I SA/Sz 1044/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie- -Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej p o s t a n a w i a: 1) przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od wpisu sądowego ponad kwotę [...] zł, 2) odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący H. K., w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie [...] zł, złożył w dniu [...] r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że od [...] r. odbywa karę pozbawienia wolności w zakładzie karnym. Koniec kary przewidywany jest na koniec [...] roku. Oświadczył, że nie posiada żadnych środków finansowych do swojej dyspozycji. Aktualnie nie jest zatrudniony i nie uzyskuje dochodów. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach podał, że nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności. Z żoną pozostaje w rozdzielności majątkowej małżeńskiej, nie ma z nią kontaktu, a córki prowadzą odrębne gospodarstwo domowe. Z nadesłanego następnie, w odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego, zaświadczenia Zakładu Karnego w [...] wynika, że H. K. przebywa w tym zakładzie karnym od [...] r. i nie jest zatrudniony odpłatnie. Stan środków pieniężnych pozostających do dyspozycji na dzień wystawienia zaświadczenia, t.j. [...] r. wynosił [...] zł. Na przełomie ostatnich [...] miesięcy otrzymał łącznie kwotę [...] zł. Z kolei środki pieniężne zgromadzone zgodnie z art. 126 § 1 Kkw, tzw. akumulacja (przekazywane skarżącemu w chwili zwolnienia z zakładu karnego), wynoszą [...] zł. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Stosownie do treści art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 245 § 4 p.p.s.a. częściowe zwolnienie od opłat lub wydatków może polegać na zwolnieniu od poniesienia ułamkowej ich części albo określonej ich kwoty pieniężnej. Przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym jest zależne od wykazania przez stronę będącą osobą fizyczną, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z powyższego wynika, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie tego prawa. To strona ma wykazać, że znajduje się w sytuacji, która uniemożliwia jej poniesienie pełnych kosztów postępowania. Osoba ubiegająca się o prawo pomocy powinna poczynić oszczędności we własnych wydatkach do granic zabezpieczenia utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dopiero gdyby oszczędności poczynione w ten sposób okazały się niewystarczające, może zwrócić się o przeniesienie ciężaru kosztów postępowania na współobywateli (por. postanowienie NSA z dnia 22 marca 2012 r. sygn. akt II GZ 98/12, LEX 1125489). Zdaniem referendarza sądowego, przedstawione we wniosku okoliczności, potwierdzone częściowo przedłożonym zaświadczeniem, przemawiają za tym, że wniosek jest częściowo zasadny. Skarżący przebywa w zakładzie karnym, nie ma stałych dochodów, ale nie ponosi też kosztów utrzymania. Korzysta ze wsparcia finansowego innych osób. Oceniając jego możliwości finansowe, należy uwzględnić to, że po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie, to jest w dniu [...] b.r., dysponował kwotą [...]zł (zaświadczenie zakładu karnego k. [...]). Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący, w przedstawionych wyżej okolicznościach faktycznych, jest w stanie ponieść część wpisu sądowego, to jest kwotę [...] zł. Dlatego też, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 4 p.p.s.a. orzeczono o częściowym zwolnieniu od wpisu sądowego ponad kwotę [...] zł (pkt I sentencji). Mając jednak na uwadze okoliczność otrzymywania przez skarżącego pomocy finansowej od innych osób (kwota ok. [...] zł w okresie [...] miesięcy – zaświadczenie k. [...]), referendarz sądowy uznał, że zwolnienie skarżącego od innych ewentualnych kosztów sądowych, do których uiszczenia skarżący może być zobowiązany na kolejnych etapach postępowania w sprawie, byłoby przedwczesne. Dlatego też na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 245 § 3 p.p.s.a. odmówiono zwolnienia od kosztów sądowych w pozostałym zakresie (pkt II sentencji).