I SA/Sz 104/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Alicja Polańska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 lutego 2009 r. wniosku W.G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie z jej skargi kasacyjnej na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 września 2008 r., odrzucającego jej skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń i luty 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi p o s t a n a w i a: przyznać W.G. prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata Pełnomocnik skarżącej W.G. - adw. B.M., złożył 16 października 2008 r. skargę kasacyjną od postanowienia Wojewódzkiego Sądy Administracyjnego w Szczecinie z dnia 30 września 2008 r., odrzucającego skargę W.G. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] Nr [...] w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń i luty 2005 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. W skardze tej zawarł wniosek o przyznanie skarżącej prawa pomocy w zakresie obejmującym całkowite zwolnienie od kosztów sądowych. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] od wniesionej skargi kasacyjnej, skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. W dniu 9 stycznia 2009 r., w odpowiedzi na wezwanie Sądu, skarżąca wyjaśniła, że 6 grudnia 2008 r. wypowiedziała pełnomocnictwo adw. B. M. Z dokumentów złożonych przez skarżącą, w tym z oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i odchodach, wynika, co następuje: Skarżąca, zamieszkująca w S., prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe, a na jej utrzymaniu pozostaje 10-letni syn z orzeczeniem o niepełnosprawności intelektualnej. Jak wynika z zaświadczenia od pracodawcy, skarżąca pracuje na 1/4 etatu jako pracownik biurowy i uzyskuje wynagrodzenie [...] miesięcznie (brutto). Skarżąca nie korzysta z pomocy Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, co potwierdza przedłożone zaświadczenie z MOPS w S. Dodatkowo, skarżąca oświadczyła, że nie ponosi kosztów związanych z utrzymaniem zamieszkiwanego lokalu, gdyż od 2006 r. jest na utrzymaniu swojego przyjaciela, który nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Ponadto, otrzymuje od męża, z którym jest w separacji, jedynie pomoc w postaci ubrań dla dziecka. Odnośnie do posiadanego majątku, skarżąca wymieniła w urzędowym formularzu 326 udziałów po [...] każdy w Spółce z o.o. "B", przy czym podała, że Spółka ta jest zadłużona i nie posiada środków na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Skarżąca podała, że nie posiada żadnego innego majątku. Skarżąca dodatkowo oświadczyła, że ze względu na konieczność sprawowania opieki nad synem nie może podjąć pracy w większym wymiarze czasowym. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca oświadczyła, iż nie posiada rachunków bankowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje. Zgodnie z przepisem art. 245 § 1 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270, ze zm.), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Z konstrukcji tego przepisu wynika więc, że to na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy i od tego co udowodni zależy sposób rozstrzygnięcia w tym przedmiocie. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, zawartej w art. 199 p.p.s.a. Strona ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy musi zatem uprawdopodobnić, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa jest w przytoczonych przepisach. Analiza przedstawionej sytuacji, w jakiej znajduje się skarżąca, ze szczególnym uwzględnieniem wysokości dochodów uzyskiwanych przez skarżącą oraz faktem, że na jej utrzymaniu pozostaje niepełnosprawne dziecko wymagające stałej opieki, a także brakiem środków pieniężnych i majątku trwałego w posiadaniu skarżącej, prowadzi do wniosku, że skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych w sprawie. Uzasadnione jest także ustanowienie jej adwokata z urzędu. Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało - na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 p.p.s.a. - orzec jak w sentencji.