I SA/Sz 104/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Sędzia WSA: Alicja Polańska po rozpoznaniu w dniu 18 września 2009 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "P" Spółka Akcyjna z siedzibą w G., poprzednio "M" Sportowa Spółka Akcyjna z siedzibą w S., o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie z jej skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za luty i lipiec 2005 r. oraz ustalenia dodatkowego zobowiązania podatkowego postanawia: odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca "P" S. A. obecnie z siedzibą w G., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty od skargi kasacyjnej w kwocie [...], w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] nr [...], złożyła na urzędowym formularzu PPPr wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Uzasadniając swój wniosek, Spółka wskazała, że nie jest w stanie uiścić żadnych kosztów postępowania, albowiem znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, zaś poniesienie tych kosztów przyczyniłoby się do znacznego pogorszenia kondycji finansowej Spółki. Skarżąca podała, iż prowadzi pozostałą działalność związaną ze sportem. W oświadczeniu o majątku i dochodach Spółka wskazała, że wysokość kapitału zakładowego, majątku lub środków finansowych to kwota [...], według bilansu na ostatni rok wartość środków trwałych to kwota [...], a zyski netto wyniosły [...]. We wniosku Spółka wykazała trzy rachunki bankowe, których stan na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku wynosił: w [...] S.A. w W. [...] oraz [...], a w [...][...]. Ponadto, skarżąca wskazała, że posiada należności od Budżetu z tytułu VAT oraz podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości [...], do zwrotu w terminach przewidzianych prawem (od 60 do 180 dni). Postanowieniem z dnia 21 lipca 2009 r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym, uznając, iż wniosek nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem Spółka posiadając na rachunkach bankowych łącznie kwotę [...] oraz [...], dysponuje znacznymi środkami finansowymi, które pozwalają na uiszczenie wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie [...] w rozpoznawanej sprawie (a także w drugiej sprawie o sygnaturze akt I SA/Sz 104/03). W uzasadnieniu postanowienia referendarz wskazał ponadto, że duże znaczenie ma również fakt, iż Spółka oczekuje na zwrot nadpłat z tytułu podatków w kwocie [...], co w przyszłości pozwoli na uzyskanie dodatkowych środków finansowych zarówno na prowadzoną działalność gospodarczą jak i uiszczenie kosztów sądowych. Od ww. postanowienia Spółka "P" S. A., reprezentowana przez pełnomocnika adwokata W.W., wniosła w ustawowym terminie sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, tj. art. 246 § 2 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sytuacji, w której Spółka nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przyznanie jej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu sprzeciwu Spółka wskazała, że środki finansowe, które zostały wymienione w uzasadnieniu postanowienia, nie znajdują się, jak stwierdził referendarz, w dyspozycji Spółki, gdyż należące do Spółki rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny w toku postępowania egzekucyjnego. Według Spółki, okoliczność ta skutkuje brakiem możliwości uiszczenia jakichkolwiek kosztów postępowania, z uwagi na to, że wszystkie środki finansowe pozwalające na regulowanie zobowiązań Spółki są w dyspozycji organu egzekucyjnego - na tę okoliczność Spółka nie przedstawiła żadnych dowodów. Pismem z dnia 18 sierpnia 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wezwał Spółkę do przedłożenia następujących dokumentów: - odpisu bilansu oraz rachunku zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r. lub innych dokumentów finansowych Spółki (sprawozdań) potwierdzających jej sytuację majątkową i finansową w tym okresie; - bilansu i rachunku zysków i strat za okres od stycznia 2009 roku do czerwca 2009 roku; - odpisu deklaracji podatkowej CIT-8 za 2007 rok i 2008 