I SA/Sz 1026/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 9 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w [...] nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego p o s t a n a w i a: 1) zwolnić Spółkę od wpisu sądowego od skargi ponad kwotę [...] zł, 2) w pozostałym zakresie odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca Spółka, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w sprawie w wysokości [...] zł, złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że z uwagi na brak przychodów z prowadzonej działalności gospodarczej nie dysponuje środkami finansowymi pozwalającymi na uiszczenie wpisu sądowego. Spółka wyjaśniła, że prowadzi działalność usługową związaną z administracyjną obsługą biura. Działalność prowadzi od grudnia 2004 r., Spółka wskazała na prowadzoną wobec niej od listopada 2012 r. kontrolę skarbową i wydane, w jej ocenie - nieprawidłowe decyzje, w tym będącą przedmiotem zaskarżenia w sprawie decyzje Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie podatku akcyzowego. Z uwagi na wydane decyzje i czynności windykacyjne, Spółka utraciła możliwość prowadzenia działalności gospodarczej, od 2014 roku nie zatrudnia żadnych pracowników, nie realizuje kontraktów handlowych. Nie posiada środków trwałych. Funkcjonariusze ABW podczas przeszukania siedziby Spółki pozbawili ją posiadanych środków finansowych. Kwota zadłużenia wobec organów podatkowych sięga kwoty bliskiej [...] zł. W oświadczeniu o majątku i dochodach podała, że posiada kapitał zakładowy w wysokości [...] zł; nie posiada środków trwałych, za ostatni rok osiągnęła stratę w wysokości "-[...]" zł. Spółka wyjaśniła, że występująca w bilansie na dzień 31.12.2014 r. kwota [...]zł to wydatki poniesione przez Spółkę na obiekt należący do osoby trzeciej; do końca roku 2013 w budynku, w którym mieściła się siedziba Spółki prowadzone były prace remontowe. Wyjaśniła nadto, że widniejąca w bilansie pod pozycją "zaliczki na poczet środków trwałych w budowie" kwota [...] zł dotyczy wydatków poniesionych przez Spółkę na zakup telebimu – umowa ta nie została zrealizowana, Spółka nie odzyskała pieniędzy. Spółka prowadzi działania mające na celu odzyskanie tych środków. Podała nadto, że osoba zajmująca się sprawami Spółki jest jedynie prezes zarządu, jedynym źródłem pozyskania ewentualnych środków finansowych są przysługujące Spółce wierzytelności. Spółka wyjaśniła, że jej aktualne wydatki związane ze spłatą kredytu zaciągniętego w banku (rata w wysokości ok. [...] zł), z opłatami dotyczącymi składanych i sporządzanych dokumentów (KRS, US, statystyka), pochodzą ze zgromadzonych w 2014 i 2015 roku środków w kasie Spółki. Opłaty związane z funkcjonowaniem Spółki wynoszą ok. [...] zł miesięcznie. Skarżąca przedłożyła wraz z wnioskiem kopie niżej wskazanych dokumentów: - zeznanie podatkowe Spółki o wysokości dochodu za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r. z zadeklarowanym przychodem: [...] zł; kosztami uzyskania przychodu: [...] zł; dochodem: [...] zł, - sprawozdanie finansowe Spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r., - sprawozdanie Zarządu z działalności Spółki w 2014 roku, - sporządzone przez Spółkę w dniu 30 czerwca 2014 r. świadectwa pracy czterech pracowników potwierdzające zakończenie ww. umów o pracę w dniu 30 czerwca 2014 r., - rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 r., - skierowane do wierzyciela Spółki w 2012 i 2013 roku wezwania do zapłaty oraz skierowane do prokuratury w 2013 roku zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa polegającego na wyłudzeniu od Spółki środków pieniężnych w łącznej wysokości [...] zł, - pierwszą stronę decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia 4 czerwca 2014 r. określającą przybliżoną kwotę zobowiązania Spółki w kwocie [...] zł oraz kwotę odsetek za zwłokę na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł, - pierwszą stronę decyzji Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w S. z dnia 10 czerwca 2014 r. określającą przybliżoną kwotę zobowiązania Spółki z tytułu podatku od towarów i usług za II, III, IV kwartał 2011 r. w łącznej kwocie [...] zł wraz z odsetkami na dzień wydania decyzji w wysokości [...] zł, - dokumenty związane z zabezpieczeniem w 2014 roku ww. należności na rachunkach bankowych Spółki (kwota ok. 3,5 mln zł), - dokumenty potwierdzające udział Spółki w akcjach dobroczynnych w latach 2006-2014. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego skarżąca Spółka przedłożyła kopie następujących dokumentów: -bilans oraz rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia do 31 grudnia 2014 rok (przedłożona kopia przedstawia część pasywów – pkt III 2a. – pkt IV), - raporty kasowe Spółki za okres od 1 sierpnia do 12 października 2015 r., - deklaracje podatkowe VAT-7k Spółki za I, II, III kwartał 2015 r., - ewidencje zakupu i sprzedaży za okres od 1 stycznia do 30 września 2015 r., - rachunki wyników łącznie za okres od stycznia do września 2015 r., - harmonogram spłat kredytów, - potwierdzenie wpłat na poczet spłat kredytów. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje: Stosownie do przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej: p.p.s.a.; osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym obejmującym koszty sądowe (art. 245 § 3 p.p.s.a.), gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej (art. 245 §3 p.p.s.a.) Ubiegający się o taką pomoc winien zatem wykazać, iż nie ma środków na poniesienie kosztów sądowych, a referendarz sądowy na podstawie przedstawionych danych ocenia, czy udzielenie takiej pomocy jest zasadne. Prawo pomocy jest instytucją wyjątkową zarezerwowaną wyłącznie dla podmiotów znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej pokrycie kosztów procesu. Należy przy tym podkreślić, że cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 p.p.s.a., zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym przepisie. W przedmiotowej sprawie Skarżąca wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego koszty sądowe obejmują koszt wpisu sądowego od skargi w kwocie [...] zł. Podnieść należy, że ustawodawca, w odniesieniu do oceny wniosków składanych przez osoby prawne lub jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, wprowadził większe rygory, koncentrując się wyłącznie na przesłankach ekonomicznych, a ponadto uzależnił przyznanie prawa pomocy - mimo zaistnienia przesłanek ustawowych - od uznania sądów. Wskazać przy tym należy, że prawo do sądu nie może być prawem iluzorycznym, co oznacza, że w każdym uzasadnionym przypadku, jeżeli koszty sądowe miałyby stanowić barierę dla sądowego rozpatrzenia sprawy, referendarz sądowy jest obowiązany do takiego rozstrzygnięcia, które umożliwi stronie wniesienie skargi. W ocenie referendarza sądowego, w kontekście przedstawionej argumentacji i złożonych dokumentów, żądanie Skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym uznać należy częściowo uwzględnić. Referendarz sądowy zauważa, iż Skarżąca w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu za rok 2014r. wykazała stratę w wysokości [...] zł. W przedstawionym bilansie skarżąca wskazała należności krótkoterminowe w wysokości [...] zł, inwestycje krótkoterminowe o wartości [...] zł, Od czerwca 2014 r. Skarżąca nie prowadzi działalności gospodarczej, nie zatrudnia pracowników (rozwiązała umowy pracę) i nie deklaruje żadnych dochodów. W okresie od stycznia do września 2015 r. nie zadeklarowała żadnych przychodów, w rachunku wyników wykazała poniesione koszty w wysokości [...] zł. W okresie od stycznia do września zadeklarowała w deklaracji VAT-7k jedynie nabycie towarów i usług pozostałych na kwotę [...] zł. W rachunku zysków i strat sporządzonym na koniec czerwca 2014 r. wykazała stratę netto w wysokości [...] zł. Spółka jest zadłużona z tytułu zobowiązań podatkowych (VAT i akcyza) na kwotę ok. [...] zł, w związku z tym zadłużeniem rachunki bankowe Spółki zostały zajęte. Z kolei bieżące wydatki pokrywane ze środków pieniężnych znajdujących się w kasie Spółki związane są ze spłatą kredytu i bieżącymi wydatkami w łącznej kwocie ok. [...] zł miesięcznie. Wskazać trzeba, że z raportu kasowego wynika, że Spółka posiadała w dniu 1 sierpnia 2015r. zgromadzone środki pieniężne w wysokości [...] zł, w okresie od 1 sierpnia do 12 października 2015 r. poniosła wydatki związane z opłatami bankowymi, spłatą kredytów oraz kosztami sądowymi w wysokości [...] zł. Stan środków pieniężnych zgromadzonych przez Spółkę w kasie stanowił w dniu 12 października br. kwotę [...] zł. Powyższe ustalenia potwierdzają przedłożone przez Skarżącą dokumenty oraz oświadczenia złożone w niniejszej sprawie. Biorąc pod uwagę przedstawioną wyżej sytuację finansową Spółki, stan posiadanych zaległości, ciążący aktualnie na Spółce obowiązek uiszczenia kosztów sądowych w sprawie sprowadzających się do wpisu od skargi w wysokości [...] zł zagwarantowane Konstytucją RP prawo do sądu, a z drugiej strony posiadanie przez Spółkę środków pieniężnych w wysokości [...] zł i utrwalony pogląd orzecznictwa sadów administracyjnych, zgodnie z którym zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego, należało wniosek Spółki częściowo uwzględnić. W świetle wyżej przedstawionych okoliczności uznano, że sytuacja majątkowa wnioskodawczyni nie jest na tyle trudna, aby uzasadniała pomoc państwa w zakresie zwolnienia od całości kosztów sądowych. Jak wykazano wyżej Skarżąca posiada środki finansowe, umożliwiające częściowe partycypowanie w kosztach sądowych zainicjowanej sprawy sądowoadministracyjnej. W ocenie referendarza Skarżąca jest w stanie uiścić część wpisu w wysokości [...] zł. Przyznanie Skarżącej prawa pomocy powyżej ww. kwoty oznacza, że Skarżąca nie będzie miała obowiązku ponoszenia ewentualnych dalszych kosztów niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze, należało na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w związku z art. 245 § 4 p.p.s.a., orzec jak w sentencji postanowienia.