I SA/Sz 1057/11
WyrokWSA w Szczecinie2012-02-22
Skład orzekający: Alicja Polańska, Kazimierz Maczewski, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło rozpoznać sprawę w tym samym składzie, który wydał decyzję w pierwszej instancji, w sytuacji gdy przepisy Ordynacji Podatkowej stanowią o wyłączeniu członka kolegium od udziału w postępowaniu, jeśli brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepis art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji Podatkowej, gdyż w postępowaniu odwoławczym brały udział te same osoby, które wydały decyzję w pierwszej instancji. Taka sytuacja stanowi bezwzględną przesłankę do wznowienia postępowania. Ponadto, organy podatkowe nie wyjaśniły stanu faktycznego sprawy, nie uwzględniły prawomocnych wyroków sądów powszechnych dotyczących ważności umów sprzedaży działek oraz pominęły kwestię udziału małżonki podatnika w postępowaniu. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisów, co skutkuje ich uchyleniem.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od nieruchomości za 1998 r. Po wydaniu decyzji przez Burmistrza i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, podatnik K.S. wystąpił o wznowienie postępowania, powołując się na wyrok sądu cywilnego ustalający stosunek dzierżawy całej działki. Kolegium wznowiło postępowanie i uchyliło poprzednie decyzje, ale następnie w decyzji odwoławczej utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że obowiązek podatkowy ciąży na nowych właścicielach części działek. Podatnik złożył skargę do WSA, podnosząc zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i pominięcia przez organy prawomocnych wyroków sądów cywilnych.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Kazimierz Maczewski,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant Edyta Wójtowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 21 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 1998 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 grudnia 2002 r. nr [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę [...] złote tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Decyzją z dnia [...] nr [...] Burmistrz Gminy i Miasta W. ustalił K.S. łączne zobowiązanie pieniężne na 1998 r. w podatku od nieruchomości w kwocie [...] zł od nieruchomości położonej w S., tj. od budynków mieszkalnych (53.80 m2), budynków wykorzystywanych na cele gospodarcze (68.20 m2) oraz od gruntów pozostałych (działka nr [...] - 1,723 m2). W wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego z odwołania podatnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, nie podzielając argumentacji podatnika, że posiada on całą działkę nr [...], jako siedliskową i rolniczą, tj. odpowiednio: o pow. 1.400 m2 oraz o pow. 8.500 m2, lecz tylko wydzieloną z działki nr [...] działkę o nr [...] i o pow. 1,723 m2 . Wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2000 r., sygn. akt SA/Sz 11/99 NSA Ośrodek Zamiejscowy w Szczecinie oddalił skargę podatnika na ww. decyzję.
Pismem z dnia 22 stycznia 2001 r. podatnik wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej m.in. ww. decyzją ostateczną, podnosząc, że z załączonego do wniosku wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt I C 69/01 wynika, że pomiędzy podatnikiem (powodem), a Gminą W. (pozwaną) istnieje stosunek dzierżawy działki nr [...] o pow. 10.049 m2. zawarty na czas nieokreślony.
Pismem z dnia 28 lutego 2002 r. Zarząd Miejski w W. wypowiedział K.S. umowę dzierżawy ww. nieruchomości o pow. 10.049 m2 zawartą w dniu 1 września 1987 r. ze skutkiem na dzień 1 marca 2003 r.
W wyniku rozpoznania wniosku podatnika o wznowienie postępowania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. postanowieniem z dnia [...] wznowiło postępowanie zakończone m.in. ww. decyzją ostateczną tego organu z dnia [...] , a następnie decyzją z dnia [...] nr [...] uchyliło w całości decyzję z dnia [...] nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzję Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] nr [...] (pkt 1), a także ustaliło A. i K. S. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości za 1998 r. w łącznej wysokości w kwocie [...] zł (pkt 2). W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium podniosło, że w roku 1998 podatnik dzierżawił od Gminy W. działkę nr [...], jednak z działki tej wydzielonych zostało 8 działek o numerach od [...] do [...], z których w tym roku sprzedano (umowami w formie aktów notarialnych) 4 działki osobom trzecim, które to osoby wstąpiły w stosunek dzierżawy na miejsce Gminy W., jako wydzierżawiający, a Gmina W. została wydzierżawiającą działki nr [...], dlatego też na podstawie przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie istnieje materialnoprawna podstawa do wymierzenia podatnikowi podatku od nieruchomości za cały rok i od wszystkich działek, bowiem obowiązek podatkowy nie ciąży na dzierżawcach działek należących do osób fizycznych, a jedynie na dzierżawcach działek stanowiących własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
W odwołaniu od tej decyzji K.S. zarzucił organowi błąd w ustaleniach faktycznych, bowiem w 1998 r. (i dalej) użytkował on całą działkę nr [...] o pow. 10.049 m2, a dowodem na to jest okoliczność wypowiedzenia przez Burmistrza Gminy i Miasta W. umowy dzierżawy. Ponadto, sama sprzedaż części działek wydzielonych nie oznacza, że osoby te weszły w ich posiadanie, gdyż nie zostały one im wydane, a ponadto w sądzie okręgowym toczy się sprawa o unieważnienie zawartych z tymi osobami umów sprzedaży wobec pominięcia jego prawa pierwokupu. Ponadto, organ pominął okoliczność, że w wyroku Sądu Rejonowego w K. z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt I C 69/01 wskazano, że pomiędzy podatnikiem (powodem), a Gminą W. (pozwaną) istnieje stosunek dzierżawy działki nr [...] o pow. 10.049 m2 zawarty na czas nieokreślony.
Konkludując, podatnik podniósł, że skoro cała działka nr [...] jest (tak jak w poprzednich latach) gospodarstwem rolnym, to dalej powinien od niej być opłacany podatek rolny, a nie podatek od nieruchomości.
W wyniku rozpoznania odwołania podatnika, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. ostateczną decyzją z dnia [...] nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie Kolegium wskazało, że - na mocy przepisu art. 4 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatku rolnym (Dz. U. Nr 200, poz. 1680) oraz przepisu art. 11 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o zmianie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 200, poz. 1683) - z dniem 1 stycznia 2003 r. wprowadzone zostały zmiany do ustawy o podatku rolnym oraz ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, dlatego w uzasadnieniu niniejszej decyzji powołane zostały przepisy tych ustaw według brzmienia obowiązującego w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Dalej, Kolegium stwierdziło, że nie jest władne rozstrzygać kwestii będących w kompetencji sądów cywilnych. Nie może zatem rozstrzygać o tym, czy umowy sprzedaży działek nr [...] zostały ważnie zawarte, czy też nie. Zaskarżona decyzja wydana została bowiem na podstawie stanu prawnego nieruchomości istniejącego w dniu wydania decyzji. Prawomocnym wyrokiem sądowym zostało ustalone, że nadal obowiązuje umowa dzierżawy działki nr [...] położonej w S. zawarta przez podatnika z Gminą W. Jednakże organ podatkowy I instancji przedłożył zawarte w 1998 r. w formie aktów notarialnych umowy sprzedaży osobom fizycznym działek nr [...] (powstałych z podziału działki nr [...]). Osoby te z mocy prawa wstąpiły do umowy dzierżawy z podatnikiem na miejsce Gminy W. (art. 678 § 1 w zw. z art. 680 k.c.). Każda z tych osób stała się wydzierżawiającym działki, którą nabyła. Bez znaczenia dla tej okoliczności pozostaje złożenie przez Burmistrza Miasta i Gminy W. oświadczenia o wypowiedzeniu umowy dzierżawy całej działki nr [...], a nie jedynie pozostających w dniu złożenia tego oświadczenia własnością Gminy W. działek nr [...]. Skoro określone osoby fizyczne nabyły od Gminy W. działki nr [...], to jako właściciele tych działek zobowiązane są do zapłaty podatku od nieruchomości. W stanie prawnym obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji obowiązek ten wynikał z art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j.: Dz. U. z 2002 r. Nr 9, poz. 84 ze zm.), zgodnie z którym obowiązek podatkowy w podatku od nieruchomości ciąży między innymi na osobach fizycznych będących właścicielami nieruchomości. Dzierżawca jest podatnikiem podatku od nieruchomości jedynie wówczas, gdy nieruchomość ta stanowi własność Skarbu Państwa, bądź jednostki samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych). W aktualnym w dniu wydania decyzji stanie prawnym nieruchomości położonej w S. nie można było więc ustalić podatnikowi podatku od nieruchomości z tytułu wszystkich działek od nr [...] do nr [...] za cały rok podatkowy.
