I SA/Sz 1049/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski, Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 4 marca 2015 r. sprawy ze skargi P.G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego P. G. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Burmistrz Miasta Ś (organ podatkowy) wydał w dniu 7 lutego 2014 r. decyzję (nakaz płatniczy) w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2014r. w łącznej wysokości [...] zł w stosunku do P G i G G z uwagi na posiadanie (dzierżawa gruntów miejskich) przez nich gruntów, zakwalifikowanych jako grunty pozostałe. Decyzja została doręczona podatnikom w dniu 18 lutego 2014 r. W dniu 28 lutego 2014 r. do organu podatkowego wpłynął wniosek P G, (dalej "podatnik") o zawieszenie wykonalności nakazu płatniczego z uwagi na fakt wykonania prac melioracyjnych na działce nr [...] i niezłożenie wniosku dotyczącego aktualizacji zapisów w ewidencji gruntów z powodu tych prac przez właściciela terenu miasto Ś. Zdaniem skarżącego, podatek naliczony od użytku Ws na działce [...] był niezgodny ze stanem rzeczywistym i faktycznym. Organ podatkowy w piśmie z dnia 19 marca 2014 r. (doręczonym w dniu 21 marca 2014r.), skierowanym do podatnika, podał, że na dzień 28 lutego 2014 r. ww. decyzja była nieostateczna (z mocy prawa niewykonalna), a więc wniosek podatnika o wstrzymanie wykonania ww. decyzji był bezprzedmiotowy. Podatnik pismem z dnia 24 marca 2014 r. złożył oświadczenie, w którym podtrzymał swój wniosek złożony w dniu 28 lutego 2014 r. Organ podatkowy w piśmie z dnia 1 kwietnia 2014 r. (doręczonym 4 kwietnia 2014r.), skierowanym do podatnika, podał, że ww. decyzja stała się ostateczna w dniu 4 marca 2014 r. z uwagi na fakt jej niezaskarżenia przez podatnika. Organ przytoczył treść art. 239f § 1 ustawy Ordynacja podatkowa i wskazał, że w sprawie nie wystąpiły przesłanki z ww. przepisu. W dniu 10 kwietnia 2014 r. do organu podatkowego wpłynął wniosek podatnika datowany na dzień 4 kwietnia 2014 r. i adresowany do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie o nakazanie organowi podatkowemu wykonania obowiązku z art. 7 Kpa zgodnie z wnioskiem podatnika z dnia 28 lutego 2014 r. W piśmie tym podatnik podał, że po wykonaniu i rozpoznaniu wniosku (z dnia 28 lutego 2014 r.) wnosi o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. Wskazał, że po doręczeniu mu ww. decyzji podatkowej, która nie zawierała pouczenia złożył wniosek z dnia 28 lutego 2014 r. Ponadto, według podatnika, w piśmie z dnia 19 marca 2014 r. organ podatkowy poinformował go, że ww. decyzja jest nieprawomocna i organ podatkowy nie podejmie działań zmierzających do aktualizacji wpisów w ewidencji gruntów. Wskazał, że w dniu 24 marca 2014 r. złożył oświadczenie, w którym podtrzymał swój wniosek złożony w dniu 28 lutego 2014 r. Podał, że organ podatkowy pismem z dnia 1 kwietnia 2014 r. poinformował go, że nie podejmie działań zmierzających do aktualizacji wpisów ewidencji gruntów. Podatnik wskazał, że rzeczywisty stan na gruncie nie jest zgodny z danymi wynikającymi z ewidencji gruntów. Stan ten jest znany organowi podatkowemu, który dysponuje dokumentami w tym zakresie, lecz "świadomie wyłudza niesłuszny podatek i naraża społeczność lokalną na zalanie budynków przez wody opadowe i gruntowe". Organ podatkowy wezwał pismem z dnia 25 kwietnia 2014 r. (doręczonym 28 kwietnia 2014 r.) podatnika na podstawie art. 169 § 1 i art. 162 § 2 w zw. z art. 163 § 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.), dalej "op", do usunięcia braków wniosku z 4 kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania przez wskazanie i udokumentowanie przesłanek przywrócenia terminu, gdyż z ww. wniosku nie wynika aby były one spełnione. Organ podatkowy wskazał, że dla przywrócenia terminu konieczne jest spełnienie kumulatywne 4 przesłanek: uchybienie terminowi; złożenia przez zainteresowanego wniosku o przywrócenie terminu w określonym terminie; uprawdopodobnienie braku winy o przywrócenie terminu w określonym terminie; dokonanie czynności, dla której termin jest przewidziany. Organ podatkowy podał, że uzupełnienia wniosku należy dokonać w terminie 7 dni od daty otrzymania niniejszego wezwania. W przypadku niewypełnienia warunków niniejszego wezwania, organ podatkowy pozostawi ww. wniosek bez rozpatrzenia. W dniu 30 kwietnia 2014 r. podatnik zawiadomił organ podatkowy pismem z dnia 28 kwietnia 2014 r., że po otrzymaniu ww. decyzji złożył wniosek z dnia 28 lutego 2014 r. o dokonanie przez organ podatkowy czynności zmierzających do aktualizacji danych wynikających z ewidencji gruntów na podstawie art. 22 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Burmistrz Miasta Ś wydał w dniu 8 maja 2014 r. postanowienie na podstawie art. 216 § 1 i art. 217 § 1 w zw. z art. 163 § 1 op, w którym nie uwzględnił wniosku podatnika z dnia 10 kwietnia 2014 r. o przywrócenie terminu. W uzasadnieniu organ podatkowy wskazał, że podatnik, pomimo wezwania go przez organ podatkowy do uzupełnienia ww. wniosku, nie wykazał przesłanek, o których mowa w art. 162 op. Wobec powyższego, organ podatkowy stwierdził, że uchybienie w terminie do wniesienia odwołania nastąpiło z winy podatnika. Organ pouczył podatnika o prawie wniesienia zażalenia na ww. postanowienie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Koszalinie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Koszalinie, dalej "Kolegium", w dniu 14 lipca 2014 r. wydało postanowienie na podstawie art. 163 § 2 w zw. z art. 162 op, po rozpoznaniu wniosku podatnika z dnia 10 kwietnia 2014 r. o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji podatkowej, odmówiło przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Kolegium wskazało, iż z ww. wniosku podatnika "można wysnuć przypuszczenie, że jego podstawą jest brak pouczenia i niezałatwienie jego wniosku z 28 lutego 2014 r. w sprawie wstrzymania wykonania decyzji". Kolegium przywołało treść art. 162 op i wskazało, że osoba zainteresowana ma uprawdopodobnić brak swojej winy w uchybieniu terminowi do wniesienia środka odwoławczego oraz wykazać, że przeszkoda do wniesienia odwołania była od niej niezależna i istniała cały czas aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kolegium stwierdziło, że w ww. wniosku podatnik nie napisał dlaczego nie mógł wnieść odwołania w terminie oraz iż nie załączył do ww. wniosku odwołania. Podatnik, w toku postępowania, wniósł jedynie wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, wyjaśniając, że należy dokonać aktualizacji danych powierzchni opodatkowanej nieruchomości w ewidencji gruntów i budynków. Kolegium podało, że "takie okoliczności nie są uzasadnieniem wniosku o przywrócenie terminu do odwołania". Według Kolegium, działanie podatnika "pomija całkowicie wszystkie wymogi konieczne do przywrócenia terminu do odwołania, jak i do wstrzymania wykonania decyzji". Kolegium wyjaśniło, że "każdą decyzję podatkową można zmienić we właściwym trybie w razie wystąpienia ku temu przesłanek, np. urzędowej zmiany powierzchni przedmiotu opodatkowania. Nie jest konieczne w tym celu zawieszenie wykonania decyzji ani przywracanie terminu odwołania od tej decyzji". P G złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższe postanowienie i wniósł o jego uchylenie oraz nakazanie organowi podatkowanemu wykonania wniosku z dnia 28 lutego 2014 r. Zdaniem podatnika, organ podatkowy jak i Kolegium pomijają jego wniosek z dnia 28 lutego 2014 r., a "kierują swoje zainteresowania w stronę niedotrzymania terminu do odwołania". Wskazał, że jego skarga skierowana jest "w stronę złożonego wniosku z dnia 28 lutego 2014 r." Podatnik na rozprawie złożył także wniosek o zasądzenie kosztów postępowania. Kolegium, w odpowiedzi na skargę, wniosło o jej oddalenie i podało, że "wnioski i zażalenia podatnika nastręczają trudności w interpretacji ich treści. Pismo z dnia 4 kwietnia 2014 r. zawiera wniosek o przywrócenie terminu do odwołania od decyzji wymiarowej na 2014 r. i w tym zakresie zostało przez Kolegium załatwione zaskarżonym postanowieniem. Inna kwestia dotyczy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji wymiarowej, wobec którego wyłączną kompetencję ma organ I instancji. Wniosek ów skarżący wniósł w czasie, gdy decyzja wymiarowa nie była jeszcze decyzją ostateczną, dlatego organ nie mógł go rozpatrzyć. Mimo pouczeń, że natychmiast po zmianie danych w ewidencji gruntów i budynków zostanie odpowiednio zmieniona decyzja podatkowa skarżący mnoży wnioski i pisma, które nie nadają się do pozytywnego załatwienia, bowiem z reguły są przedwczesne. Treść skargi nie odnosi się faktycznie do zaskarżonego postanowienia, lecz do sprawy wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, w której to kwestii, mimo wyjaśnień udzielonych mu przez organ I instancji, żadne racjonalne argumenty nie trafiają do skarżącego". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "ppsa", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Organ administracji zobowiązany jest do działania na podstawie przepisów prawa. Postępowanie podatkowe powinno być prowadzone w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Organ administracji w postępowaniu podatkowym obowiązany jest udzielać niezbędnych informacji i wyjaśnień o przepisach prawa podatkowego pozostających w związku z przedmiotem tego postepowania. W toku postępowania organ administracji podejmuje wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu podatkowym. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie Kolegium naruszyło art. 120, art. 121 § 1 i 2 , art. 122 op. 1. W pierwszej kolejności Kolegium winno wyjaśnić czy pismo podatnika złożone w dniu 10 kwietnia 2014 r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji, czy też pismo to dotyczyło wniosku podatnika z dnia 28 lutego 2014 r. z jednoczesnym ustaleniem czy wniosek ów dotyczył wstrzymania ww. decyzji czy też była to skarga podatnika na działanie organu gminy Ś wobec braku złożenia przez niego wniosku o zaktualizowanie danych w ewidencji gruntów i budynków dotyczących gruntów dzierżawionych przez podatnika od miasta Ś. Należy również przeanalizować pismo podatnika z dnia 28 lutego 2014 r. czy nie stanowi ono odwołania od ww. decyzji. Powyższe jest niezbędne w celu ustalenia dalszego trybu postępowania, zaś przepisy postępowania nakładają na organ administracji podjęcie czynności wyjaśniających przed rozpoznaniem sprawy. Jak samo Kolegium wskazało miało ono trudności ze zrozumieniem pisma skarżącego. Wobec powyższego, Kolegium winno wezwać skarżącego o wypowiedzenie się w zakresie czy pismo z dnia 10 kwietnia 2014 r. stanowiło wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania czy też dotyczyło innej kwestii. 2. Jeżeli skarżący potwierdzi, że wniosek z dnia 10 kwietnia 2014 r. stanowił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od decyzji w przedmiocie zobowiązania łącznego za 2014 r. Kolegium może przystąpić do rozpoznania ww. wniosku. Jeżeli ww. wniosek zawiera braki formalne, Kolegium zobowiązane jest na podstawie art. 169 op wezwać do ich usunięcia. Wskazać należy, że NSA w dniu 21 kwietnia 2009 r. podjął uchwałę o sygn. akt II FPS 9/08, że niedopełnienie obowiązku złożenia odwołania jednocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia, o którym mowa w art. 162 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jedn. – Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.), stanowi brak formalny podania. W przypadku jego wystąpienia, organ podatkowy właściwy do rozpoznania odwołania powinien wezwać stronę – na podstawie art. 169 § 1 wspomnianej ustawy – do usunięcia braku w terminie 7 dni z pouczeniem, że niewypełnienie tego warunku spowoduje pozostawienie podania bez rozpatrzenia (dostępne na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wynika z akt, Kolegium, mimo przyjęcia pisma za wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, nie dopełniło ciążącego na nim obowiązku wezwania podatnika do usunięcia braków formalnych ww. wniosku, wynikającego z art. 169 § 1 op. W przypadku, gdy pismo skarżącego z dnia 10 kwietnia 2014 r., po przeprowadzeniu czynności wyjaśniających zostanie uznane za wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania od ww. decyzji oraz po wezwaniu podatnika do uzupełnienia braków wniosku, Kolegium winno przed rozpoznaniem tego wniosku wyjaśnić kwestię wydania przez Burmistrza miasta Ś postanowienia z dnia 8 maja 2014 r. Z akt podatkowych wynika, że organ podatkowy wydał ww. postanowienie, jak i skierował do podatnika wezwanie z dnia 25 kwietnia 2014 r. o usunięcie braków, niezgodnie ze swoją właściwością rzeczową, naruszając art. 163 § 2 op. Powyższe postanowienie zostało doręczone podatnikowi. W aktach sprawy brak jest informacji, czy podatnik je zaskarżył. W przypadku gdyby ww. postanowienie stało się ostateczne, Kolegium przed rozpoznaniem wniosku podatnika o przywrócenie terminu winno usunąć ww. postanowienie z obrotu prawnego na podstawie art. 247 op w zw. z art. 248 op. Pozostawienie w obrocie ww. postanowienia, gdyby okazało się ono ostateczne i rozpoznanie tego samego wniosku przez Kolegium spowodowałoby sytuację wymienioną w art. 247 § 1 pkt 4 op. Takie czynności powinno podjąć Kolegium również, gdy skarżący oświadczy, że jego pismo z dnia 10 kwietnia 2014 r. nie stanowi wniosku o przywrócenie terminu do złożenia odwołania. 3. W przypadku, gdyby okazało się, że pismo podatnika z dnia 10 kwietnia 2014 r. dotyczyło braku rozpoznania przez organ podatkowy jego wniosku z dnia 28 lutego 2014 r. jako wniosku o wstrzymanie decyzji. Kolegium powinno rozważyć czy pismo podatnika z dnia 10 kwietnia 2014 r. nie stanowiło ponaglenia w rozumieniu art. 141 op. Zgodnie z art. 165 § 1 op, pismo podatnika z dnia 28 lutego 2014 r. należałoby wówczas uznać za jego wniosek o wszczęcie postępowania. Organ podatkowy winien je rozpoznać w formie przewidzianej dla tego typu wniosków przez wydanie orzeczenia (czy to merytorycznego rozpoznania sprawy, czy też odmowę wszczęcia postępowania) z pouczeniem strony o służących jej ewentualnie środkach zaskarżenia. Złożony przez podatnika wniosek o wszczęcie postępowania nie może być "załatwiony" przez organ podatkowy pismem, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie. Nierozpoznanie wniosku podatnika przez organ podatkowy powoduje, że pozostaje on w stanie bezczynności. Kwesta zasadności złożenia przez podatnika ww. wniosku pozostaje poza oceną Kolegium, toteż nie sposób uznać za prawidłową wypowiedź organu w tym zakresie, zawartą w zaskarżonym postanowieniu i odpowiedzi na skargę. Organ administracji winien wypowiadać się w zakresie rozpatrywanej sprawy, a nie formułować negatywnych ocen co do pism składanych przez podatnika. Wypowiedzi Kolegium godzą w dobre imię organu i naruszają art. 121 § 1 op. 4. W przypadku, gdy podatnik oświadczy, że pismo z dnia 10 kwietnia 2014 r. było skargą złożoną w trybie art. 227 Kpa na działalność organu gminy Ś, tj. na niezłożenie wniosku o aktualizację danych w ewidencji gruntów i budynków w przedmiocie gruntów, które dzierżawione są przez podatnika od gminy. Kolegium zobowiązane jest do zbadania swojej właściwości do rozpoznania tej skargi i podjęcia stosownych działań. 5. W przypadku, gdyby pismo podatnika z dnia 28 lutego 2014 r. stanowiło odwołanie od ww. decyzji, Kolegium zobowiązane byłoby je rozpoznać. Wskazać należy, że ww. pismo wpłynęło do organu podatkowego w terminie do złożenia odwołania. Wobec powyższego, Kolegium zobowiązane jest ponownie rozpoznać sprawę i uwzględnić ww. wskazania Sądu. Z uwagi na wyżej opisane nieprawidłowości, których wystąpienie miało wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c ppsa, orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 ppsa.