I SA/Sz 1041/11

WyrokWSA w Szczecinie2012-11-28

Skład orzekający: Marzena Kowalewska, Kazimierz Maczewski, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością może zostać pociągnięty do solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki, jeśli egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a członek zarządu nie wykazał braku winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość lub nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie wierzycieli?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo wykazały przesłanki odpowiedzialności solidarnej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki. Członek zarządu nie wykazał, że złożył wniosek o upadłość we właściwym czasie lub że niezłożenie go nastąpiło bez jego winy, ani nie wskazał mienia spółki pozwalającego na zaspokojenie wierzycieli. Okoliczności takie jak problemy zdrowotne, brak dostępu do dokumentacji księgowej czy powierzenie prowadzenia spraw prokurentowi nie zwalniają z odpowiedzialności podatkowej.
Stan faktyczny
Spółka z o.o. "P." nie uregulowała zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń oraz od marca do grudnia 2009 r. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna. Naczelnik Urzędu Skarbowego orzekł o solidarnej odpowiedzialności A.K., członka zarządu, za zaległości podatkowe spółki. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał tę decyzję w mocy. A.K. złożyła skargę do WSA, kwestionując swoją odpowiedzialność, wskazując na brak dostępu do dokumentacji księgowej i problemy zdrowotne.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 listopada 2012 r. sprawy ze skargi A.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 23 września 2011 r. nr [...] w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności za zaległości podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, od marca do grudnia 2009 r. 1. oddala skargę, 2. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na rzecz adw. W. Ł. kwotę [...] złotych powiększoną o kwotę należnego podatku od towarów i usług z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej. Dyrektor Izby Skarbowej wydał w dniu [...] r. decyzję [...] na podstawie art. 233 § 1 pkt 1, art. 116 § 1, § 2 i § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 ze zm.) dalej w skrócie O.p., po rozpoznaniu odwołania A. K. od decyzji Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. nr [...] orzekającej o solidarnej odpowiedzialności A. K. jako członka zarządu Spółki z o.o. "P." z siedzibą w S. za zaległości podatkowe tej spółki jako płatnika należności w podatku dochodowym od osób fizycznych za styczeń, od marca do grudnia 2009 r. w łącznej wysokości [...] zł z odsetkami za zwłokę w wysokości [...] zł oraz kosztami egzekucyjnymi w kwocie [...] zł, którą utrzymał w mocy decyzję organu podatkowego I instancji. Organ odwoławczy przytoczył następujący stan faktyczny sprawy: Spółka z o.o. "P." z siedzibą w S. została zawiązana aktem notarialnym z dnia [...] r.[...] . Prezesem i członkiem jednoosobowego jej zarządu została A. K. Spółka zobowiązana była jako płatnik, stosownie do art. 38 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176 ze zm.), do przekazywania na rachunek urzędu skarbowego pobranych kwot zaliczek na podatek dochodowy w terminie do 20 dnia następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki. Spółka złożyła deklarację PIT-4R za 2009 r., na podstawie której zobowiązana była uregulować podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu pobranych zaliczek za ww. miesiące w odpowiednich kwotach. Spółka nie uregulowała ww. zobowiązań i na podstawie art. 51 § 1 O.p. przekształciły się one w zaległość podatkową. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego decyzją z dnia [...] r. określił płatnikowi "P." Spółce z o.o. wysokość pobranych nie wpłaconych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2008 r. i 2009 r. w odpowiedniej wysokości i orzekł o odpowiedzialności płatnika. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego wszczął wobec Spółki postępowanie egzekucyjne. Na podstawie wystawionych tytułów egzekucyjnych dokonał zajęcia rachunków bankowych w PKO I Oddział w S., i Banku [...] ., jednak z uwagi na brak środków na tych rachunkach, czynności te nie doprowadziły do spłaty należności. Z raportu poborcy skarbowego sporządzonego w dniu [...] r. wynikało, że pod adresem S. ul. [...] (domek parterowy), wskazanym jako siedziba spółki, brak było jej szyldu oraz jakiegokolwiek oznaczenia o siedzibie spółki, czy prowadzeniu przez firmę działalności w tym miejscu, a posesja była zamknięta. Z protokołu o stanie majątkowym spółki z dnia [...] r. wynikło, że spółka nie posiada nieruchomości, papierów wartościowych, zapasów, towarów i materiałów ani środków pieniężnych. Następnie organ egzekucyjny ustalił, że postępowanie egzekucyjne prowadzi również Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym., zatem ten ostatni (przy zbiegu egzekucji) przejął również postępowanie egzekucyjne organu administracyjnego. Postanowieniem z dnia[...] ., sygn. akt[...] , Komornik Sądowy umorzył postępowanie egzekucyjne do majątku spółki, uznając je za bezskuteczne. Przeciwko dłużnej spółce prowadzone były również inne postępowania z wniosku wierzycieli uprzywilejowanych (należności pracownicze), a egzekucja z rachunków bankowych okazała się nieskuteczna. Ponadto, z ustaleń wynikało, że spółka nie posiadała też nieruchomości na terenie Miasta ani powiatu polickiego, zaś samochód marki [...] nie został odnaleziony. Powyższe ustalenia skłoniły Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. do wszczęcia postępowania w zakresie odpowiedzialności A. K. jako członka zarządu ww. spółki za zaległości w zaliczkach na podatek dochodowym od osób fizycznych za styczeń, od marca do grudnia 2009 r. Decyzją z dnia [...] r. znak [...] Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego. orzekł o solidarnej odpowiedzialności A. K. jako członka zarządu spółki z o.o. "P." za zaległości podatkowe tej spółki w zaliczkach w podatku dochodowym od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2009 r. wraz z odsetkami za zwłokę oraz kosztami egzekucyjnymi w określonej wysokości. Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji do Dyrektora Izby Skarbowej w S.. Wyjaśnia, że cała dokumentacja księgowa firmy jest w posiadaniu księgowej, z którą nie ma kontaktu (księgowa nie odbiera jej telefonów, nie reaguje na pisemne prośby o zwrot dokumentacji). Wskazała, że przedmiotowe zaliczki zostały uregulowane. Nie zgodziła się z twierdzeniem organu, iż przesłanka do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiła już na początku 2006 r. Zakwestionowała orzeczenie o jej odpowiedzialności również w zakresie kosztów egzekucyjnych i wszczęcie egzekucji administracyjnej przed wydaniem decyzji przez organ odwoławczy. W uzupełnieniu odwołania, ponownie wskazała na okoliczności braku dostępu do dokumentacji księgowej podając, że dotyczą one okresu od 2006 r. Powołała się na okoliczności utrudniające zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organ I instancji z uwagi na jej zły stan zdrowia oraz ustanowionego przez nią pełnomocnika w osobie córki, która przebywa na rehabilitacji i nie jest w stanie prowadzić jej spraw. Dyrektor Izby Skarbowej. pismem z dnia [...] r. wezwał stronę do wykazania przesłanek egzoneracyjnych przewidzianych w art. 116 O.p. Na powyższe wezwanie strona nie odpowiedziała. W uzasadnieniu decyzji Dyrektor Izby Skarbowej wskazał, że kwestie odpowiedzialności podatkowej reguluje w art. 116 O.p., w świetle którego za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie zapobiegające ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe) albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowania układowego) nastąpiło bez jego winy, 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Zakres odpowiedzialności członków zarządu spółek dotyczy zaległości podatkowych osoby prawnej oraz należności wskazanych w art. 107 § 2 O.p., a więc m.in. odsetek za zwłokę i kosztów postępowania egzekucyjnego. Odpowiedzialność członków zarządu, obejmuje zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka (§ 2 ww. przepisu). Następnie organ wskazał, że A. K. została powołana na członka jednoosobowego zarządu Spółki z o.o. "P." w 2000 r., a odpowiedzialność strony dotyczy zaległości spółki w zaliczkach na podatek dochodowy od osób fizycznych za poszczególne miesiące 2009 r., tj. w okresie, w którym nadal sprawowała funkcję członka zarządu. Ustawowy termin do zapłaty ww. zaliczek upływał w terminie do 20 dnia następującego po miesiącu, w którym pobrano zaliczki. Niewątpliwie zatem istnieje przesłanka pełnienia przez A. K. funkcji członka zarządu w czasie powstania zobowiązania podatkowego w zaliczkach na ww. podatek. Zdaniem organu odwoławczego, organ podatkowy I instancji wykazał także istnienie drugiej pozytywnej przesłanki, tj. bezskuteczności egzekucji wobec spółki. Wykazane bowiem czynności z zakresu egzekucji administracyjnej, mające na celu ustalenie i zajęcie majątku firmy nie przyniosły rezultatu (brak środków na rachunku bankowym, brak nieruchomości, ruchomości, papierów wartościowych, zapasów towarów). Wobec powyższego Komornik Sądowy przy Sądzie Rejonowym postanowieniem z dnia [...] . umorzył postępowanie egzekucyjne do majątku spółki z uwagi na jej bezskuteczność. Organ odwoławczy wskazał, że w prowadzonym postępowaniu A. K. nie wykazała również przesłanek uwalniających ją z odpowiedzialności podatkowej za zaległości podatkowe spółki. W toku postępowania strona wskazywała na takie okoliczności jak problemy zdrowotne jej i członków rodziny, konieczność ponoszenia kosztów leczenia i rehabilitacji oraz śmierć męża, trudności ze skontaktowaniem się z księgową, jednak okoliczności te nie są objęte katalogiem przesłanek zwalniających z odpowiedzialności osoby trzeciej za zaległości podatkowe spółki. Nie jest przesłanką zwalniającą z odpowiedzialności podatkowej bliżej nie określona okoliczność braku dostępu strony - prezesa Spółki z o. o. "P." - do jej dokumentacji zarówno w okresie powstania zadłużeń, jak i obecnie. Stosownie do art. 201 ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037) zarząd prowadzi sprawy spółki i reprezentuje spółkę. Prowadzenie spraw jest procesem, polegającym, m.in. na podejmowaniu decyzji i wydawaniu opinii, organizowaniu działalności spółki w ten sposób, aby było to zgodne z jej przedmiotem działalności, w celu realizacji jej zadań. Reprezentacja spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wiąże się z działaniami organów (zarządu) i dotyczy wszelkich spraw związanych z jej przedmiotem działania ze skutkiem na zewnątrz we wszelkich stosunkach prawnych z zakresu prawa cywilnego, administracyjnego, pracy oraz innych gałęzi prawa. Jest to więc zarówno składanie oświadczeń woli, jak również występowanie przed organami orzekającymi, ujawnianie stanowiska na zewnątrz, składanie oświadczeń, wyjaśnień przed organami samorządowymi, skarbowymi i państwowymi, występowanie przed organami nadzorczymi, osobami trzecimi. Prowadzenie spraw spółki może być realizowane przy pomocy wielu innych osób (np. księgowych), jednakże są one jedynie aparatem pomocniczym zarządu. Zatem, to A. K., jako członek zarządu zobowiązana była z racji pełnienia funkcji do zarządzania sprawami spółki, w tym sprawowania kontroli nad dokumentacją księgową. Prowadzenie tej dokumentacji przez pracownika spółki, jest kwestią wewnętrznej organizacji pracy. Tym samym taka okoliczność nie pozwala w świetle przesłanek wskazanych w art. 116 O.p. na uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki. Również wskazywane utrudnienia w