rok wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym, albo, jeżeli są składane, to także odpisy deklaracji miesięcznych (lub kwartalnych) z rozliczeniem podatku dochodowego za okres od stycznia 2009 roku do czerwca 2009 roku; - zaświadczenia z urzędu skarbowego o wysokości dochodu i obrotów uzyskanych przez Spółkę w okresie od stycznia do lipca 2009 roku z tytułu rozliczonego podatku dochodowego od osób prawnych oraz podatku od towarów i usług; - wyciągów z zajętych rachunków bankowych Spółki z okresu ostatnich trzech miesięcy; - zaświadczeń z banków prowadzących rachunki bankowe strony skarżącej o niewystępowaniu obrotów na tych rachunkach w okresie od czerwca do sierpnia 2009 r. oraz, czy podlegały w tym czasie zajęciom egzekucyjnym; - zestawienia wszystkich zobowiązań (należności głównych i odsetek) obciążających Spółkę na dzień 31 lipca 2009 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia pisma, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie Sądu, pełnomocnik Spółki przekazał odpis bilansu oraz jednostronny rachunek zysków i strat Spółki za okres od 1 stycznia 2008 r. do 31 grudnia 2008 r., bilans zysków i strat Spółki za okres od stycznia do czerwca 2009 r., jednostronny rachunek zysków i strat (wariant porównawczy – za rok 2008 i na koniec czerwca 2009 r.), kserokopię deklaracji podatkowej CIT - 8 i CIT – 8/0 za 2007 r. oraz 2008 r. wraz z potwierdzeniem ich złożenia w urzędzie skarbowym, zaświadczenie z Urzędu Skarbowego w P. o wysokości obrotu w podatku od towarów i usług oraz zaświadczenie o niedokonaniu wpłat zaliczkowych z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych, zestawienie wszystkich zobowiązań obciążających Spółkę na dzień 31 lipca 2009 r. Ponadto, Spółka załączyła następujące wyciągi z banków: - z Banku [...] wyciąg: nr 5 z dnia 30 maja 2009 r., nr 6 z dnia 30 czerwca 2009 r., nr 7 z dnia 31 lipca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg: nr 5 z dnia 8 czerwca 2009 r., nr 6 z dnia 15 czerwca 2009 r., nr 7 z dnia 16 czerwca 2009 r., nr 8 z dnia 30 czerwca 2009 r., nr 9 z dnia 8 lipca 2009 r., nr 10 z dnia 15 lipca 2009 r., nr 11 z dnia 31 lipca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg nr 2 z dnia 30 czerwca 2009 r. oraz nr 3 z dnia 28 lipca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg: nr 4 z dnia 23 lipca 2009 r., nr 5 z dnia 28 lipca 2009 r., nr 6 z dnia 30 lipca 2009 r., nr 7 z dnia 31 lipca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg: nr 6 z dnia 31 maja 2009 r. oraz nr 7 z dnia 9 czerwca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg nr 3 z dnia 30 czerwca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg: nr 2 z dnia 9 czerwca 2009 r. oraz nr 3 z dnia 30 czerwca 2009 r.; - z banku [...] z rachunku nr [...] wyciąg nr 2 z dnia 28 lipca 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Stosownie do przepisu art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 245 § 1 ww. ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje tylko zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 3 ww. ustawy). Na mocy przepisu art. 246 § 2 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, osobie prawnej prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że postanowienie referendarza wskutek wniesienia sprzeciwu, straciło moc, a sprawa podlega rozpoznaniu przez Sąd. Na wstępie należy podkreślić, iż instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od zasady ustanowionej w art. 199 ww. ustawy, tj. ponoszenia przez strony kosztów postępowania. Z wyżej wymienionych przepisów wynika, że ciężar dowodu spoczywa na osobie prawnej, albowiem zwrot "gdy wykaże" oznacza, że składająca wniosek o przyznanie prawa pomocy jest zobligowana z mocy ustawy do wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, gdyż nie dysponuje dostatecznymi środkami na poniesienie kosztów postępowania. Ogólnikowe stwierdzenie o trudnej sytuacji finansowej Spółki, nie jest wystarczającą przesłanką do uwzględnienia wniosku. Przytoczone we wniosku okoliczności, jak również przedstawione dokumenty, powinny zatem uzasadniać wyjątkowe traktowanie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie. W rozpoznawanej sprawie oświadczenie Spółki, złożone na urzędowym formularzu PPPr, zawiera jedynie informacje o stanie konta na trzech rachunkach bankowych w łącznej wysokości [...] oraz [...], o wysokości kapitału zakładowego w kwocie [...] oraz o wysokości zysku za 2008 r. w kwocie [...] (netto). Spółka wskazała również, że spodziewa się zwrotu należności z Budżetu z tytułu podatku VAT, podatku dochodowego od osób prawnych w wysokości [...] w terminach przewidzianych prawem, tj. od 60 do 180 dni. Jednocześnie Spółka podniosła, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania sądowego, albowiem znajduje się w ciężkiej sytuacji finansowej, a uiszczenie opłaty sądowej przyczyniłoby się do znacznego pogorszenia kondycji finansowej Spółki. W sprzeciwie wniesionym od postanowienia referendarza, pełnomocnik Spółki wskazał, że Spółka nie dysponuje żadnymi środkami finansowymi, albowiem wszystkie należące do skarżącej rachunki bankowe zostały zajęte przez organ egzekucyjny. Wobec tego, Spółka nie może uiścić żadnych kosztów postępowania. Jednakże na powyższą okoliczność pełnomocnik Spółki nie przedstawił żadnych dowodów. W odpowiedzi na żądanie Sądu do przedłożenia stosownych dokumentów, w tym wyciągów z zajętych rachunków bankowych Spółki z okresu ostatnich trzech miesięcy oraz zaświadczeń z banków prowadzących rachunki bankowe strony o niewystępowaniu obrotów na tych rachunkach w okresie od czerwca do sierpnia 2009 r., oraz, czy podlegały w tym czasie zajęciom egzekucyjnym, pełnomocnik Spółki, wbrew swoim twierdzeniom, nie nadesłał wszystkich wymaganych dokumentów. Wskazać należy, że pełnomocnik nie przedstawił żadnego zaświadczenia z banku o niewystępowaniu obrotów na rachunkach w żądanym okresie, a także zaświadczenia, że rachunki podlegały zajęciom egzekucyjnym. Ponadto, spośród nadesłanych wyciągów, brak jest wyciągów z wszystkich kont, wykazanych w formularzu PPPr, na których wskazano środki pieniężne, znacznie przekraczające wysokość wpisu sądowego (przedstawiono tylko 2 wyciągi z konta w [...] nr [...]). Pełnomocnik Spółki, przekazując wyciągi z rachunków posiadanych przez Spółkę w kilku bankach, jedynie z rachunku w banku [...] przesłał wyciągi za cały żądany okres, tj. z ostatnich trzech miesięcy. Wyciągi z pozostałych kont, zostały przekazane tylko z jednego lub dwóch miesięcy. W ocenie Sądu, dokumenty, które zostały przedłożone przez Spółkę, zawierają niepełne informacje i nie przedstawiają danych, z jakich kont prowadzona jest egzekucja i do jakiej wysokości. Spółka nie okazała dowodów zajęcia przez organ egzekucyjny wszystkich rachunków bankowych, a z załączonych wyciągów wynika, że Spółka wbrew podniesionym twierdzeniom, dokonywała przelewów na inne konta, m. in. z tytułu umowy zlecenia. Przedstawione przez Spółkę informacje nie dają pełnego obrazu sytuacji finansowej Spółki, co nie pozwala Sądowi ocenić jej aktualnej sytuacji finansowej oraz zdolności płatniczych. Skoro, przytoczone przez Spółkę okoliczności nie zostały w żaden sposób potwierdzone ani też nie uzupełniono danych w żądanym zakresie, pomimo wzywania Sądu, należało uznać, że strona nie wykazała, iż nie stać jej na poniesienie kosztów sądowych. Dodać należy, że z udzielonych przez Spółkę informacji wynika, iż dysponuje ona środkami znacznie przewyższającymi wysokość wpisu sądowego, co oznacza, iż w tej sytuacji odmowa zwolnienia od kosztów, nie ograniczy prawa Spółki do sądu. Należy podkreślić, że pełnomocnik Spółki miał świadomość, iż nieuzupełnienie wniosku o żądane dokumenty będzie skutkowało odmową przyznania prawa pomocy (zgodnie z pouczeniem zawartym w wyżej wymienionym wezwaniu). Ponadto, Spółkę zastępował profesjonalny pełnomocnik, od którego należy wymagać szczególnej staranności w prowadzeniu spraw mocodawcy. Mając powyższe na uwadze należało na podstawie art. 245 § 3 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzec jak na wstępie.