I SA/Sz 101/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia N S A – Kazimiera Sobocińska po rozpoznaniu w dniu 31 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K W o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z Jego skargi na decyzję Dyrektora Zachodniopomorskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w S z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania renty strukturalnej postanawia: przyznać K W prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżący K W wraz z wnioskiem o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem złożył jednocześnie na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Ze złożonego oświadczenia majątkowego, o stanie rodzinnym i dochodach wynika, iż skarżący jest osobą w podeszłym wieku. Na jego utrzymaniu pozostają prowadzący wspólne gospodarstwo domowe: żona D W, [...] -letni syn D oraz córki: [...] -letnia W i [...] -letnia D. Wnioskodawca posiada nieruchomości: dom o pow. [...] kw., grunty rolne o pow[...] ha. Roczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi ok. [...] zł brutto, tj., ok. [...] zł miesięcznie. Złożone oświadczenie stanowi powtórzenie okoliczności podnoszonych we wniosku złożonym przez skarżącego w dniu [...] r., po rozpoznaniu którego postanowieniem z dnia [...] 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w S przyznał K W prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi w kwocie [...] zł, odmawiając przyznania w pozostałym zakresie. Sąd ustalił, iż K W jest osobą w podeszłym wieku. Na jego utrzymaniu pozostają prowadzący wspólne gospodarstwo domowe: żona D W, synowie:[...] -letni A i [...] -letni D, córki: [...] -letnia W i [...] -letnia D. Wnioskodawca posiada nieruchomości: dom o pow. [...] kw., grunty rolne o pow. [...] ha. Roczny dochód z prowadzonego gospodarstwa rolnego wynosi ok. [...] zł brutto, tj., ok. [...] zł miesięcznie. Stałe wydatki związane z gospodarstwem to: - podatek rolny w kwocie [...] zł, płatny w ratach po [...] zł każda (decyzja w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na rok[...] ), - składki [...] płacone w ratach za I kwartał [...] r. w kwocie [...] zł, za II kwartał [...] ł, (dowód wpłaty,[....] ) - zakup nawozów i środków ochrony roślin ok. [...] zł (dowód zakupu z dnia [...] r., k.[...] ), - zakup paliwa ok. [...] ł. Wydatki związane z utrzymaniem koniecznym rodziny to kwota ok. [...] zł na wyżywienie i inne podstawowe potrzeby oraz kwota ok. [...] zł miesięcznie na opłacenie energii elektrycznej (faktura za energię,[...] ). Wnioskodawca posiada rachunek bankowy w Banku[...] , z wyciągów bankowych wynika, iż na dzień [...] r. strona nie posiada środków pieniężnych, a jedynie kredyt w tym rachunku zaciągnięty w wysokości [...] zł, a przyznany w kwocie [...] zł (wyciągi bankowe,[...] ). W trakcie postępowania dotyczącego rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący przedłożył także odpis decyzji w sprawie przyznania zwrotu podatku akcyzowego zawartego w cenie oleju napędowego wykorzystywanego do produkcji rolnej w wysokości [...] zł (decyzja z dnia[...] ) oraz decyzji w sprawie przyznania dopłat do gospodarstwa rolnego na rok [...] w kwocie [...] zł (decyzja z dnia [...] ). Wnioskodawca oświadczył również, iż jego rodzina korzysta z pomocy społecznej (OPS T), czego nie jest w stanie udokumentować, ponieważ nie zachował decyzji o przyznaniu pomocy. Pomoc powyższa to kwota ok.[...] na zakup żywności dla rodzin wielodzietnych oraz pomoc rzeczowa (odzież, obuwie, artykuły szkolne). Uzasadniając wniosek K W podniósł także, że prowadzone gospodarstwo rolne przynosi niskie dochody, wskazując również na brak możliwości sprzedaży mleka, nieopłacalność chowu trzody chlewnej, oraz brak możliwości uprawy buraków cukrowych i ziemniaków ze względu na zamknięcie cukrowni w G i brak punktów skupu. Powyższe okoliczności zadecydowały o przyznaniu przez Sąd prawa pomocy ww. postanowieniem. Rozpoznając kolejny wniosek K W o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w S stwierdził, iż ustalony przy poprzednim postępowaniu w przedmiocie przyznania prawa pomocy stan majątkowy, rodzinny nie uległ poprawie z uwagi na zbyt krótki odstęp czasu pomiędzy wydaniem postanowienia z dnia [...] r. a złożeniem wniosku w dniu[...] ). W związku z powyższym poprzednie ustalenia Sądu znajdują zastosowanie w niniejszym postępowaniu, skutkując przyznaniem skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej w skrócie p.p.s.a) przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywołanym przepisie, należy rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 p.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Do Sądu kierującego się wskazaniami logicznego rozumowania, doświadczenia życiowego i dostępnej wiedzy należy natomiast ocena, czy takie okoliczności zachodzą. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. Biorąc pod uwagę wykazane we wniosku K W okoliczności znajdujące potwierdzenie w nadesłanych dokumentach źródłowych Sąd uznał, iż skarżący wykazał, że nie jest w stanie uiścić bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i swojej rodziny kosztów sądowych, co oznacza, że zostaje zwolniony częściowo od ponoszenia kosztów sądowych niniejszej sprawy. Wniosek został uwzględniony w powyższym zakresie ze względu na to, że K W ma na utrzymaniu żonę i trójkę dzieci w wieku szkolnym, co wiąże się ze znacznymi wydatkami wykazanymi w kwocie [...] zł (które konsumują dochód z rolnictwa w kwocie [...] zł), korzysta w związku z tym z pomocy społecznej (dopłaty na żywność, odzież, pomoce szkolne), nie posiada żadnych oszczędności, spłaca kredyt zaciągnięty na rachunku bieżącym. Z tych względów, uznając, że skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego siebie i rodziny, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, należało orzec jak w sentencji.