I SA/Sz 1052/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Aleksandra Jawoszek po rozpoznaniu w dniu 15 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym w sprawie z jego skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 19 lipca 2013 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od spadków i darowizn p o s t a n a w i a: przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych Skarżący A. K., po wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie [...] zł, należnego od skargi wniesionej na wyżej powołaną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Z uzasadnienia wniosku oraz dołączonych do niego dokumentów źródłowych wynika, co następuje. Skarżący prowadzi gospodarstwo domowe z konkubiną – A. G., na ich utrzymaniu pozostaje [...] dziecko. Oboje są osobami bezrobotnymi zarejestrowanymi w urzędzie pracy i nie pobierają zasiłku dla bezrobotnych. Zarówno A. K. jak i A. G. nie posiadają żadnego majątku, ani zgromadzonych zasobów pieniężnych, otrzymują zasiłek rodzinny oraz dodatek mieszkaniowy w łącznej kwocie [...] zł. Skarżący wykazał, że jego miesięczne wydatki to opłaty za telefon, energię elektryczną, czynsz za mieszkanie, opłaty za internet i telewizję, wyżywienie, ubranie i inne wydatki. Skarżący oświadczył, że korzysta z pomocy rodziny w utrzymaniu oraz, że zarówno on, jak i jego konkubina nie posiadają rachunków bankowych. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje. Zgodnie z zasadą obowiązującą w postępowaniu przed sądem administracyjnym - wyrażoną w art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), dalej zwana "P.p.s.a." - strona ponosi koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zwolnienie od kosztów sądowych, stanowiące prawo pomocy w zakresie częściowym, o które ubiega się w rozpoznawanej sprawie skarżący, jest wyjątkiem od powyższej zasady i może zostać przyznane osobie fizycznej, o ile wykaże ona brak możliwości poniesienia pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej. Rozpoznając wniosek skarżącego należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem. Zauważyć także należy, że instytucja prawa pomocy wiąże się ściśle z realizacją jednego z podstawowych standardów państwa prawnego, jakim jest prawo do sądu. Prawo pomocy zapewnia bowiem osobie znajdującej się w ciężkich warunkach materialnych możność obrony swoich praw przed sądem, mimo braku środków finansowych potrzebnych do poniesienia należnych kosztów sądowych. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu sądowym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Okoliczności podane we wniosku uzasadniają stwierdzenie, że skarżący znajduje się w trudnej sytuacji finansowej i nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy wskazać, że sytuacja materialna i rodzinna skarżącego jest znana z urzędu, bowiem podlegała ona analizie i ocenie w postępowaniach o przyznanie prawa pomocy prowadzonych w innych sprawach zawisłych przed tutejszym Sądem (o sygn. akt I SA/Sz 247/13, I SA/Sz 497/13). Prawo pomocy w tych sprawach zostało przyznane skarżącemu w zakresie, w jakim się o to prawo ubiegał. Jak zostało wykazane, skarżący i jego konkubina są osobami bezrobotnymi, mają na utrzymaniu małoletnie dziecko, nie posiadają majątku. Ze względu na niskie dochody, uzyskiwane wyłącznie z zasiłków z pomocy społecznej ([...] zł), brak oszczędności, skarżącego nie stać aby uiścić wpis od skargi ([...] zł), jak i dalsze opłaty, których obowiązek poniesienia może pojawić się na kolejnych etapach sprawy. Wobec powyższego, uznając, że skarżący wykazał istnienie przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.