sprawowaniu tej funkcji związane z sytuacją osobistą i rodzinną (stan zdrowia członków rodziny) w ocenie organu nie stanowią przesłanki zwalniającej, skoro pełnienie funkcji członka zarządu, czy rezygnacja z niej jest kwestią dobrowolności oraz indywidualnych decyzji. Okoliczność niezłożenia przez stronę wniosku o ogłoszenie upadłości, bądź wszczęcie postępowania układowego, z powodu braku kontaktu z księgową, czy podjęcie decyzji o dalszym sprawowaniu zarządu w spółce pomimo utrudnień w tej aktywności, nie zwalnia zatem z odpowiedzialności za zaległości podatkowe członka zarządu. Poza tym wniosek taki, stosownie do art. 116 ww. ustawy, należy złożyć we "właściwym czasie". Ponieważ termin "właściwy czas do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości", którym posłużył się ustawodawca w art. 116 § 1O.p. jest niedookreślony, organ uznał, że zachodzi konieczność odwołania się w tym zakresie do przepisów art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz. U. z 2009 r., Nr 175, poz.1361 ze zm.). I tak podał, że upadłość ogłasza się do dłużnika, który stał się niewypłacalny (tj. jeżeli nie wykonuje swoich wymaganych zobowiązań). Przez niewypłacalność rozumie się niewykonywanie przez dłużnika ciążących na nim wymagalnych zobowiązań. Nieistotne jest, czy nie wykonuje on wszystkich zobowiązań, czy też tylko niektórych z nich. Nieważny jest też rozmiar nie wykonywanych przez dłużnika zobowiązań, bowiem nawet niewykonywanie zobowiązań o niewielkiej wartości oznacza jego niewypłacalność (wyrok WSA w Lublinie z 29 stycznia 2008 r., sygn. akt I SA/Lu 717/07). Wobec powyższego, organ odwoławczy uznał zarzuty strony za niezasadne. Organ dodał, że z punktu widzenia art. 11 ust. 1 ustawy Prawo upadłościowe i naprawcze nie ma też znaczenia, z jakiej przyczyny dłużnik nie wykonuje wymaganych zobowiązań pieniężnych. Dłużnika będącego osobą prawną uważa się za niewypłacalnego wtedy, gdy jego zobowiązania przekroczą wartość jego majątku, nawet wówczas, gdy na bieżąco spłaca swoje zobowiązania. Obydwie z powyższych przesłanek mają charakter alternatywny i równorzędny. Zaistnienie chociażby jednej z nich pozwala na ogłoszenie upadłości przedsiębiorcy. Krótki termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości (dwa tygodnie od dnia, w którym nastąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości) jest natomiast przejawem ochrony przez ustawodawcę interesów wierzycieli. Jego nieprzestrzeganie powoduje szybkie zmniejszanie się aktywów dłużnika oraz narastanie długów. Nie jest dopuszczalne jakiekolwiek odstępstwo od tego terminu, a możliwość taka nie wynika też z żadnego innego przepisu. "Właściwy czas" na zgłoszenie odpowiednich wniosków w rozumieniu art. 116 O.p. podatkowa powinien być rozumiany jako okres, który zgodnie z obwiązującymi przepisami istnieje obowiązek zgłoszenia takiego wniosku. Organ podkreślił, że w przedmiotowej sprawie spółka z o.o. "P." nie uregulowała zobowiązań z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za wskazany okres 2009 r. w kwocie [...] zł, jak również zobowiązań w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. w kwocie [...] zł, w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie [...] zł, zobowiązań z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień – lipiec, wrzesień – grudzień 2008 r. w kwocie [...] zł, a także za wskazane w decyzji poszczególne miesiące 2009 r., które to zaległości wynikają ze złożonych deklaracji i zeznań, podpisanych zarówno przez księgową M. S. - S., jak i zarząd w osobie A. K.. Okoliczność ta jest wystarczająca, aby uznać, że spółka z o.o. "P." nie regulując wymagalnych zobowiązań podatkowych już w styczniu 2006 r. była niewypłacalna i zobowiązana była złożyć stosowny wniosek do sądu upadłościowego. Organ odwoławczy podał, że ocena okoliczności sprawy w kategorii braku winy w niezgłoszeniu stosownego wniosku odnosić się może tylko do sytuacji spółki, jej kondycji finansowej w okresie, kiedy wystąpiły przesłanki zobowiązujące do złożenia wniosku o upadłość lub układ, a zarząd zaniechał tej czynności. W niniejszej sprawie wykazano wystąpienie takich okoliczności, co najmniej na początku 2006 r. (brak realizacji zobowiązań podatkowych za podatek dochodowy od osób prawnych za 2005 r. i VAT za grudzień 2005 r., generowanie ich w kolejnych latach oraz zbieg egzekucji), natomiast wskazane przez stronę okoliczności dotyczące stanu zdrowia jej i córki oraz śmierci męża dotyczą innego okresu. Organ odwoławczy wskazał, że możliwość uwolnienia się przez członka zarządu od odpowiedzialności za zobowiązania spółki istnieje również wówczas, gdy osoba taka wskaże na istnienie takiego majątku, który pozwoli na faktyczne i skuteczne zaspokojenie należności Skarbu Państwa. Strona w niniejszym postępowaniu pomimo zobowiązania jej przez organ odwoławczy nie wskazała jednak mienia, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części, co mogłoby spowodować uwolnienie się z odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Ustosunkowując się z kolei do argumentacji strony dotyczącej złego stanu zdrowia jej i jej pełnomocnika, organ podał, że wybór pełnomocnika jest indywidualną decyzją strony, i że strona nie mogła oczekiwać od organu, że przedłuży termin do zapoznania się z aktami sprawy na bliżej nieokreślony czas. W kwestii kosztów egzekucyjnych w kwocie[...] zł wynikających z tytułu wykonawczego nr [...] , organ wyjaśnił, że podjęto czynności zmierzające do wycofania tego tytułu z obrotu prawnego, gdyż decyzji nie nadano rygoru natychmiastowej wykonalności. A. K. złożyła skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniosła o jej uchylenie. Skarżąca podała, że od początku pełnienia funkcji członka zarządu w spółce ustanowiony był prokurent, a od dnia [...] r. wszystkie dokumenty finansowe spółki przechowywane były u księgowej M. S. – S., która po upływie roku kalendarzowego ich nie zwracała i nie dokonała tego obecnie, pomimo wielokrotnych próśb, w tym pisemnych, ze strony skarżącej. Brak dostępu do dokumentacji przyczynił się do niezłożenia we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości spółki. Skarżąca podała, że fakt nieoznaczenia miejsca prowadzenia firmy szyldem oraz zamknięcie posesji w dniu 30 października 2007 r. (czynności poborcy skarbowego) nie oznaczało, iż spółka w tym okresie nie prowadziła działalności. Skarżąca wskazała, że w tym dniu sprawowała opiekę nad córką (pracownikiem firmy), która była po operacji. Ponadto był to dzień poprzedzający święto Wszystkich Świętych i oczywistym jest, że firmy udzielają swoim pracownikom w tym dniu wolnego. Skarżąca podała, że w dniu 23 października 2007 r. pracownicy urzędu skarbowego przeprowadzili kontrolę, która ją utwierdziła w przekonaniu o poprawności rozliczania się z podatków. Skarżąca wyjaśniła, że nie złożyła wniosku o upadłość, czy też o wszczęcie postępowania układowego z powodu braku dostępu do dokumentacji oraz faktu posiadania przez spółkę aktywów mogących być zabezpieczeniem spłaty wierzycieli, o czym organ wiedział. Ponadto wskazała, że problemy zdrowotne i osobiste stały się przyczyną powierzenia prowadzenia spraw spółki prokurentowi. Dyrektor Izby Skarbowej. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację, jak w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] r. na rozprawie pełnomocnik wniósł o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci: - umowy pożyczki z dnia [...] r. wraz z aneksem; - umowy pożyczki z dnia [...] r. wraz z aneksem; - umowy pożyczki z dnia [...] r. wraz z aneksem; - pisma Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego z dnia [...] r. - pisma skarżącej z dnia [...] r. na okoliczność spłacenia zadłużenia; Pełnomocnik strony podał, że strona wskazała mienie w postaci pożyczek, z którego organ podatkowy mógłby zaspokoić swoje należności, że okoliczności te nie były znane organowi w dacie prowadzenia postępowania za 2009 r., zaś dokumenty te nie zostały przedłożone organowi w toku postępowania, z uwagi na błędne zrozumienie pouczeń organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie ustalił, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Skarga nie jest zasadna. Instytucję prawną odpowiedzialności podatkowej osób trzecich za zaległości Spółki z o.o. regulują przepisy art. 116 § 1 i 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005r., Nr 8 , poz. 60 ze zm.), zwana dalej w skrócie "O.p." Przesłankami orzeczenia o odpowiedzialności podatkowej, wskazanymi w art. 116 § 1 O.p. są: 1) pełnienie przez osobę trzecią funkcji członka zarządu dłużnika w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową, 2) bezskuteczność egzekucji przeciwko dłużnikowi, 3) niewskazanie przez członka zarządu, że złożono we właściwym czasie wniosek o ogłoszenie upadłości lub wszczęto postępowanie układowe albo że niezgłoszenie takiego wniosku lub wszczęcie postępowania nastąpiło bez jego winy albo niewskazanie przez członka zarządu mienia spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej spółki. W świetle cytowanego przepisu organ podatkowy był zobowiązany wykazać jedynie okoliczności pełnienia obowiązków członka zarządu Spółki w czasie powstania zobowiązania podatkowego, które przerodziło się w zaległość podatkową oraz bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce. Natomiast ciężar wykazania okoliczności uwalniających od odpowiedzialności spoczywa na członku zarządu. Wykładnia powołanych powyżej przepisów prowadzi do wniosku, że osoby trzecie ponoszą odpowiedzialność solidarną z podatnikiem za jego, określone art. 107 § 1 i 2 O.p., ciężary publicznoprawne. W ocenie Sądu, organ podatkowy wykazał okoliczności warunkujące uznanie odpowiedzialności skarżącej za zaległości Spółki jako płatnika, ona zaś sama nie wykazała okoliczności mogących ją z takiej odpowiedzialności zwolnić. Bezspornym w niniejszej sprawie było pełnienie przez skarżącą funkcji członka zarządu spółki w okresie powstania zobowiązania i zaległości spółki. Zdaniem Sądu organy podatkowe wykazały również bezskuteczność egzekucji przeciwko spółce oraz brak majątku spółki, z którego można by zaspokoić zaległości podatkowe. Dowodzą tego raporty poborcy skarbowego, brak środków pieniężnych na rachunkach bankowych spółki, brak majątku ruchomego oraz nieruchomości, a także papierów wartościowych, zapasów towaru. W rezultacie, jak wynika to z postanowienia Komornika Sądowego z dnia [...] r., sygn. akt [...] prowadzona przez niego w wyniku zbiegu egzekucji administracyjnej i sądowej, egzekucja już w tej dacie okazała się bezskuteczna, a postępowanie z uwagi na brak majątku Spółki zostało umorzone. Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił, iż strona nie wskazała majątku spółki umożliwiającego zaspokojenie znacznej części zaległości podatkowej spółki, pomimo informacji o treści art. 116 § 1 O.p. w piśmie skierowanym do skarżącej z dnia 30 sierpnia 2011 r. Skarżąca nie zareagowała na wezwanie organu do przedstawienia dowodów i udokumentowania przesłanek z art. 116 § 1 O.p. Wyjaśnienia zaś, że skarżąca nie rozumiała pouczenia (co oznacza pewne stany faktyczne, na które może powołać się zobowiązany w celu zwolnienia się od odpowiedzialności), nie świadczy, iż organ nie pouczył ją o treści art. 116 § 1 O.p. Pouczenie o przesłankach z tego przepisu zawarte było w postanowieniu o wszczęciu postępowania wobec skarżącej w niniejszej sprawie, jak i wezwaniu organu z dnia [...] r. Wskazanie w skardze i jej uzupełnieniu, że spółka posiada aktywa w postaci udzielonych pożyczek A.. K. nie może być uznane za wskazanie mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych w znacznej części (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). Wskazać należy, iż przedłożone pismo do Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego. pochodzi z [...] r., co oznacza, że gdyby możliwa była egzekucja z tych aktywów z pewnością byłaby ona przeprowadzona przez Komornika Sądowego. O braku ich świadczy umorzenie przez Komornika Sądowego egzekucji wobec stwierdzenia jej bezskuteczności w dniu [...] r. Ponadto, są to okoliczności nowe, nieznane organowi podatkowemu w toku prowadzonego postępowania. Zarzut strony, iż organ podatkowy wiedział, że Spółka z o.o. "P." pożyczyła pieniądze A.. K. oraz iż w związku z tym organ mógł zaspokoić swoje roszczenia, Sąd uznał za niezasadny. Ponadto, załączone umowy pożyczki są dokumentem prywatnym, świadczącym o zawarciu takich umów, zaś strona nie wykazała, aby powyższe kwoty zostały zwrócone przez A. K. oraz nie wskazała, iż podjęła kroki prawne w celu zwrotu tych kwot. Skarżąca nie wykazała zatem, aby w toku postępowania wskazywała organowi podatkowemu majątek spółki, z którego byłaby możliwość zaspokojenia należności podatkowych. Taki obowiązek ciążył na skarżącej stosownie do art. 116 O.p. a nadto organ wzywał do wskazania przesłanek egzoneracyjnych a mając powyższe okoliczności na uwadze nie nastąpiło w trakcie prowadzonego postępowania tak przed organem pierwszej jak i drugiej instancji. Sąd nie podziela oceny skarżącej, że nie istniały przesłanki do wszczęcia postępowania upadłościowego. Nie budzi także wątpliwości fakt, że w okresie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez skarżącą nie zgłoszono wniosku o ogłoszenie upadłości Spółki, nie wszczęto też postępowania układowego pomimo, że istniały ku temu przesłanki. Jak prawidłowo wykazały organy podatkowe w zaskarżonej decyzji, w sprawie istotne było ustalenie okoliczności faktycznych, czy spółka regulowała swoje zobowiązania finansowe względem wierzycieli, czy też nie. Z akt sprawy wynika, że w powyższym okresie spółka posiadała zaległości podatkowe z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za styczeń, marzec - grudzień 2009 r. w kwocie [...] zł, w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. w kwocie [...] zł, w podatku dochodowym od osób prawnych za 2005 r. w kwocie [...] zł, z tytułu zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych za kwiecień – lipiec, wrzesień – grudzień 2008 r. w kwocie [...] zł. W niniejszej sprawie wykazano zatem, że brak realizacji zobowiązań podatkowych miał miejsce co najmniej na początku 2006 r. i że spółka generowała w kolejnych latach zaległości, co doprowadziło do zbiegu egzekucji administracyjnej z sądową. Ponadto prawidłowo organ podatkowy wskazał, że okoliczności związane z sytuacją zdrowotną i życiową skarżącej nie mogły mieć wpływu na wynik sprawy. Wystąpienie wskazanych przez stronę okoliczności nie powodowało wyłączenia jej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki. Zarzut skargi, iż to nie skarżąca podejmowała decyzje w spółce, lecz prokurent nie zwalnia skarżącej jako prezesa zarządu Spółki z o.o. "P." od odpowiedzialności za sprawy firmy. Sąd zgadza się z organem podatkowym, że prowadzenie spraw spółki może być realizowane przy pomocy wielu innych osób (np. księgowych), jednakże są one jedynie aparatem pomocniczym zarządu. Zatem, to A. K., jako członek zarządu zobowiązana była z racji pełnienia funkcji, do zarządzania sprawami spółki, w tym sprawowania kontroli nad dokumentacją księgową. Prowadzenie tej dokumentacji przez pracownika spółki, jest kwestią wewnętrznej organizacji pracy. Tym samym taka okoliczność nie pozwala w świetle przesłanek wskazanych w art. 116 O.p. na uwolnienie się członka zarządu od odpowiedzialności za należności spółki. Wobec tego zarzut braku dostępu do dokumentacji księgowej, nie może odnieść zamierzonego skutku. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę. O kosztach orzeczono na podstawie § 2 ust. 3 i § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło