I SA/Sz 1027/12

PostanowienieWSA w Szczecinie2013-01-25

Skład orzekający: Iwona Golec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżącemu należy przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję ZUS o odmowie umorzenia należności z tytułu składek?
Ratio decidendi
Sąd przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata, gdyż skarżący wykazał, że jego sytuacja majątkowa i zdrowotna uniemożliwia poniesienie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Zwolnienie od kosztów sądowych nie było przedmiotem rozstrzygnięcia, ponieważ skarżący jest z nich zwolniony z mocy ustawy.
Stan faktyczny
Skarżący S. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych dotyczącą odmowy umorzenia należności z tytułu składek. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z żoną, córką i wnukiem, utrzymując się z emerytur własnej i żony. Posiada mieszkanie, nie wykazał innych wartościowych składników majątku. Ze względu na stan zdrowia i niskie dochody nie jest w stanie ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika bez uszczerbku dla utrzymania rodziny.
Rozstrzygnięcie
Przyznano skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie – - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 25 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata w sprawie z jego skargi na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z [...] r. znak [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka w [...] Skarżący S. B. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, a następnie, na urzędowym formularzu wniósł o ustanowienie adwokata. Rozpoznaniu podlega wniosek o ustanowienie adwokata. Z uzasadnienia wniosku wynika, że skarżący ([...] lat) prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną ([...] lat), córką ([...]lat) i wnukiem. Źródłem utrzymania rodziny jest emerytura skarżącego w wysokości brutto [...] zł oraz emerytura żony skarżącego w wysokości brutto [...] zł, co potwierdzają ustalenia Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Według oświadczenia skarżącego jego córka i wnuk nie otrzymują żadnych dochodów. Skarżący poinformował, porusza się [...], z niezbędną pomocą opiekuna. Zarówno skarżący, jak i jego żona, pozostają pod stałą opieką lekarzy specjalistów (zaświadczenia k. [...]), na lekarstwa wydają ok. [...] zł miesięcznie. Odnośnie do majątku skarżący wskazał na mieszkanie o powierzchni [...] m². Innych nieruchomości, wartościowych rzeczy ruchomych, czy zgromadzonych środków pieniężnych (oszczędności) skarżący nie wykazał. S. B. oświadczył, że opłaty stałe stanowią [...] zł. Dodatkowo wskazał na ponoszone wydatki tytułem spłaty pożyczki – z przedłożonego harmonogramu spłaty (k. [...]) wynika, że miesięczna rata wynosi ok. [...] zł. Rozpoznając wniosek należało zważyć, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. Zgodnie zaś z art. 245 § 1 - 3 p.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Mając na uwadze okoliczności niniejszej sprawy uznać należy, że skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji materialnej kwalifikującej go do przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika. Sytuacja majątkowa i stan zdrowia skarżącego i jego żony - utrzymujących się niewysokich emerytur - jest trudna i z posiadanych środków pieniężnych skarżący nie jest w stanie – bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania - ponieść kosztów ustanowienia pełnomocnika. Jednocześnie wskazać należy, że w sprawie nie orzekano w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych, bowiem skarżący zwolniony jest z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych z mocy ustawy. Zwolnienie to wynika z przepisu art. 239 pkt 1 lit. e p.p.s.a, zgodnie z którym strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Wobec powyższego, działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło