I SA/Sz 1014/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-01-18
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy budynki lub ich części, które nie są wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej z powodu niespełnienia wymogów ochrony przeciwpożarowej, ale nie zostały objęte decyzją nakazującą rozbiórkę, są związane z prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych i podlegają opodatkowaniu wyższą stawką podatku od nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że zgodnie z art. 1a ust. 1 pkt 3 oraz art. 1a ust. 2a ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, kluczowym kryterium dla uznania gruntów, budynków i budowli za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej jest ich posiadanie przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. Brak wydanej decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę lub decyzji organu nadzoru górniczego o trwałym wyłączeniu z użytkowania oznacza, że nawet jeśli budynek nie jest faktycznie wykorzystywany lub nie spełnia wymogów technicznych, nadal jest opodatkowany wyższą stawką, jeśli jest w posiadaniu przedsiębiorcy.Stan faktyczny
Spółka z o.o. zakwestionowała decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta określającą wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2016 r. Spółka domagała się wyłączenia z opodatkowania części budynków ze względu na niespełnianie wymogów ochrony przeciwpożarowej i zły stan techniczny. Organy podatkowe uznały, że budynki te, będąc w posiadaniu spółki będącej przedsiębiorcą, są związane z działalnością gospodarczą i podlegają wyższej stawce podatku, ponieważ nie wydano decyzji nakazującej rozbiórkę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 18 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2016 r. oddala skargę.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] ("organ odwoławczy") decyzją z dnia 02.08.2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 08.06.2016 r. nr [...], którą określono podatnikowi "[...]" Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedzibą w [...] (dalej "Spółka" lub "Skarżąca") wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości należnego za rok 2016 kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że ww. decyzją z dnia 08.06.2016 r. Prezydent Miasta [...] ("organ I instancji") określił Spółce wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2016 w łącznej kwocie [...] zł, przyjmując do podstawy opodatkowania:
- grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] m²,
- budynki lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej – [...] m²,
- budynki mieszkalne lub ich części – [...] m²,
- budowle - 2% z [...] zł.
W uzasadnieniu wskazano także, że Spółka domagała się wyłączenia
z opodatkowania położonych w [...] przy ulicy [...] budynków w wymiarze powierzchni [....] m², z uwagi na wyłączenie ich z użytkowania jako niedostosowanych do przepisów z zakresu ochrony przeciwpożarowej, na co przedstawiono dokumentację z Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w [...]. Organ zauważył, że podniesione okoliczności nie mają żadnego znaczenia w kwestii istnienia przedmiotu opodatkowania.
Spółka wniosła odwołanie od ww. decyzji organu I instancji żądając jej uchylenia w części (co do prawidłowej powierzchni opodatkowania budynków tj. zawyżona powierzchnia o [...] m²) i przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania wskazując, że w związku ze złym stanem technicznym budynki przy ulicy [...] w [...] nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej. W ocenie Spółki, sporne budynki należy opodatkować co najwyżej podatkiem od nieruchomości według stawek właściwych dla kategorii budynków pozostałych.
Rozpatrując zarzuty odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zarzuty nie znajdują potwierdzenia w ustalonym stanie faktycznym i prawnym.
W ocenie Kolegium, Spółka niezasadnie neguje swój obowiązek podatkowy podnosząc, że sporne budynki ze względów technicznych (nie spełniają norm przeciwpożarowych) nie są i nie mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności gospodarczej.
Kolegium przytoczyło przy tym przepis art. 1a ust. 1 pkt 3) ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 849 z późn. zm.) – dalej "u.p.o.l." wskazując, że "za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" uważa się grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Wyjaśniono przy tym, że w myśl ust. 2a u.p.o.l., do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Wskazano także, że przytoczone wyżej nowe brzmienie art. 1a ust. 1 pkt 3
i ust. 2a u.p.o.l - obowiązujące od 1 stycznia 2016 r. - miało na celu doprecyzowanie pojęcia "względy techniczne" przez ograniczenie stosowania tego pojęcia wyłącznie
w odniesieniu do budynków i budowli lub ich części, w przypadkach gdy została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego na podstawie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania. Dodano przy tym, że doprecyzowanie tego pojęcia powoduje aktualnie obostrzenie jego granic, czego efektem jest zawężenie stosowania danego przepisu w stosunku do dotychczasowej praktyki.
Innymi słowy – jak dalej wskazał organ odwoławczy - podnoszone przez Spółkę argumenty, tj. zły stan techniczny nieruchomości, nie mają znaczenia w sprawie, gdyż bezspornym jest, że wobec Spółki w odniesieniu do spornych budynków nie wydano ostatecznej decyzji organu nadzoru budowlanego nakazującej rozbiórkę obiektu budowlanego. W rozpoznawanej sprawie bezspornym też jest, że skarżąca Spółka obecnie nie prowadzi w przedmiotowej nieruchomości działalności gospodarczej (faktyczne ich niewykorzystywanie), co jednak pozostaje bez wpływu na wymiar podatku, a co wynika z treści powołanych przepisów prawa. Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych nie wiąże bowiem obowiązku w zakresie podatku od nieruchomości z osiąganiem przez przedsiębiorcę korzyści z posiadanych obiektów, faktem prowadzenia na nich działalności lub nie. Z przytoczonej definicji art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. nie wynika bowiem warunek wykorzystania tego rodzaju nieruchomości na cele związane z działalnością gospodarczą, gdyż wystarczy sam fakt ich posiadania przez przedsiębiorcę - szczególnie gdy przedsiębiorcą jest spółka z ograniczoną odpowiedzialnością (por. L Etel, Podatek od nieruchomości, rolny lub leśny, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2005, str. 39). Innymi słowy, sam fakt posiadania przez Spółkę nieruchomości skutkuje tym, że budynek, budowla, grunt są związane
z prowadzeniem działalności gospodarczej. Tak więc, zdaniem organu odwoławczego, różnego rodzaju obiekty niewykorzystywane w danym momencie gospodarczo należy uznać za związane z działalnością gospodarczą.
Sumując, organ odwoławczy wskazał, że wobec spełnienia powyższych przesłanek do opodatkowania spornych budynków stawką przewidzianą dla budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz wobec braku przesłanki negatywnej, przewidzianej w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. uznać należy, że decyzja organu podatkowego I instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem przepisów podatkowych i jest zgodna ze stanem faktycznym sprawy. Wszystkie dane zawarte w zaskarżonej decyzji udokumentowane są wiążącymi organ podatkowy dokumentami urzędowymi i innymi dowodami uznawanymi przez prawo podatkowe. Nie można zatem zarzucić organowi podatkowemu I instancji naruszenia przepisów materialnego prawa podatkowego.
Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], wnosząc o jej uchylenie i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 08.06.2016 r., obciążenie organu kosztami postępowania w sprawie, w tym kosztami zastępstwa procesowego.
Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła:
1. istotne naruszenie przepisów proceduralnych przez nie wyjaśnienie wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności związanych z ustaleniem podstaw zobowiązania podatkowego, a w szczególności błędne potraktowanie powierzchni wyłączonych spod użytkowania wobec niespełniania warunków ochrony p.poż. jako związanych z wykonywaniem działalności gospodarczej pomimo nie spełniania przez nie odpowiednich warunków dla prowadzenia takiej działalności;
2. istotne naruszenie przepisów prawa materialnego przez naruszenie § 1 pkt 2) lit e) uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta [...]a w zw. z art. la ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych przez jej niezastosowanie pomimo oczywistych podstaw faktycznych.
W uzasadnieniu zarzutów skargi Spółka podtrzymała swoje stanowisko, które prezentowała w toku postępowania podatkowego. Wskazała, że zaskarżoną przez Spółkę decyzją z dnia 08.06.2016 r., Prezydent Miasta [...]a dokonał określenia wysokości zobowiązania Spółki w podatku od nieruchomości za 2016 r., zaś jako podstawę do określenia wysokości zobowiązania należnego od budynków przyjęto całkowitą powierzchnię wszystkich posadowionych na gruncie budynków, kwalifikując wszystkie powierzchnie niemieszkalne jako związane z działalnością gospodarczą ([...] m²). Dalej wskazała Skarżąca, że w toku postępowania nie uwzględniono, podnoszonych przez Spółkę i nie kwestionowanych przez organ, okoliczności związanych z wyłączeniem od możliwości użytkowania pomieszczeń o powierzchni [...] m².
Według Skarżącej, stanowisko zajęte przez organ odwoławczy w decyzji z dnia 02.08.2016 r. jest błędne, albowiem (na co wskazywano już w odwołaniu od decyzji) przedkłada fiskalizm nad uzasadniony interes podatnika i nie uwzględnia wszystkich kategorii budynków przyjętych jako podlegające opodatkowaniu.
Dalej Skarżąca wyjaśniła, że jak wskazano to już w odwołaniu od decyzji Prezydenta Miasta [...]a, w toku całego postępowania w sprawie zmierzającego do określenia wysokości podatku od nieruchomości, nie dokonano precyzyjnych ustaleń co do przyczyn braku użytkowania powierzchni w budynkach Spółki traktując je jako nieistotne dla ustalenia zobowiązania.
Według Skarżącej, takie podejście jest błędne, jak bowiem wskazała, o ile zgodzić się można z poglądem, że podatek od nieruchomości ma charakter podatku majątkowego i związany jest z samym faktem posiadania, o tyle interpretacja podstaw podatku zmierzająca do ustalenia wysokości zobowiązania podatkowego nie może pozostawać w oderwaniu od rzeczywistego wykorzystywania tego majątku, zwłaszcza przez podmioty gospodarcze, albowiem podatki stanowią formę dystrybucji majątku, a nie przejaw jego zawłaszczania.
Celem podmiotu gospodarczego – jak dalej wskazała Skarżąca - jest osiąganie przychodów z posiadanego majątku, a nie samo jego posiadanie. Racjonalność działalności gospodarczej zakłada maksymalne wykorzystywanie majątku, a zatem nie może podlegać takiemu samemu podatkowi (rozumianemu jako forma usprawiedliwionej społecznie dystrybucji majątku) majątek przynoszący korzyść podatnikowi (wykorzystywany w działalności gospodarczej) i majątek stanowiący obciążenie podatnika (niewykorzystywany — wymagający dalszych inwestycji związanych z przystosowaniem do komercyjnego wykorzystania). Nadmierne obciążenia majątku nieprodukcyjnego doprowadza do uzyskiwania nieusprawiedliwionych społecznie korzyści przez jeden podmiot (Skarb Państwa) kosztem drugiego (podatnika prowadzącego działalność gospodarczą).
Zdaniem Skarżącej, w toku postępowania nie dokonano ustalenia możliwości obecnego wykorzystanie nieskomercjalizowanych powierzchni podatnika, a zatem nie ustalono, czy podatnik ma możliwość, ewentualnie w jakim zakresie, wykorzystywania posiadanych powierzchni (obecnie wyłączonych z użytkowania) na jakikolwiek cel związany z działalnością gospodarczą, przy czym brak takich ustaleń jest istotnym naruszeniem zasady ustalania wszystkich istotnych dla sprawy okoliczności.
Niemożność wykorzystania komercyjnego części posiadanego majątku, o ile nie zwalnia całkowicie z obowiązku podatkowego, na co wskazywały organy obu instancji, powinna jednak prowadzić do opodatkowania tej części majątku według takich stawek, które są najbardziej odpowiednie dla sposobu rzeczywistego wykorzystywania majątku.
Majątek nieskomercjalizowany Skarżącego ([....] m² powierzchni budynkowej) powinien zatem podlegać opodatkowaniu w oparciu o § 1 pkt 2) lit. e) uchwały nr [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie miasta [...]a - według stawki [...] zł za m² właściwej dla opodatkowania powierzchni "pozostałych" (skoro powierzchnie nie są wykorzystywane na realizowane działania gospodarcze).
Końcowo Skarżąca wskazała, że systemowa analiza przepisów prowadzi do wniosku, że opodatkowaniu podlegają wprawdzie wszystkie budynki Skarżącej (jako podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą), ale nie wszystkie według tej samej stawki - dla ustalenia właściwej stawki konieczne jest ustalenie rzeczywistego sposobu ich wykorzystania (co zapewni spełnienie roli podatku jako formy usprawiedliwionej społecznie dystrybucji majątku).
W niniejszej sprawie, od powierzchni nieskomercjalizowanej (nie wykorzystywanej na potrzeby prowadzenia działalności gospodarczej) – [...] m² , powinna być naliczona stawka w wysokości [...] zł za m² (dla powierzchni "pozostałych"), a nie stawka [...] zł za m² (właściwa wyłącznie dla powierzchni wykorzystywanych rzeczywiście na potrzeby działalności gospodarczej).
W odpowiedzi na skargę, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Kolegium wskazało przy tym, że zarzuty skargi pozostają w sprzeczności z przepisami ustawy o podatku i opłatach lokalnych, wedle których posiadanie budynku przez przedsiębiorcę z mocy prawa czyni go związanym z działalnością gospodarczą.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Będąc powołanym do kontroli działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualne w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawa wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) – dalej zwanej "p.p.s.a.".
Przedmiotem skargi jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 02.08.2016 r., utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 08.06.2016 r., którą określono skarżącej Spółce wymiar podatku od nieruchomości należnego za rok 2016 w kwocie [...] zł.
W wyniku przeprowadzonej kontroli legalności zaskarżonej decyzji - w świetle zarzutów skargi co do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania - Sąd uznał skargę za niezasadną, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji nie naruszają ani przepisów prawa materialnego ani też przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, czego dla uchylenia zaskarżonej decyzji wymaga ustawodawca w wyżej cytowanym przepisie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a.
Zgodnie z ustawową definicją zawartą w art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym do końca 2015 r., określenie "grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" - to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z wyjątkiem budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami, a także gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.p.o.l., chyba że przedmiot opodatkowania nie jest i nie może być wykorzystywany do prowadzenia tej działalności ze względów technicznych.
Normatywny kształt przytoczonej wyżej definicji oznaczał w praktyce konieczność jej analizowania w dwóch płaszczyznach, po pierwsze - przez wskazanie kryterium "posiadania" jako przesądzającego, przy czym chodziło o posiadanie przez określone podmioty, tj. przez przedsiębiorcę lub przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, po drugie - przez określenie wyłączeń "ze względów technicznych".
A zatem, jako decydujące wówczas kryterium dla przyjęcia, że grunty, budynki czy też budowle były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, ustawodawca przyjmował "posiadanie" tych gruntów, budynków czy budowli przez przedsiębiorcę lub przez inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą. To świadczy, że kryterium czasu niewykorzystywania danej nieruchomości – które podnosi Skarżąca - nie miało także znaczenia w stanie prawnym do końca 2015 r., o ile nie zostały stwierdzone "względy techniczne" uniemożliwiające jakiekolwiek prowadzenie tej działalności.
W nowym stanie prawnym, obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r., ustawodawca pozostawił to określenie "grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą", nadal wskazujące na kryterium "posiadania" przez przedsiębiorcę lub inny podmiot prowadzący działalność gospodarczą, jako przesądzającego o związaniu z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Jak bowiem stanowi obowiązujący od dnia 1 stycznia 2016 r. przepis art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l., "za grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej" należy uznać grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a.
Obecny zatem kształt analizowanej definicji składa się również z umownie określonego zakresu pozytywnego oraz wyłączeń, przy czym normodawca przyjął inny niż "względy techniczne" wariant dla określenia owych wyłączeń, umieszczając je w odrębnym uregulowaniu, tj. w ust. 2a, stanowiący wyjątek od zasady przewidzianej w przytoczonym wyżej art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.
Zakres pozytywny analizowanej definicji opiera się zatem dalej na kryterium "posiadania" gruntu, budynku czy budowli zarówno przez przedsiębiorcę, jak i inny podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, i to kryterium posiadania pozostaje w dalszym ciągu wyjściowe, gdy chodzi o ustalenie zakresu analizowanej definicji (przesłanek ustawowych).
Natomiast zakres wyłączeń z zakresu tej definicji umieścił ustawodawca w art. 1a ust. 2a u.p.o.l., zgodnie z którym "do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej" nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d u.p.o.l.;
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 pr. bud., lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
W myśl zaś art. 67 ust. 1 ustawy – Prawo budowlane, jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą właścicielowi lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
Przechodząc zatem na grunt stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy, gdzie Skarżąca uważa, że organ błędnie uwzględnił do wymiaru podatku od nieruchomości za rok 2016 r. niewykorzystywaną w prowadzonej przez Spółkę działalności gospodarczej powierzchnię budynków w wymiarze [....] m² (nie spełnia bowiem warunków p.poż.) wskazać należy, że skoro w nowym porządku prawnym ustawodawca nadal przewidział kryterium "posiadania" gruntów, budynków i budowli przez przedsiębiorcę lub inny podmiot, który prowadzi działalność gospodarczą, zaś w art. 1a ust. 2a u.p.o.l. wskazał zakres wyłączeń z zakresu tej definicji, żadna natomiast decyzja przewidziana przez ustawodawcę w ust. 2a nie została wydana w niniejszej sprawie (jak wynika z akt – brak zarówno decyzji ostatecznej organu nadzoru budowlanego, jak i decyzji ostatecznej organu nadzoru górniczego), nie miało więc żadnego znaczenia prawnego dla wymiaru podatku, czy Skarżąca, posiadająca status przedsiębiorcy (niesporne) wykorzystuje, czy też nie, posiadane grunty, budynki czy też budowle w prowadzonej działalności gospodarczej. W każdym z tych przypadków należy uznać, że grunty, budynki czy też budowle są związane z powadzeniem działalności gospodarczej. Skoro bowiem ustawodawca podatkowy wskazuje na kryterium "posiadania", co w rozpoznawanej sprawie nie jest sporne, to decyduje istnienie stosunku prawnego posiadania (tytuł prawny do rozporządzania nieruchomością).
Potwierdzenie, że decydujące znaczenie ma kryterium "posiadania", można odnaleźć w najnowszym orzecznictwie podatkowym. Tytułem przykładu, można przywołać wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 15.11.2016 r., I SA/Rz 709/16, w którym Sąd ten stwierdził, że: "(...) co do zasady, o możliwości zastosowania wyższych stawek podatku dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej decyduje sam fakt posiadania nieruchomości przez przedsiębiorcę. Nie ma tu znaczenia to, czy przedsiębiorca rzeczywiście wykonuje działalność gospodarczą z wykorzystaniem takich gruntów, budynków, czy budowli (tak wyrok NSA z 13.09.2016r., II FSK 2257/14, wyrok NSA z 21.04.2015r., II FSK 1296/13, wszystkie orzeczenia dostępne na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawodawca uzależnił więc sposób opodatkowania takich nieruchomości od stanu obiektywnego, stosując kryterium posiadania nawet, gdy przedsiębiorca zaprzestał na jakiś czas wykorzystania nieruchomości będącej w jego posiadaniu do prowadzenia działalności gospodarczej.".
A zatem, by nieruchomość będąca w posiadaniu przedsiębiorcy nie była opodatkowana według stawki jak dla gruntów, budynków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, w stosunku do budynku lub jego części, w stanie prawnym obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. podatnik zobowiązany jest wykazać się wydaną decyzją ostateczną nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego oraz uporządkowanie terenu. Taka decyzja jest wydawana w sytuacji, gdy nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu, odbudowy lub wykończenia. Zauważyć przy tym należy, że porównując zakres tego wyłączenia w stosunku do funkcjonujących dotychczas "względów technicznych", niewątpliwie nastąpiło znaczne zawężenie zakresu wyłączenia.
Jak już wyżej wskazano, z akt sprawy podatkowej nie wynika, aby w stosunku do kwestionowanej nieruchomości Skarżących (do budynku, w stosunku do którego kwestionowana jest powierzchnia [...] m²) została wydana decyzja, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane, w związku z czym brak jest podstaw by stwierdzić, że w stanie faktycznym rozpoznawanej sprawy wystąpił wyjątek, o jakim mowa w art. 1a ust. 2a pkt 3 u.p.o.l.
Mając zatem na uwadze przytoczone wyżej uregulowania obowiązujące od 1 stycznia 2016 r., zaistniała podstawa do uznania, że na wynik sprawy nie miała wpływu okoliczność podnoszona przez Skarżącą, tj., że istnieje nieskomercjalizowana powierzchnia budynkowa w wymiarze [...] m ² (niewykorzystywana na potrzeby działalności gospodarczej wobec niespełnienia warunków p.poż.).
W skardze Skarżąca podniosła zarzut istotnego naruszenia przepisów proceduralnych, nie precyzując jednak, które przepisy zostały naruszone.
Przypomnieć zatem należy, że w myśl art. 120 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowej (Dz.U. z 2015 r., poz. 613 z późn. zm.) – dalej "O.p.", organy podatkowe działają na podstawie przepisów prawa. Przepis ten zawiera zasadę legalizmu i praworządności, co oznacza, że organy podatkowe powinny działać na podstawie powszechnie obowiązujących przepisów prawa i w toku postępowania powinny stać na straży praworządności. Nadto, przepis ten wyraża regułę, która równocześnie jest zasadą konstytucyjną przewidzianą w art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, zgodnie z którą organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa.
Przepisy prawa, to przepisy kierowane do wszystkich podmiotów prawa, a więc osób fizycznych, osób prawnych, jednostek niemających osobowości prawnej, a także do organów, sądów, organizacji społecznych, instytucji itp. Pod określeniem "przepisy prawa" należy rozumieć przede wszystkim ustawy oraz wydawane na podstawie ustaw i w celu ich wykonania przepisy wykonawcze, które decydują w szczególności o tym, kiedy organ podatkowy wydaje decyzję. Zasada praworządności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa (wyrok NSA z dnia 27 października 1987 r., IV SA 292/87, Gospodarka i Administracja Państwowa 1988, nr 11).
Zasada praworządności wymaga, aby każdy akt władczej ingerencji organu w sferę prawną obywatela oparty był na konkretnie wskazanym przepisie prawa. Organy podatkowe, podejmując rozstrzygnięcie w sprawie podatkowej, powinny kierować się zarówno przepisami prawa materialnego, jak też przepisami postępowania. W takich sytuacjach stosowanie przepisu prawa materialnego musi być oceniane na chwilę zdarzenia dającego podstawę do określania praw czy obowiązków danego podmiotu.
W ocenie Sądu, organ podatkowy rozstrzygając niniejszą sprawę w pełni dochował zasadzie legalizmu, przeprowadził bowiem postępowanie podatkowe zgodnie z regułami przewidzianymi przepisami prawa (O.p.), dokonał ustaleń faktycznych na podstawie materiału dowodowego wystarczającego do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, po czym dokonał ich oceny z zachowaniem obowiązujących przepisów prawa mających zastosowanie w dacie zaskarżonego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia warunki wymagane przez ustawodawcę w art. 210 § 1 O.p., organ podatkowy bowiem wyjaśnił Skarżącej nowy stan prawny i prawidłowo zastosował do ustalonego stanu faktycznego sprawy.
Wobec faktu, że nie jest sporne, iż Skarżąca posiada status "przedsiębiorcy" i prowadzi działalność gospodarczą oraz nie neguje kwestii własnościowych co do przedmiotu opodatkowania (posiadania), a jedynie kwestionuje opodatkowanie przez organ powierzchni budynkowej w wymiarze [...] m² stawką podatku właściwą dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej ([...] zł), wskazać nadto należało, że organ zastosował stawkę właściwą dla budynków lub ich części związanych z działalnością gospodarczą, co znajduje oparcie w niżej wskazanych unormowaniach.
A mianowicie, górne stawki podatku wynikały z obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 5 sierpnia 2015 r. w sprawie górnych granic stawek kwotowych podatków i opłat lokalnych w 2016 r. ([...]), przy czym odnośnie do budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej wynosiła [...] zł (pkt 2 lit. b) rozporządzenia).
Natomiast Rada Miejska w [...] uchwałą z dnia 26 listopada 2015 r.
nr [...] w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na terenie Miasta [...] (Dz. Urz. Województwa [....], poz. [...]),w § 1 pkt 2 lit. b) ustaliła wysokość stawki podatku od nieruchomości:
"2) od budynków lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz od budynków mieszkalnych lub ich części zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej – [....] zł od 1 m2 powierzchni użytkowej",
co świadczy, że stawka ta mieści się w granicy górnej stawki ustalonej ww. obwieszczeniem Ministra Finansów, a więc jest zgodna z prawem i zastosowana została do prawidłowo ustalonego stanu faktycznego sprawy. Sam bowiem fakt "posiadania" przez przedsiębiorcę budynków lub ich części skutkowało uznaniem tego rodzaju nieruchomości za związane z prowadzeniem działalności gospodarczej.
W tym stanie sprawy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszyła przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a tym samym zarzuty skargi należało uznać za bezpodstawne, w związku z czym na podstawie art. 151 p.p.s.a skargę oddalono.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło