I SA/Sz 1046/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy wyrażenia zgody na rozłożenie na raty mandatu karnego p o s t a n a w i a: odmówić skarżącej przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych W dniu 19 grudnia 2011 r. J.S., w odpowiedzi na wezwanie Sądu do uiszczenia opłaty sądowej w kwocie 500 zł od wniesionej skargi na wyżej powołaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. złożyła na urzędowym formularzu PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżąca podała, że z powodu braku zleceń zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą w zakresie projektowania i od dłuższego czasu pozostaje bez dochodu. Z oświadczenia o stanie rodzinnym wynika, że skarżąca nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, a z majątkowego, że posiada mieszkanie o pow. 59,2 m kw oraz udział w mieszkaniu rodziców wynoszący 40 %, innego majątku w postaci wartościowych rzeczy ruchomych, zgromadzonych zasobów pieniężnych (oszczędności, papierów wartościowych itp.) nie wykazała. Pismem z dnia 23 grudnia 2011 r. skarżąca została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów obrazujących jej sytuację majątkową i rodzinną w terminie dziesięciodniowym pod rygorem rozpoznania wniosku na podstawie informacji znajdujących się w aktach sprawy, w tym o: - zaświadczenie z właściwej do spraw opieki społecznej jednostki organizacyjnej gminy czy skarżąca korzysta z pomocy społecznej czy ubiegała się w 2011 r. o jej przyznanie, - wykaz ponoszonych przez skarżącą miesięcznie wydatków na konieczne utrzymanie (opłaty mieszkaniowe, wyżywienie itp.) i innych obciążeń (raty kredytów, pożyczek), a także wykaz zadłużenia jeśli posiada oraz dokumentów potwierdzających ich wysokość z ostatnich dwóch miesięcy, - oświadczenie skarżącej jakie jest źródło jej utrzymania skoro zawiesiła działalność gospodarczą, czy otrzymuje wsparcie finansowe od rodziny, od kogo i w jakiej wysokości, - wyciągi z posiadanych przez skarżącą wszystkich rachunków bankowych, w tym lokat, kart kredytowych z ich stanem za okres od 23 września 2011 r. do 23 grudnia 2011 r. Skarżąca w zakreślonym terminie ani dotychczas nie przedłożyła żadnych dokumentów określonych ww. wezwaniem, nie ustosunkowała się także w żaden sposób do zobowiązania. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: p.p.s.a. - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżąca, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Z treści tego przepisu wynika, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie tego prawa. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie na urzędowym formularzu stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Natomiast rozstrzygnięcie Sądu (referendarza sądowego) w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę (J. P. Tarno - "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Komentarz" Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2004). Należy zauważyć, że postępowanie w przedmiocie udzielenia prawa pomocy, stanowiącego rodzaj dotacji z budżetu państwa, powinno charakteryzować się współdziałaniem strony i Sądu (referendarza sądowego). Dane wykazane przez stronę w formularzu powinny być na tyle szczegółowe, wiarygodne i rzetelne, aby umożliwiały dokonanie oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. W razie pojawienia się wątpliwości, co do przedstawionych informacji, bądź jeśli okażą się one niewystarczające dla oceny, strona wezwana na podstawie art. 255 p.p.s.a. o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń jest zobowiązana do ich dostarczenia, a w sytuacji gdy nie jest to możliwe lub utrudnione – do jakiegokolwiek ustosunkowania się do wezwania. Ze złożonego wniosku wynikało, że skarżąca nie uzyskuje żadnych dochodów, zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, nie prowadzi z nikim wspólnego gospodarstwa domowego, posiada mieszkanie o pow. ok. 59 m kw. oraz udział wynoszący 40 % w mieszkaniu rodziców, nie ma oszczędności ani żadnych innych zasobów pieniężnych. W związku z tym, że złożone oświadczenie okazało się niewystarczające do dokonania oceny możliwości płatniczych strony i jej zdolności do poniesienia kosztów sądowych pismem z dnia 23 grudnia 2011 r. została wezwana do przedłożenia dodatkowych dokumentów pozwalających zweryfikować podane informacje jak i uzupełniających jej wniosek m.in. w zakresie źródeł utrzymania i ponoszonych wydatków. Wymagało bowiem potwierdzenia, że skarżąca nie posiada oszczędności, jak też ustalenia jakie ponosi wydatki na konieczne utrzymanie, w jaki sposób je finansuje, skoro twierdziła, że nie uzyskuje dochodów od dłuższego czasu, czy korzysta z pomocy instytucji lub rodziny, ponieważ okoliczności te rzutują na sytuację skarżącej i jej zdolność do poniesienia kosztów sądowych. Skarżąca przesyłkę zawierającą ww. wezwanie otrzymała w dniu 11 stycznia 2012 r., termin na wykonanie zobowiązania upływał 21 stycznia 2012 r. Jak wynika z akt sprawy skarżąca jak dotychczas nie wywiązała się z zobowiązania, co stanęło na przeszkodzie wyjaśnieniu wątpliwości co do jej sytuacji finansowej i w konsekwencji uniemożliwiło poczynienie kategorycznych ustaleń w tej kwestii. Wobec tego należało uznać, że skarżąca nie wykazała przesłanek prawa pomocy, dlatego na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.