I SA/Sz 1004/12
WyrokWSA w Szczecinie2013-04-17
Skład orzekający: Alicja Polańska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Marzena Kowalewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo określiły zobowiązanie w podatku od środków transportowych, nie wyjaśniając kwestii czasowego wycofania pojazdów z ruchu oraz potencjalnej współwłasności tych pojazdów?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy podatkowe naruszyły przepisy postępowania, nie wyjaśniając istotnych dla sprawy okoliczności, takich jak czasowe wycofanie pojazdów z ruchu i ich ewentualna współwłasność. Organy miały obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i zebrania materiału dowodowego zgodnie z Ordynacją podatkową, czego nie uczyniły.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych za 2012 rok dla B. K. Organ pierwszej instancji określił podatek, ponieważ podatnik nie złożył deklaracji. Podatnik w odwołaniu zarzucił, że pojazdy zostały przewłaszczone na bank, nie są wykorzystywane i nie posiadają badań technicznych, a także że stawka podatku za naczepę jest nieprawidłowa. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu pierwszej instancji, uznając zarzuty za nieuzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 12 września 2012 r. i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 17 lipca 2012 r. Stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędzia WSA Marzena Kowalewska, Protokolant Lidia Maląg, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 kwietnia 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 września 2012 r. nr [...] w przedmiocie podatku od środków transportowych za 2012 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 17 lipca 2012 r. nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Decyzją z[...] . o nr [...] , wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej i art. 2 i 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity w Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 ze zm.), Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpatrzeniu odwołania B. K. od decyzji Prezydenta Miasta K. z [...] r. o nr [....] w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2012 rok na kwotę [....] zł, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko, organ odwoławczy wskazał, że Prezydent K. wszczął, w dniu 16 maja 2012 r., postępowanie podatkowe w celu określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych należnego od B. K. w 2012 r. za dwa ciągniki samochodowe (nr rej. [...] oraz [...] ) i naczepę ciężarową (nr rej.[...] ).
Powodem wszczęcia postępowania był fakt nie złożenia przez podatnika stosownej deklaracji.
W wyniku przeprowadzonego postępowania Prezydent Miasta K. wydał decyzję, w której określił wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od środków transportowych za 2012 rok na kwotę [...] zł, zgodnie ze stawkami wynikającymi z uchwały nr XIII/161/11 Rady Miasta K. z dnia 17 listopada 2011 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie miasta K..
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, podatnik wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., w którym zażądał uchylenia wskazanej powyżej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji lub po uchyleniu - ustalenia zobowiązania podatkowego na kwotę [....] zł. W uzasadnieniu odwołania podatnik zarzucił, że z jego wiedzy jednoznacznie wynika, że przedmiotowe środki transportowe zostały przewłaszczone na rzecz banku [...] S.A., którego następcą prawnym jest bank [...] S.A., a to oznacza, że podatnikiem jest ten Bank. Okoliczność tę powinny potwierdzać dokumenty pojazdu złożone w Starostwie Powiatowym w K.. Podatnik zarzucił także,
że za naczepę została zastosowana nieprawidłowa, wyższa stawka podatku bowiem stawka powinna wynosić [....] zł a nie, jak w decyzji – [....] zł. Z tej przyczyny,
z ostrożności procesowej, gdyby pierwszy zarzut nie został uwzględniony, B. K. wniósł o skorygowanie kwoty podatku. Podatnik podkreślił także, że sporne pojazdy od wielu lat nie są wykorzystywane, nie posiadają badań technicznych,
są niesprawne techniczne i nie posiadają możliwości poruszania się, a ich dowody rejestracyjne od 2005 r. spoczywają w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w K.
Rozpatrując ponownie sprawę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanęło
na stanowisku, że zarzuty odwołania nie znajdują uzasadnienia ani w stanie prawnym, ani faktycznym sprawy. Organ podatkowy pierwszej instancji miał bowiem podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania w podatku od środków transportowych, ponieważ podatnik, wbrew ustawowemu obowiązkowi, nie złożył deklaracji na podatek od środków transportowych na 2012 rok, ani też należnego podatku nie zapłacił. Twierdzenia B. K., jakoby nie był już we władaniu przedmiotowych pojazdów z powodu ich przewłaszczenia na wierzyciela, nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym. W aktach sprawy znajduje się informacja pochodząca od Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w K., datowana na 28 kwietnia 2011 r. (potwierdzona pisemnie w dniu 20 sierpnia 2012 r.),
że na trzech przedmiotowych pojazdach ustanowiony został zastaw rejestrowy na rzecz wierzyciela, którym obecnie jest bank P. S.A., ale do licytacji pojazdów dojść nie może, ponieważ dysponuje nimi właściciel-dłużnik, który nie ujawnił miejsca ich lokalizacji. Ponadto, z Centralnej Ewidencji Pojazdów i Kierowców, prowadzonej przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, jednoznacznie wynika, że na dzień 24 kwietnia 2012 r., tj. w dacie poświadczenia danych pojazdów, właścicielem wszystkich trzech środków transportowych, wymienionych w decyzji, jest podatnik i brak informacji o zbyciu tych pojazdów.
