I SA/Sz 1043/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpoznaniu w dniu 12 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia R. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2013 r. sygn. akt I SA/Sz 1043/12 o odmowie przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległego łącznego zobowiązania pieniężnego za raty III, IV za 2006 r., II, III, IV za 2007 r., I, II, III, IV za 2008 r., I, II, III, IV za 2009 r., I, II, III, IV za 2010 r., I, III, IV za 2011 r., I, II za 2012 r. p o s t a n a w i a 1. Uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 18 marca 2013 r. o odmowie przyznania prawa pomocy. 2. Przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym. Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2012 r. Sąd odrzucił skargę R. K., wniesioną na wskazaną w sentencji postanowienia decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 września 2012 r., uznając ją za wniesioną po terminie. W dniu 11 stycznia 2013 r., w terminie do wniesienia skargi kasacyjnej, skarżący wystąpił z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Ponieważ dane wykazane przez skarżącego, w złożonym na wezwanie Sądu wniosku na druku PPF, okazały się niewystarczające dla oceny jego sytuacji finansowej i majątkowej, Sąd w dniu 5 lutego 2013 r. wezwał go do przedłożenia stosownych dokumentów: zaświadczenia z MOPS o korzystaniu/nie korzystaniu obecnie z pomocy społecznej, wyjaśnienia czy korzysta z pomocy finansowej syna D. K. w jakiejkolwiek formie, jeżeli tak, to w jakiej wysokości, zaświadczenia z ZUS o wysokości otrzymywanego świadczenia (renty, emerytury) lub, że świadczenia takiego nie otrzymuje, pod rygorem odmowy przyznania prawa pomocy. W zakreślonym przez Sąd terminie skarżący nie nadesłał żądanych dokumentów i informacji. Postanowieniem z dnia 18 marca 2013 r. Sąd odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy w żądnym zakresie. Pismem z dnia 2 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł zażalenie na ww. postanowienie Sądu, w którym wskazał, że jest osobą niepełnosprawną, schorowaną, "wiekową" (ukończone [...] lat), otrzymuje zasiłek stały z Ośrodka Pomocy Społecznej od stycznia 2012 r. (dokument w załączeniu) średnio w miesiącu w wysokości [...] zł. Oświadczył, że w domu, który zajmuje o powierzchni [...] mieszka bez dostępu do prądu i bieżącej wody. Nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od synów (W. K. – obecnie przebywa w zakładzie karnym w S. S., natomiast drugi syn D. K. nie przebywa we wspólnym gospodarstwie domowym). Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, co następuje: Zgodnie z art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a", jeżeli zażalenie jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych. Na podstawie powołanego przepisu prawa Sąd uznał, że wniesione przez skarżącego zażalenie na postanowienie z dnia 18 marca 2013 r. zasługuje na uwzględnienie, z uwagi na zmianę dotychczasowych okoliczności faktycznych, skutkujących wydaniem odmiennego niż dotychczas rozstrzygnięcia w przedmiocie złożonego przez skarżącego wniosku o przyznanie prawa pomocy. Stosownie do art. 246 § 1 p.p.s.a, przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym – obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyznanie radcy prawnego z urzędu – następuje gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Przyznanie prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowane tylko w przypadku osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej, co obecnie skarżący wykazał we wniesionym zażaleniu. Na osobie ubiegającej się o prawo pomocy ciąży bowiem obowiązek wykazania, że znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej przyznanie prawa pomocy. Podkreślić należy, że strona posiada w tym zakresie inicjatywę dowodową, a Sąd rozpoznający wniosek na podstawie przedstawionych przez nią dowodów, dokonuje oceny czy wystąpiły przesłanki przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie. Z nadesłanych dokumentów i wyjaśnień skarżącego zawartych w zażaleniu wynika, że skarżący jest osobą starszą (ukończone [...] lat), samotnie prowadzącą gospodarstwo domowe (nie otrzymuje żadnej pomocy finansowej od synów), utrzymującą się z zasiłku dla osoby samotnej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa (orzeczenie o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności w aktach administracyjnych). Z dołączonego do zażalenia zaświadczenia z dnia 26 marca 2013 r. z Ośrodka Pomocy Społecznej w P. wynika, że skarżący świadczenie to otrzymuje od stycznia 2012 r. (początkowo w kwocie [...] zł, obecnie [...] zł). Co prawda skarżący posiada dom o powierzchni [...] ², w którym mieszka jednak - wedle oświadczenia - bez dostępu do prądu i bieżącej wody. Posiada grunty rolne, odłogowane, które to gospodarstwo obciążone jest hipoteką, co z kolei wynika z zaskarżonej do Sądu decyzji. Wobec powyższego należało przyjąć, że skarżący wypełnił uprzednie wezwanie Sądu z dnia 5 lutego 2013 r., zaś informacje i dowody przedłożone w sprawie, okazały się wystarczające do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym. W ocenie Sądu na obecnym etapie postępowania sądowego skarżący nie jest w stanie uiścić kosztów sądowych w kwocie [....] zł (wpis od ewentualnej skargi kasacyjnej), i nie stać go też na opłacenie pełnomocnika, jak również ze względu na stan zdrowia nie będzie w stanie samodzielnie prowadzić sprawy w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W tym stanie rzeczy uwzględniając zażalenie skarżącego należało uchylić postanowienie z dnia 18 marca 2013 r. na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. i na podstawie art. 245 § 2, art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznać mu prawo pomocy w zakresie całkowitym.