I SA/Sz 1031/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. C. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie z dnia 16 sierpnia 2013 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 r. i 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżąca M. C., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie [...] zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Szczecinie złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz nadesłanych do niego dokumentów wynika, co następuje. Skarżąca M. C. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z córką J. C. Posiada nieruchomość – dom o pow. [...] m kw., innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych oraz zgromadzonych zasobów pieniężnych nie wykazała. W domu tym mieszka także syn skarżącej M. C., prowadzi on jednak samodzielne gospodarstwo domowe. Skarżąca do dnia 18 września 2013 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna i pobierała zasiłek w kwocie [...] zł, we wskazanym dniu utraciła prawo do zasiłku i od dnia 7 października 2013 r. otrzymuje rentę rodzinną w wysokości [...] zł netto. Córka skarżącej jest studentką i otrzymuje rentę rodzinną od dnia 7 października 2013 r. w kwocie [...] zł, gdyż świadczenie przyznane w kwocie [...] zł, jest pomniejszane o kwotę [...] zł z tytułu prowadzonej egzekucji administracyjnej. Skarżąca w rocznym zeznaniu podatkowym za 2012 r. wykazała łączne przychody i dochody (z tytułu renty i zasiłku dla bezrobotnych) w kwocie [...] zł. Skarżąca nie posiada rachunków bankowych, natomiast z wyciągów z rachunków bankowych jej córki wynika saldo końcowe na dzień 15 października w kwocie [...] zł. Córka skarżącej jest studentką [...] roku studiów niestacjonarnych, nie pobiera stypendium. Ponadto skarżąca wykazała, że jej syn zlikwidował działalność gospodarczą w dniu 27 maja 2013 r. i nie posiada środków na rachunku bankowym. Miesięczne wydatki skarżącej to kwota ok. [...] zł z tytułu opłat za energię elektryczną i gaz. We wniosku skarżąca podniosła także na swoją sytuację zdrowotną (uraz [...] i inne schorzenia), która uniemożliwia podjęcie pracy zarobkowej, a także na konieczność ponoszenia wydatków na leki i leczenie oraz otrzymywanie pomocy na utrzymanie z [...] (w formie darów żywnościowych) oraz od siostry I. R. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącej należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Biorąc pod uwagę powyższe należało stwierdzić, że z wniosku skarżącej oraz załączonych dokumentów źródłowych wynika, iż zasadnym jest jego uwzględnienie. Skarżąca jest osobą bezrobotną, prowadzi wspólne gospodarstwo domowe ze studiującą córką. Rodzina utrzymuje się z renty rodzinnej w kwocie ok. [...] zł, a także z pomocy rzeczowej uzyskiwanej z [...] oraz pomocy finansowej od siostry skarżącej. Miesięczne wydatki na opłacenie mediów (energii elektrycznej, gazu) wynoszą ok. [...] zł. Skarżąca wykazała, że nie posiada oszczędności ani majątku, poza domem o pow. [...] m kw. Wprawdzie ze skarżącą mieszka jej syn, ale nie prowadzi on z nią wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiada oszczędności ani majątku oraz nie uzyskuje już dochodów z działalności gospodarczej, a zatem nie jest w stanie wspomóc skarżącej w poniesieniu kosztów sądowych. Powyższe okoliczności, a w szczególności bezrobocie skarżącej, brak majątku, który mógłby służyć pozyskaniu środków na sfinansowanie kosztów sądowych, niski miesięczny dochód wyłącznie z renty rodzinnej i zły stan zdrowia uniemożliwiający podjęcie pracy, pozwalają uznać, że skarżąca wykazała, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dlatego też, mając na uwadze powyższe na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.