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił także,
że podatnikiem podatku od środków transportowych za, wymienione w zaskarżonej decyzji, dwa ciągniki samochodowe i naczepę ciężarową jest ich właściciel, czyli B. K..
Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego, także drugi
z podniesionych w odwołaniu zarzutów nie zasługiwał na uwzględnienie albowiem naczepa ciężarowa o numerze rejestracyjnym [...] ma dopuszczalną masę całkowitą 31 000 kg czyli 31 ton. Tym samym, zgodnie z załącznikiem nr 3 do uchwały nr XIII/161/11 Rady Miasta K. z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od środków transportowych na terenie miasta K., mieści się w przedziale od 18 ton do 36 ton dla przyczep o dwóch osiach, dla których przewidziana jest stawka podatku [...] zł i taką stawkę zastosował organ pierwszej instancji w zaskarżonej decyzji.
Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem, B. K. wniósł skargę do tut. Sądu wnosząc o uchylenie postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z 12 września 2012 r. w całości, powołanie biegłego rzeczoznawcy na okoliczność stanu technicznego pojazdów, uznanie, że postępowanie prowadzone praz Prezydenta Miasta K. i Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest postępowaniem w sprawie wymiaru podatku a nie postępowaniem egzekucyjnym.
W uzasadnieniu skargi podatnik opisał stan faktyczny sprawy oraz wskazał,
że zaskarżona decyzja nie posiada żadnych podstaw faktycznych i prawnych albowiem pojazdy, których dotyczy sporny podatek, od wielu lat są niewykorzystywane, nie posiadają badań technicznych, są niesprawne techniczne, nie posiadają możliwości poruszania się (nie posiadają kół, uszkodzone są silniki), a ich dowody rejestracyjne od 2005 r. spoczywają w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w K.
Skarżący wskazał też, że od 10 lat banki nie były zainteresowane licytacją tych samochodów, chociaż podatnik wielokrotnie informował, że pojazdy można zabrać, celem sprzedaży. Z kolei, sam skarżący nie może zlikwidować tych pojazdów ponieważ stanowią one zabezpieczenie dla wierzycieli. Za nieuzasadnione uznał B. K. powoływanie się przez Prezydenta Miasta K. na przepis art. 300 § 2 Kodeksu karnego w toku postępowania w sprawie określenia wysokości zobowiązania podatkowego.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. z w a ż y ł, co następuje:
Skargę należało uwzględnić, aczkolwiek z innych powodów niż wskazane przez skarżącego.
W niniejszej sprawie organy, na podstawie art. 21 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.), określiły B. K., jako właścicielowi trzech środków transportowych: dwóch ciągników samochodowych (nr rej. [...] oraz [...] ) i naczepy ciężarowej (nr rej. [...] ), zobowiązanie podatkowe w podatku od środków transportowych za 2012 rok na kwotę [...] zł.
Jak prawidłowo wyjaśniono w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, z art. 9 ustawy z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., nr 121, poz. 844 ze zm.) wynika, że obowiązek podatkowy w zakresie podatku od środków transportowych (z zastrzeżeniem ust. 2), ciąży na osobach fizycznych i osobach prawnych będących właścicielami środków transportowych, o których mowa w art. 8 wymienionej ustawy, przy czym jako właścicieli traktuje się również jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, na które środek transportowy jest zarejestrowany, oraz posiadaczy środków transportowych zarejestrowanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jako powierzone przez zagraniczną osobę fizyczną lub prawną podmiotowi polskiemu (ust.1).
Zgodnie z art. 9 ust. 4a powyższy obowiązek podatkowy powstaje także od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym środek transportowy został dopuszczony ponownie do ruchu po upływie okresu, na jaki została wydana decyzja organu rejestrującego o czasowym wycofaniu tego pojazdu z ruchu.
W świetle tych regulacji podkreślić należy, że już w piśmie z 4 kwietnia 2012 r., stanowiącym odpowiedź na wezwanie organu do złożenia deklaracji na podatek od środków transportowych, skarżący podnosił okoliczność, że pojazdy, których dotyczy sporny podatek, zostały czasowo wycofane z ruchu, a ich dowody rejestracyjne złożone zostały w Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w K..
W tym miejscu wskazać także należy, że zgodnie z art. 9 ust. 2 ustawy jeżeli środek transportowy stanowi współwłasność dwóch lub więcej osób fizycznych lub prawnych, obowiązek podatkowy, w zakresie podatku od środków transportowych, ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach. Jak właścicieli – odrębnych podatników, traktuje zatem również ustawodawca, małżonków.
Z oświadczenia skarżącego złożonego na rozprawie wynika, że pojazdy, których dotyczy sporny podatek, stanowią prawdopodobnie współwłasność skarżącego oraz jego żony – B. K..
Współwłasność stanowi postać prawa własności, w której prawo to należy do kilku osób. Kodeks cywilny w art. 195 i następnych reguluje swoiste cechy współwłasności przede wszystkim w porównaniu z własnością przysługującą jednej osobie. Cechy te jednak dotyczą w zasadzie stosunków wzajemnych między współwłaścicielami, nie zaś treści prawa. Zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego polega ono na korzystaniu z rzeczy lub prawa z wyłączeniem innych osób, którym to prawo nie przysługuje, oraz na pobieraniu pożytków i dochodów, jakie rzecz lub prawo przynosi. Przepisy podatkowe nie definiują odmiennie tych pojęć, uzasadnione więc jest wykładanie tych instytucji zgodnie z treścią nadaną im w przepisach kodeksu cywilnego. Na gruncie prawa podatkowego zatem współwłaściciel rzeczy powinien być traktowany w taki sam sposób jak właściciel, w związku z czym przepisy dotyczące właścicieli należy zastosować wobec współwłaścicieli, jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej. Tym samym, gdy art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stwierdza, że obowiązek podatkowy w podatku od środków transportowych ciąży na osobach fizycznych i prawnych będących właścicielami środków transportowych, oznacza to, że obowiązek ten ciąży też na współwłaścicielach, a wobec dyspozycji art. 9 ust. 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach.
Skoro zatem okoliczność czasowego wycofania pojazdu z ruchu jest, w świetle przepisów materialnego prawa podatkowego, istotna dla wyniku sprawy, podobnie jak fakt współwłasności środka transportu to, zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, okoliczności te powinny być wyjaśnione w toku postępowania podatkowego przeprowadzonego z zachowaniem wymogów określonych w Ordynacji podatkowej, w tym jej art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191, które nakładają na organy podatkowe obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym, zebrania materiału dowodowego i wykorzystania jako dowodu wszystkiego, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem, wyczerpującego rozpatrzenia tego materiału dowodowego oraz dokonania na jego podstawie oceny, czy dana okoliczność została udowodniona.
Zdaniem Sądu, zaskarżona decyzja wskazanych wymogów nie spełnia. Organy nie wyjaśniły bowiem czy pojazdy B. K. faktycznie zostały czasowo wyrejestrowane, czy, jak w toku postępowania podnosi skarżący, dowody rejestracyjne faktycznie znajdują się Wydziale Komunikacji Starostwa Powiatowego w K., a także czy pojazdy te stanowią przedmiot współwłasności
W ponownym postępowaniu organy podatkowe powinny zatem dokonać powyższych ustaleń, a w przypadku ustalenia istnienia innych współwłaścicieli pojazdów, prowadzić postępowanie z udziałem współwłaścicieli i skierować do nich rozstrzygnięcie.
Wniosek skarżącego o powołanie biegłego rzeczoznawcy celem wyceny pojazdów nie mógł być uwzględniony z uwagi na brzmienie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.).
W zaskarżonej decyzji, która niewątpliwie wydana była w toku postępowania zmierzającego do określenia skarżącemu podatku od środków transportowych, Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie wskazywało na treść art. 300 Kodeksu karnego, który niewątpliwie nie dotyczy niniejszego postępowania. Można jedynie przypuszczać, że zamieszczenie tej regulacji w pouczeniach przez organ pierwszej instancji miało jedynie charakter informacyjny.
Wobec powyższego, skoro zaskarżona decyzja wydana została z mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów postępowania, należało ją uchylić na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz.270 ze zm.) i na podstawie art.152 tej ustawy orzec, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło