I SA/Sz 1023/21
WyrokWSA w Szczecinie2022-03-02
Skład orzekający: Elżbieta Dziel, Bolesław Stachura, Joanna Wojciechowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy doręczenie upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wysłanego na adres nieruchomości, na której powstają odpady komunalne, a wskazany przez zobowiązanego jako adres zamieszkania w deklaracji, jest skuteczne, jeśli przesyłka została dwukrotnie awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że doręczenie upomnienia było skuteczne, ponieważ zobowiązany wskazał adres nieruchomości jako swój adres zamieszkania w deklaracji, a przesyłka została dwukrotnie awizowana i pozostawiona w placówce pocztowej, co zgodnie z art. 44 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. stanowi skuteczne doręczenie. Obowiązek wskazania właściwego adresu spoczywa na zobowiązanym, a nie na organie.Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi, wskazując adres nieruchomości jako adres zamieszkania. Organ I instancji wystawił upomnienie z powodu braku opłaty, które zostało wysłane na wskazany adres i uznane za doręczone w trybie zastępczym. Następnie wystawiono tytuł wykonawczy, do którego skarżący zgłosił zarzuty dotyczące braku doręczenia upomnienia oraz wygaśnięcia obowiązku przez zapłatę. Organ I instancji i Samorządowe Kolegium Odwoławcze oddaliły zarzuty, uznając doręczenie upomnienia za skuteczne. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących skuteczności doręczeń i nieuwzględnienie zarzutu wygaśnięcia obowiązku.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Dziel Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.) po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 2 marca 2022 r. sprawy ze skargi M. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2021 r. nr [...] w przedmiocie stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym. oddala skargę.
W dniu [...] stycznia 2015 r. do Urzędu Gminy B. została złożona przez M. P. (dalej "skarżący") deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi (dalej "deklaracja"), w której skarżący wskazał m.in.:
- w poz. A – że jest to pierwsza deklaracja;
- w poz. B – że składa ją jako współwłaściciel nieruchomości;
- w poz. C – adres zamieszkania – [...]; nie wskazał numeru telefonu;
- w poz. D (adres nieruchomości na kto rej powstają odpady)- wpisał "j.w." oraz że jest ona zamieszkała;
- w poz. E- oświadczył, że odpady będą zbierane selektywnie oraz że na terenie nieruchomości zameldowana jest i zamieszkuje jedna osoba;
- w poz. I – miejscowość i data- [...]" oraz czytelny podpis- "[...]".
Pismem z [...] lutego 2020 r. Wójt Gminy B. (organ I instancji) zawiadomił skarżącego o naliczeniu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na rok [...] w wysokości łącznej [...] zł. Pismo wysłano skarżącemu na adres wskazany
w deklaracji uznano za doręczone w trybie zastępczym.
Organ I instancji wystawił w dniu [...] września 2020 r. upomnienie nr [...] na podstawie art. 15 § 1-1b i art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm., dalej "u.p.e.a.")
w związku z brakiem przedmiotowej opłaty za okres [...] r., które zostało wysłane skarżącemu na adres podany w deklaracji i doręczone w trybie zastępczym zgodnie z art. 44 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej "K.p.a.").
W dniu [...] lutego 2021 r. organ I instancji jako wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do skarżącego obejmujący przedmiotową opłatę, w stosunku do którego skarżący wywiódł zarzut w postaci braku doręczenia mu upomnienia oraz wygaśnięcie obowiązku przez uregulowanie zaległych i bieżących zobowiązań w tej opłacie w dniu [...] kwietnia 2020 r., tj. przed skierowaniem tytułu wykonawczego do egzekucji (powinno być [...] kwietnia 2021 r. – dopisek Sądu). Do zarzutu dołączono potwierdzenie wykonania przelewu z dnia [...] kwietnia 2021 r. na kwotę [...]zł.
Naczelnik [...] przekazał ww. zarzuty wierzycielowi na podstawie art. 34 § 1 u.p.e.a. celem ich rozpoznania.
Organ I instancji jako wierzyciel wydał w dniu [...] czerwca 2021 r. postanowienie nr [...] na podstawie art. 34 § 2 pkt 1 i § 3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 124 K.p.a., w którym oddalił złożone przez skarżącego zarzuty.
Organ I instancji podał, że wysłał skarżącemu upomnienie na adres przez niego wskazany, które zostało uznane za doręczone w trybie zastępczym. Podał, że ww. tytuł przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego w B., który to w dniu [...] kwietnia 2021 r. przekazał go do Naczelnika [...] według właściwości miejscowej. Organ I instancji wskazał, że obowiązek ponoszenia przedmiotowej opłaty występuje dla każdej zamieszkałej nieruchomości.
Skarżący złożył zażalenie na ww. postanowienie i wskazał, że nie sposób uznać doręczenia ww. upomnienia jako dokonanego prawidłowo, gdyż zostało wysłane na adres, który nie jest jego miejscem zamieszkania, lecz adresem nieruchomości, której dotyczą przedmiotowe opłaty. Zdaniem skarżącego, dochodzone zobowiązanie wygasło na skutek jego uiszczenia w dniu [...] kwietnia 2020 r. (powinno być [...] kwietnia 2021 r. – dopisek Sądu), tj. przed skierowaniem tytułu wykonawczego do egzekucji, czego organ nie kwestionuje, a nawet zaktualizował swój tytuł.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze (organ II instancji) wydało
w dniu [...] października 2021 r. postanowienie nr [...], w którym utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny w sprawie i przytoczył treść art. 15
§ 1, art. 33 § 1, § 2, § 4, art. 34a i b u.p.e.a. Organ II instancji wskazał, że wierzyciel wystawił tytuł wykonawczy w dniu [...] lutego 2021 r. na kwotę [...]zł, która odpowiadała kwocie widniejącej w upomnieniu oraz zawiadomieniu o wysokości opłaty z [...] lutego 2020 r. Organ II instancji podał, że upomnienie zostało doręczone skarżącemu na adres widniejący w deklaracji i nie odnotowano żadnego powiadomienia o zmianie ww. adresu. Dopiero w deklaracji z [...] lipca 2021 r. skarżący zmienił adres zamieszkania oraz wskazał, że przedmiotowa nieruchomość nie jest zamieszkała. Zdaniem organu II instancji, upomnienie zostało wysłane na prawidłowy adres i doszło do jego doręczenia skarżącemu przy zastosowaniu art. 44 K.p.a., zaś organ I instancji nie miał obowiązku poszukiwania innego adresu strony.
Odnośnie zarzutu wygaśnięcia obowiązku, który został mylnie potraktowany przez wierzyciela jako zarzut nieistnienia obowiązku, organ II instancji uznał go za bezpodstawny. Organ II instancji podał, że zobowiązanie podatkowe wygasa na podstawie art. 59 § 1 ustawy Ordynacja podatkowa w całości lub części wskutek zapłaty. Jednakże gdy zobowiązany uiszcza dana należność w toku postępowania egzekucyjnego i to bezpośrednio do wierzyciela po zastosowaniu środków egzekucyjnych to na mocy art. 34a i 34b u.p.e.a. uznanie zarzutu wygaśnięcia obowiązku rodziłoby obowiązek zapłaty kosztów egzekucyjnych nie po stronie zobowiązanego, a wierzyciela. Za uznaniem zarzutu nie przesądza również fakt, że wierzyciel niezwłocznie po dokonaniu wpłaty przez zobowiązanego, zawiadomił
o tym organ egzekucyjny i postępowanie egzekucyjne zostało umorzone.
Skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego
w S. na ww. postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Zarzucił organowi naruszenie:
1. art. 7, art. 77 § 1 K.p.a., art. 80 K.p.a. w zw. z art. 44 § 1 § 2 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz art. 15 § 1 u.p.e.a., przez brak dostatecznych ustaleń faktycznych oraz błędną ocenę zebranego materiału dowodowego odnośnie skuteczności doręczeń dokonywanych przez Wójta Gminy B. przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego w sprawie, w szczególności odnośnie skuteczności doręczenia zobowiązanemu upomnienia, co doprowadziło organ wyższego stopnia do błędnej oceny legalności zaskarżonego postanowienia Wójta Gminy B.
z dnia [...] czerwca 2021 r. znak [...] o oddaleniu zarzutu ws. egzekucji oraz do przyjęcia błędnych podstaw faktycznych dla orzeczenie w sprawie złożonego zarzutu;
2. art. 33 § 1 i art. 33 § 2 pkt 4 w zw. z art. 15 § 1 u.p.e.a. w zw. z art. 34 § 3 u.p.e.a., poprzez nieuwzględnienie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej co do braku uprzedniego doręczenia zobowiązanemu wymaganego upomnienia, co doprowadziła do błędnego rozstrzygnięcia sprawy i zaakceptowania orzeczenia organu pierwszej instancji naruszającego prawo;
3. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 K.p.a. w zw. z art. 15 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy wadliwego postanowienia organu I instancji, co doprowadziło do błędnego rozstrzygnięcia o istocie sprawy.
W odpowiedzi na skargę, organ II instancji wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia [...] lutego 2022 r. sprawa została przekazana do rozpoznania w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a.").
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wskazał, co następuje:
Spór w sprawie dotyczy kwestii czy tytuł wykonawczy poprzedzony został doręczeniem skarżącemu upomnienia.
Zgodnie z art. 15 § 1 u.p.e.a. (w brzmieniu obowiązującym w sprawie), egzekucja administracyjna może być wszczęta, jeżeli wierzyciel, po upływie terminu do wykonania przez zobowiązanego obowiązku, przesłał mu pisemne upomnienie, zawierające wezwanie do wykonania obowiązku z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy szczególne inaczej stanowią. Postępowanie egzekucyjne może być wszczęte dopiero po upływie 7 dni od dnia doręczenia tego upomnienia.
Jak wynikało z akt, skarżący zgłosił w deklaracji jako adres zamieszkania adres przedmiotowej nieruchomości, zatem organ I instancji poprawnie kierował korespondencję do skarżącego na adres ww. nieruchomości. Fakt niepodejmowania przez skarżącego korespondencji niej jest wystarczającą przesłanką do poszukiwania przez organ innego adresu skarżącego. To na skarżącym jako podmiocie, który zobowiązany jest do uiszczania przedmiotowych opłat ciąży obowiązek wskazania właściwego adresu organowi. Podkreślić należy, że przesyłka pocztowa, zawierająca upomnienie była dwukrotnie awizowana, jak wynika z adnotacji na kopercie. Pierwsze awizo wystawiono [...] października 2020 r., drugie awizo - [...] października 2020 r., zatem zgodnie z art. 44 K.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a.– doręczenie upomnienia nastąpiło z dniem [...] października 2020 r. (wtorek). Przesyłkę pozostawiono
w placówce pocztowej – B. zaś zawiadomienia o pozostawieniu tam przesyłki (awiza) umieszczono w oddawczej skrzynce pocztowej adresata. Na kopercie zawierającej przesyłkę znajdują się odpowiednie adnotacje. Organ I instancji wystawił tytuł wykonawczy w stosunku do skarżącego w dniu [...] lutego 2021 r. wystawił tytuł wykonawczy.
Podnoszona przez skarżącego okoliczność braku awiz w skrzynce pocztowej nie miała wpływu na rozpoznanie sprawy, ponieważ prawidłowość wykonywania usług przez doręczyciela pocztowego może być przedmiotem stosownej reklamacji, zaś
z akt sprawy nie wynikało, żeby była złożona przez stronę. Podkreślić należy, że to strona decyduje na jaki adres będzie jej doręczana korespondencja z organu i może zdarzyć się tak, że orzeczenia w różnych sprawach mogą być jej doręczane na odmienne adres zgodnie z jej dyspozycją, np. decyzja w podatku od nieruchomości na inny adres niż decyzja o przyznaniu zasiłku. Nie sposób zarzucać organowi, że nie podjął czynności zmierzających do skontaktowania się ze skarżącym.
W ocenie Sądu, brak jest podstaw do przyjęcia, że adres na który organ I instancji wysłał upomnienie był niewłaściwy oraz iż, upomnienie doręczono z naruszeniem art. 44 K.p.a.
Kwestia kosztów postępowania egzekucyjnego jest odrębną sprawą od rozpoznawanej prze Sąd.
Sąd uznał zatem zarzuty skargi za niezasadne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło