał, że zobowiązany wnosząc o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie 59 § 1 pkt 2 cyt. ustawy, powinien okazać dowody potwierdzające że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał, albo wprawdzie powstał ale wygasł z powodu wykonania lub innych przyczyn. Zobowiązany wg organu we wniesionym piśmie nie przedstawił takich okoliczności. Organ wskazał dalej, że fakt obecności pojazdu F. nr rej. [...] został zarejestrowany w strefie płatnego parkowania przez wykonujących swe obowiązki inspektorów, poprzez umieszczenie za wycieraczką samochodu zawiadomienia a nadto, że zawiadomienia dotyczą postojów ww. pojazdu na rożnych ulicach i wystawione są przez różnych inspektorów, co wyklucza ewentualną pomyłkę bądź świadome działanie na niekorzyść zobowiązanego. Organ poinformował również stronę, że zgodnie z uchwałami Rady Miasta S., orzeczenie o zaliczeniu do II grupy inwalidzkiej, jak również karta parkingowa nie upoważnia do bezpłatnego postoju w Strefie Płatnego Parkowania w S. poza miejscami wyznaczonymi tzw. kopertami. Osoba niepełnosprawna może wykupić abonament ulgowy lub otrzymać bezpłatny abonament w przypadku orzeczenia znacznego stopnia niepełnosprawności lub I grupy inwalidzkiej. Abonament taki upoważnia do parkowania na całym obszarze strefy. S. B. nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, wniósł na powyższe postanowienie zażalenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zarzucając: nie ustosunkowanie się w pełni do podniesionych we wniosku okoliczności, nieistnienie obowiązku, brak wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia decyzji określającej obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, niedopuszczalność egzekucji administracyjnej. W związku z powyższym zażądał zmiany postanowienia i umorzenia postępowania egzekucyjnego, ewentualnie uchylenia postanowienia i przekazania do ponownego rozpoznania. Zarzucił, iż nie ustosunkowano się do podniesionych twierdzeń wystosowanych we wniosku, poprzestając na ogólnikowych twierdzeniach, a w szczególności, iż nie ustosunkowano się dokładnie do podnoszonej przez niego kwestii parkowania poza strefą, w miejscach do tego nie wyznaczonych. Podkreślił, iż o ile faktycznie miał miejsce postój przy np. ul. [...] , o tyle odbywał się on w miejscu nie wyznaczonym do parkowania, np. na bramie wjazdowej, stąd niezrozumiałe jest twierdzenie o parkowaniu w strefie, skoro to nie było wyznaczone miejsce parkingowe w tejże strefie. Na okoliczność oznaczenia dokładnie miejsca parkowania wniósł o przesłuchanie go w tej sprawie. Podkreślił również, że prowadzenie postępowania egzekucyjnego jest niedopuszczalne, albowiem nie można zasadnie stwierdzić, iż obowiązek zapłaty opłaty dodatkowej wynika z mocy prawa, jako że nie powstaje on automatycznie, potrzebne jest stwierdzenie przede wszystkim samego faktu zaparkowania w strefie przez podmiot do tego uprawniony. Przyjęcie, iż obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej powstaje z mocy prawa, narusza art. 77 i 78 Konstytucji. W ocenie skarżącego, stwierdzenie przez osobę zatrudnioną do kontroli parkingów, na podstawie ustawy o drogach publicznych winno być podstawą do wydania decyzji wymierzającej opłatę za parkowanie, od której przysługiwałoby normalne odwołanie, a nie stanowić samoistnej podstawy do wszczęcia egzekucji. Zdaniem strony konieczne jest wskazanie, iż opłata obciąża zawsze kierującego, a nie właściciela. Urząd nigdy nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, kto prowadził w danym dniu pojazd, mimo, iż prawo o ruchu drogowym wcale nie ustanawia domniemania, że właściciel prowadzi pojazd, a jedynie wskazuje obowiązek wskazania osoby kierującej, i to na wyraźne wezwanie. Te okoliczności, w ocenie skarżącego decydują, iż obowiązek do uiszczenia opłaty dodatkowej nie istnieje, a przynajmniej nie jest jeszcze wymagalny wobec nie wydania do chwili obecnej decyzji administracyjnej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, przytaczając treść przepisu art. 23 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wskazało, iż zobowiązany błędnie pojmuje rozkład ciężaru dowodu w postępowaniu egzekucyjnym. Przepisy cyt. ustawy nie nakładają na organ egzekucyjny, ani też nie konstruują uprawnień, będących korelatem tego obowiązku, do prowadzenia przez ten organ postępowania dowodowo-wyjaśniającego w celu udowodnienia zarzutów podniesionych przez zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym, w tym ustalenia osoby korzystającego z dróg publicznych. Organ egzekucyjny ma w tej sytuacji prawo domniemywać, że korzystającym z dróg publicznych był właściciel samochodu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zauważyło również, że zobowiązany dopiero w momencie prowadzenia wobec niego egzekucji administracyjnej wskazuje na nieudolność funkcjonariuszy i fakt tolerowania przez nich zajęcia miejsc wyznaczonych do parkowania tzw. kopert przez inne, nieuprawnione pojazdy. Zobowiązany nie przedstawił żadnego dowodu, aby zgłaszał je wcześniej jakiemukolwiek organowi. Co do postoju przy np. ul. [...] na bramie wjazdowej organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 58 ust. 4 rozporządzenia Ministrów Infrastruktury, Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych znak D-44 "strefa parkowania" oznacza wjazd do strefy, w której za postój pojazdu jest pobierana opłata. W strefie tej zabroniony jest postój pojazdu bez wniesienia opłaty, z wyjątkiem postoju pojazdów osób lub jednostek, dla których ustalona została zerowa stawka opłaty oraz postoju pojazdów komunikacji publicznej na wyznaczonych dla nich miejscach. Znak D-45 "koniec strefy parkowania" oznacza wyjazd z takiej strefy. Adresatem normy ustalającej oznaczenie strefy są użytkownicy pojazdów, przy czym ustawodawca nie mógł jednocześnie przyjąć domniemania, że pojazdy te zostaną zaparkowane w miejscu do tego niedozwolonym. Nie zasługują przy tym na wiarę twierdzenia zobowiązanego, że parkował on w miejscu nie wyznaczonym do parkowania, np. na bramie wjazdowej – zobowiązany nie przedstawił na niniejsze stwierdzenie żadnych dowodów. Organ odwoławczy wskazał dalej, iż w aktach sprawy znajdują się [...] zawiadomienia o nieopłaconym postoju pojazdu marki F. nr rej. [...] przy różnych ulicach w centrum S., wystawione przez różnych inspektorów. Dla wykazania powstania obowiązku zapłaty opłaty dodatkowej, który powstaje z mocy prawa, zawiadomienia o nieopłaconym postoju w strefie płatnego parkowania, znajdujące się w aktach sprawy, są wystarczającym środkiem dowodowym. Wbrew zarzutom strony, organ egzekucyjny I instancji w pełni ustosunkował się do podniesionych we wniosku zarzutów. Odnośnie zarzutu strony, braku wymagalności obowiązku z powodu niedoręczenia decyzji określającej obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej, organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania wynika z mocy samego prawa. W konsekwencji organ uznał, że termin (w rozumieniu art. 15 § 1 u.p.e.a.) do wykonania przez zobowiązanego obowiązku uiszczenia opłaty dodatkowej upłynął najpóźniej w dniu stwierdzenia przez pełniących swoje obowiązki inspektorów obecności samochodu na obszarze strefy płatnego parkowania bez dowodu uiszczenia opłaty parkingowej. Dlatego też zgłoszone przez stronę zarzuty zdaniem organu, nie zasługują na uwzględnienie. Organ odwoławczy zauważył, że nastąpiło przedawnienie zobowiązania z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w zakresie 2004 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r., S. B. wniósł o jego uchylenie i poprzedzającego go postanowienia organu pierwszej instancji oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania ewentualnie zmianę postanowienia poprzez umorzenie postępowania egzekucyjnego, zarzucając: 1) naruszenie przepisów postępowania, poprzez niezbadanie kompleksowo sprawy w toku postępowania odwoławczego i nie uwzględnienie co najmniej w części dotyczącej należności za rok 2004, z powodu przedawnienia i w konsekwencji niewłaściwe rozstrzygnięcie poprzez utrzymanie w całości w mocy postanowienia organu pierwszej instancji w sprawie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego 2) obrazę przepisów wskazanych w uzasadnieniu postanowienia poprzez ich niewłaściwą interpretację i nieuwzględnienia słusznych argumentów skarżącego, w szczególności w zakresie podniesionych zarzutów nieistnienia obowiązku i niedopuszczalności egzekucji administracyjnej. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, iż nie podzielając poglądu Samorządowego Kolegium Odwoławczego ponawia argumenty podniesione w zażaleniu i nie przepisując ich ponownie wnosi o ich rozpatrzenie. Skarżący wniósł również o uwzględnienie, że z upływem roku 2010 również należności za rok 2005, ulegną przedawnieniu i nie mogą być dochodzone w postępowaniu egzekucyjnym. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne, zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sprawując tę kontrolę m.in. w zakresie skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym (art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwana dalej p.p.s.a., Sąd w myśl art. 134 rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W zakresie tak określonej kognicji skład orzekający w sprawie dopatrzył się uchybień związanych z naruszeniem przepisów postępowania egzekucyjnego, które to naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). Niniejsze postępowanie egzekucyjne zostało zainicjowane z urzędu wystawieniem przez wierzyciela - Prezydenta Miasta S. będącego jednocześnie organem egzekucyjnym, tytułu wykonawczego obejmującego należności z tytułu opłaty dodatkowej za nieopłacony postój w strefie płatnego parkowania pojazdu marki F.nr rej.[...] , w okresie od dnia [...] r. do dnia[...] . Strona nie złożyła zarzutów w sprawie, natomiast pismem złożonym w dniu 22 marca 2010 r. wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego w związku z nieistnieniem obowiązku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego. Istota sporu między stronami sprowadza się do odpowiedzi, czy w sprawie wystąpiły przesłanki do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Rzeczą organu było więc rozpatrzenie przedmiotowego wniosku w oparciu o przepis art. 59 § 1-5 u.p.e.a. Organ egzekucyjny zobowiązany był wydać stosowne rozstrzygnięcie w przedmiocie umorzenia lub odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego. Podstawy umorzenia postępowania egzekucyjnego określa art. 59 § 1 u.p.e.a., wskazując następujące przypadki: 1) jeżeli obowiązek został wykonany przed wszczęciem postępowania, 2) jeżeli obowiązek nie jest wymagalny, został umorzony lub wygasł z innego powodu albo jeżeli obowiązek nie istniał, 3) jeżeli egzekwowany obowiązek został określony niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z decyzji organu administracyjnego, orzeczenia sądowego albo bezpośrednio z przepisu prawa, 4) gdy zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego lub gdy egzekucja nie może być prowadzona ze względu na osobę zobowiązanego, 5) jeżeli obowiązek o charakterze niepieniężnym okazał się niewykonalny, 6) w przypadku śmierci zobowiązanego, gdy obowiązek jest ściśle związany z osobą zmarłego, 7) jeżeli egzekucja administracyjna lub zastosowany środek egzekucyjny są niedopuszczalne albo zobowiązanemu nie doręczono upomnienia, mimo że obowiązek taki ciążył na wierzycielu, 8) jeżeli postępowanie egzekucyjne zawieszone na żądanie wierzyciela nie zostało podjęte przed upływem roku od dnia zgłoszenia tego żądania, 9) na żądanie wierzyciela, 10) w innych przypadkach przewidzianych w ustawach. Wykładnia językowa art. 59 § 1 u.p.e.a. wskazuje na to, iż w przepisie tym wymienione zostały tzw. obligatoryjne przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego w administracji. W przypadku zatem ich wystąpienia, zgodnie z dyspozycją § 3 tego artykułu, organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego, innymi słowy jest do tego zobowiązany. Postanowienie to wydaje się na żądanie zobowiązanego lub wierzyciela albo z urzędu (art. 59 § 4 u.p.e.a.). Umorzenie postępowania egzekucyjnego następuje wtedy, gdy w jego toku zaistnieją przeszkody o charakterze trwałym, które powodują, że dalsze prowadzenie postępowania jest niemożliwe lub niecelowe. Są to przesłanki, będące przeszkodami tak natury prawnej, jak i faktycznej. W tym miejscu wskazać należy, że obowiązkiem organu egzekucyjnego wszczynającego egzekucję administracyjną, zgodnie z art. 29 § 1 ust. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest badanie dopuszczalności egzekucji tj. czy wniosek oraz tytuł wykonawczy pochodził od uprawnionego wierzyciela i odpowiadał wymaganiom art. 24 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w tym czy nie istnieje przesłanka negatywna dopuszczalności egzekucji - m.in. np. przedawnienia obowiązku. Jakkolwiek zarzut przedawnienia skarżący podniósł dopiero na etapie skargi to upływ terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego i jego wygaśnięcie powinny być uwzględnione z urzędu przez organ egzekucyjny, jako podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Bezspornie z regulacji zawartej w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji wynika, iż organ egzekucyjny ma obowiązek ( również z urzędu ) w toku całego postępowania badania czy nie wystąpiły okoliczności o których mowa w art. 59 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W przypadku stwierdzenia wystąpienia tych przesłanek ma obowiązek umorzenia postępowania. Wskazać należy, że ta okoliczność tj. przedawnienie należności za 2004 r. wynika z korespondencji pomiędzy komórkami organizacyjnymi wierzyciela/organu egzekucyjnego z dnia 7 stycznia 2010 r., okoliczność przedawnienia przywołuje również organ odwoławczy ale nie podejmuje w tym zakresie żadnych rozstrzygnięć. Kwestię przedawnienia reguluje nowela z dnia 29 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 179, poz. 1486) zmieniająca ustawę o drogach publicznych z dniem 4 października 2005 r. w art. 40 d dodano ust. 3, w którym zawarto między innymi przepis, że obowiązek uiszczenia opłat określonych w art. 13 f przedawnia się z upływem 5 lat licząc od końca roku kalendarzowego, w którym powinny zostać uiszczone. Analizując przywołane unormowania należy postawić pytanie czy przepisy dotyczące przedawnienia zawarte w znowelizowanej ustawie o drogach publicznych w brzmieniu obowiązującym od dnia 4 października 2005 r. mają zastosowanie również do należności z tytułu opłat za nieuiszczenie opłat parkingowych nakładanych na podstawie przepisów ustawy o drogach publicznych, które obowiązywały w dacie zdarzenia, tj. tak jak wynika to w niniejszej sprawie poczynając od lutego 2004 r. Na postawione pytanie należy odpowiedzieć twierdząco. Stosownie do art. 32 ust. 1 Konstytucji RP "Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne." Zgodnie z art. 8 ustawy zasadniczej, Konstytucja jest najwyższym prawem Rzeczypospolitej Polskiej. Przepisy Konstytucji stosuje się bezpośrednio, chyba że Konstytucja stanowi inaczej. Przyjęcie innego poglądu prowadziłoby do nieracjonalnych wniosków, że przedmiotowo takie same należności z tytułu opłat za nieuiszczenie opłat parkingowych ulegają bądź nie ulegają przedawnieniu tylko i wyłącznie w zależności od tego, czy zostały nałożone na podstawie przepisów przed nowelizacją, czy też na podstawie przepisów po nowelizacji. Co więcej, odrzucenie powyższej koncepcji prowadziłoby do wniosku, że opłata dodatkowa, której obowiązek zapłaty powstał przed nowelizacją ustawy o drogach publicznych, nigdy nie ulegałyby przedawnieniu i wierzyciel przez wiele lat (bez ograniczeń) mógłby żądać jej zapłaty w trybie postępowania egzekucyjnego w administracji. Biorąc pod uwagę również reguły wykładni systemowej jak i celowościowej przyjąć należy, że skoro w przepisach ustawy o drogach publicznych w brzmieniu od dnia 29 lipca 2005 r. nie ma wyraźnego wyłączenia, że przepisy art. 40d ust. 3 nie mają zastosowania do opłat za brak opłaty parkingowej na podstawie przepisów obowiązujących w dniu zdarzenia, to przepis ten dotyczący przedawnienia należy stosować również do tych opłat. Brak przepisów przejściowych w tej materii nie należy rozstrzygać na niekorzyść podmiotów zobowiązanych do zapłaty daniny publicznej. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, że opłaty dodatkowe za okres poczynając od 18 lutego 2004 r. do 12 stycznia 2006 r., stosownie do art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych ulegały przedawnieniu z upływem odpowiednio co do roku 2004 z końcem 2009 r. W sytuacji zatem doręczenia tytułu wykonawczego w dniu [...] r., wymagało wyjaśnienia przez organ czy i w jakim zakresie opłaty za rok 2004 uległy przedawnieniu . Konkludując należało stwierdzić, że upływ terminu przedawnienia zobowiązań z tytuł opłaty dodatkowej za nieopłacony postój i jego wygaśnięcie na podstawie art. 40d ust. 3 ustawy o drogach publicznych, powinny być uwzględnione z urzędu przez organ egzekucyjny, jako podstawa umorzenia postępowania egzekucyjnego w związku z art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Organy egzekucyjne nie mogą bowiem prowadzić egzekucji należności, która nie istnieje. Te ustalone okoliczności mają znaczenie przy rozpatrywaniu wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego, a te okoliczności są bezsporne. Reasumując, zaskarżone postanowienie nie wskazuje na całokształt okoliczności faktycznych towarzyszących rozpoznaniu sprawy i nie rozstrzyga merytorycznie w przedmiocie wszystkich wskazanych w przepisie art. 59 §1 u.p.e.a., przesłanek umorzenia postępowania egzekucyjnego. Niesporne w sprawie jest, że upłynął termin przedawnienia części opłat dodatkowych, nałożonych w okresie 2004-2005 a zatem uznać należy za uzasadnione stanowisko strony skarżącej, co do ziszczenia się przesłanki z art. 59 § 1 pkt 2 tj.(obowiązek wygasł w związku z przedawnieniem). Zgodzić należy natomiast się ze stanowiskiem organu co do ugruntowanego w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym poglądu, że obowiązek ponoszenia opłat za pozostawienie pojazdu w strefie płatnego parkowania wynika z przepisów prawa (podobnie: wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2005 r. sygn. akt FSK 2580/04). Stwierdzenie, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu (w tym opłaty dodatkowej) powstaje z mocy prawa powoduje, że nie istnieje potrzeba konkretyzacji tego obowiązku w drodze decyzji, a więc nie powstaje również po stronie zarządcy (zarządu) drogi obowiązek doręczania właścicielowi pojazdu takiej decyzji. Stąd też sporządzane przez inspektora, w razie stwierdzenia nie uiszczenia opłaty za postój, "zawiadomienia" (którego nie należy utożsamiać z upomnieniem w rozumieniu art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji) dokumentuje fakt nie uiszczenia opłaty, a zarazem informuje właściciela pojazdu o powstałym obowiązku dokonania opłaty (co jednocześnie implikuje obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej). Zwyczajowe umieszczanie takiej informacji za wycieraczką pojazdu nie gwarantuje rzeczywiście absolutnej pewności, iż korzystający z pojazdu ją otrzyma, jednak żaden przepis prawa nie nakazuje doręczania takiej informacji "za potwierdzeniem odbioru", a zdaniem Sądu, brak takiego właśnie trybu doręczania informacji ("zawiadomienia o nieopłaconym postoju") nie narusza konstytucyjnych praw i wolności obywatelskich, w tym prawa do obrony (do procesu, do sądu). Kontrola prawidłowości wnoszenia opłat SPP wykonywana jest przez pracowników Biura SPP - inspektorów, którzy nie są wbrew wywodom skargi, osobami prywatnymi lub przypadkowymi. Inspektorzy wykonują swoje obowiązki posługując się między innymi zawiadomieniami o nieopłaconym postoju w SPP. Ponadto wyjaśnić trzeba, że ustawodawca w ustawie o drogach publicznych przewidując możliwość utworzenia strefy płatnego parkowania i stanowiąc o obowiązku uiszczenia opłat powstających z mocy prawa, poza określeniem, że egzekwowanie tego obowiązku w przypadku nie wywiązania się z niego przez zobowiązanego podlega egzekucji administracyjnej, nie przewidział szczególnego trybu dokumentowania faktu postoju pojazdu w strefie bez uiszczenia opłaty. Nadto, podkreślenia wymaga, iż stosownie do treści art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli przepisy tej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Oznacza to, iż w toku postępowania egzekucyjnego stosujemy z uwzględnieniem specyfiki tego postępowania, regulacje zawarte w Kpa, w tym również wypracowane zasady tego postępowania. Zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu wyraźnie wskazuje się, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji stosowane są trzy rodzaje zasad: zasady ogólne całego systemu prawa, zasady ogólne postępowania administracyjnego uregulowane w kodeksie postępowania administracyjnego oraz zasady ogólne uregulowane w komentowanej ustawie (T. Jędrzejewski, M. Masternak, P. Rączka, Administracyjne postępowanie egzekucyjne, Toruń 2002, s. 41). Wykładnia językowa art. 18 u.p.e.a. jednoznacznie wskazuje, iż ustawodawca zawarł tu ogólne odesłanie do k.p.a., co oznacza, iż potencjalnie wszystkie jego przepisy mogą być stosowane w postępowaniu egzekucyjnym (por. R. Hauser Roman, A. Skoczylas Glosa do wyroku NSA z dnia 14 marca 2001 r., I SA 439/00,OSP 2002/6/76; także wyrok NSA z dnia 13 października 2005 r., II FSK 215/2005). Zasady ogólne postępowania administracyjnego są zatem i zasadami postępowania egzekucyjnego. W szczególności dotyczy to zasad ogólnych, wymienionych w rozdziale drugim działu pierwszego kodeksu postępowania administracyjnego, w tym przede wszystkim zasad legalizmu (art. 6 k.p.a.), praworządności prawdy obiektywnej, wyważania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli (art. 7 k.p.a.), pogłębiania zaufania do organów Państwa (art. 8 k.p.a.) oraz informowania stron (art. 9 k.p.a.). Organ w zaskarżonym postanowieniu wskazał, iż nie jest zobowiązany a nawet uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego. W ocenie Sądu stanowisko organu zaprezentowane powyżej jest nie do zaakceptowania. Jak wskazano powyżej, organ prowadzący postępowanie ma obowiązek rozpatrzenia wszystkich podstaw umorzenia a zatem z natury rzeczy również prowadzenia stosownego postępowania. Obowiązku tego jednak nie można rozumieć w ten sposób, że strona powołuje okoliczności -np. nieudolność funkcjonariuszy nie reagujących na zajęte miejsca parkingowe dla osób niepełnosprawnych, co powodowało, że skarżący nie mógł korzystać z bezterminowej karty parkingowej osoby niepełnosprawnej, poprzestając na samym ich przywołaniu, nie potwierdza żadnymi dowodami, nie naprowadza środków dowodowych i domaga się od organu poszukiwania dowodów potwierdzających przywoływane przez stronę okoliczności. W tym stanie sprawy, uwzględniając skargę Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 29.07.2026. · Źródło