Ponadto, organ stwierdził, że łączna powierzchnia działek od nr [...] do nr [...] nie przekracza 1 ha, a zatem nie stanowią one gospodarstwa rolnego w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym, działki te nie podlegają opodatkowaniu podatkiem rolnym, lecz podatkiem od nieruchomości.
Podatnik, nie zgadzając się z ww. decyzją ostateczną, wniósł na nią w dniu 20 marca 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Szczecinie, ponawiając zarzuty i argumentację podnoszoną w postępowaniu podatkowym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 27 października 2004 r. sąd zawiesił postępowanie w sprawie uznając, że rozpoznanie sprawy zależy także od wyniku toczących się przed sądami powszechnymi postępowań zainicjowanych przez skarżącego, a dotyczących unieważnienia sprzedaży na rzecz osób trzecich części działek wydzielonych z działki nr [...] z naruszeniem jego prawa pierwokupu.
W czasie zawieszenia postępowania skarżący poinformował sąd, że:
1/ Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] nr [...] stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] w części dotyczącej przekazania na rzecz Miasta i Gminy W. prawa własności nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów obręb S. jako działki nr [...] (powstałe z działki nr [...]), a w części dotyczącej działek o numerach: [...], że została wydana z naruszeniem prawa;
2/ Sąd Apelacyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I ACa 456/08 ustalił, że umowy sprzedaży działek o numerach [...] są nieważne;
3/ Sąd Okręgowy w Szczecinie wyrokiem z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I C 942/09 ustalił, że umowy sprzedaży działek o numerach [...] są nieważne.
Postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r. sąd postanowił podjąć zawieszone postępowanie, gdyż ustała przyczyna jego zawieszenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, właściwy do rozpoznania skargi na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sprawowana jest przez sądy administracyjne w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, a także ustalenie,
że decyzja lub postanowienie organu dotknięte są wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 ostatnio wymienionej ustawy).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wymienionej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.).
Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z przyczyn dodatkowo innych niż w niej podniesione.
Na wstępie należy wskazać, iż zaskarżona skargą ostateczna decyzja wydana została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w trybie odwoławczym. Decyzja zaś wydana w sprawie przez organ I instancji, także podjęta została przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S., na podstawie przepisu art. 244 § 1 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że organem właściwym w sprawach wymienionych w art. 243 (wznowieniowych) jest organ, który wydał w sprawie decyzję w ostatniej instancji. Ponadto, zgodnie z przepisem art. 13 § 3 Ordynacji podatkowej, organami podatkowymi wyższego stopnia są organy odwoławcze. Organem odwoławczym zaś od decyzji wydanych w I instancji przez samorządowe kolegium odwoławcze jest także samorządowe kolegium odwoławcze (art. 221 Ordynacji podatkowej).
Ponadto, należy wskazać, że na podstawie przepisu art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, członek samorządowego kolegium odwoławczego podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji.
W przypadku wydania decyzji z naruszeniem powyższej regulacji, tj. z udziałem członka samorządowego kolegium odwoławczego podlegającego wyłączeniu, zachodzi - na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej stanowiącego, że w sprawie zakończonej decyzją ostateczna wznawia się postępowanie, jeżeli decyzja wydana została przez pracownika lub organ podatkowy, który podlega wyłączeniu stosownie do przepisów art.130-132 - podstawa do wznowienia postępowania.
Cel powyższych regulacji o wyłączeniu pracownika i członka samorządowego kolegium odwoławczego ma dawać stronie postępowania gwarancję procesową, że osoba wydająca decyzję nie będzie następnie brała udziału w postępowaniu, którego celem jest ocena prawidłowości tej decyzji. Decyzja administracyjna wydana w wyniku rozpoznania odwołania musi być traktowana jako nowe, samodzielne rozstrzygnięcie, a względy prawdy obiektywnej nakazują wyłączyć pracownika i członka samorządowego kolegium odwoławczego od udziału w postępowaniu, gdy brał on udział w wydaniu zaskarżonej decyzji. Zatem, przesłanka wyłączenia pracownika i członka samorządowego kolegium odwoławczego nie podlega jakiejkolwiek ocenie co do jej wpływu na obiektywne rozpatrzenie odwołania lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdyż ma charakter bezwzględny.
Takie, jak wyżej wskazane argumenty legły także u podstaw wydania w dniu 15 grudnia 2008 r. przez Trybunał Konstytucyjny wyroku o sygn. akt P 57/07 (publ. w Lex poz. nr 26/2009), w którym stwierdził, że art. 24 § 1 pkt 5 w związku z art. 27 § 1 i art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) w zakresie, w jakim nie wyłącza członka samorządowego kolegium odwoławczego z postępowania
z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, gdy członek ten brał udział w wydaniu zaskarżonej decyzji, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
I, chociaż ww. orzeczenie odnosi się do wyłączenia członka samorządowego kolegium odwoławczego na gruncie uregulowań Kodeksu postępowania administracyjnego w przypadku rozpoznania sprawy w trybie art. 127 § 3 tegoż Kodeksu, tj. na wniosek strony o ponowne rozpatrzenie sprawy, a nie w trybie odwoławczym, to jednak z uzasadnienia tego orzeczenia wynika, że analogicznie należy oceniać wszystkie te przypadki, w których dochodzi do niedopuszczalnego w demokratycznym państwie prawa zróżnicowania gwarancji ochrony obiektywizmu i bezstronności rozstrzygania przez organ administracji publicznej w zależności od rodzaju rozpoznawania spraw.
Dodatkowo, należy wskazać, że uwzględniając argumenty, które legły u podstaw wydania ww. wyroku przez Trybunał Konstytucyjny, ustawodawca nowelizacją przepisu art. 24 § 1 pkt 5 K.p.a., która weszła w życie z dniem 11 kwietnia 2011 r. ((Dz. U. Nr 6 z 2011 r., poz. 18; art. 1), zmienił dotychczasowe jego brzmienie o treści: "Pracownik organu administracji publicznej podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawie: ...5) w której brał udział w niższej instancji w wydaniu zaskarżonej decyzji,..." wykreślając słowa: "...w niższej instancji...".
Według sądu, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem powołanego przepisu art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, gdyż jak wynika z akt, sprawa była prowadzona i rozstrzygana przez tych samych członków Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S., zarówno w postępowaniu w I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym, bowiem w toku obu postępowań brały udział oraz wydały obie decyzje członkowie Kolegium: A.C., B.W. oraz M.M.
Mając na uwadze te wskazane argumenty, należało zatem uznać, że rozpoznanie sprawy w postępowaniu odwoławczym nastąpiło z naruszeniem ww. przepisu art. 130 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania, na podstawie ww. przepisu art. 240 § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej.
Ponadto, z akt sprawy wynika, że decyzją wydaną w I instancji oraz utrzymującą ją decyzją organu odwoławczego ustalono zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości nie tylko K.S., lecz także A. (bez wskazania nazwiska), jednakże w toku obu postępowań organy podatkowe pominęły te osobę i nie doręczały jej żadnych pism procesowych, jak też wydanych decyzji, tymczasem w aktach podatkowych brak jest pełnomocnictwa tej osoby do jej reprezentowania w tych postępowaniach przez K.S.. Ponadto, adresatem obu decyzji był tylko K.S.
W aktach podatkowych sprawy znajduje się także decyzja Burmistrza Gminy i Miasta W. z dnia [...] nr [...] w sprawie podatku od nieruchomości za 2001 r., skierowana i doręczona małżonkom A.S. oraz K.S., która to okoliczność wskazuje, że małżonka podatnika – A.S., niewłaściwie oznaczona w zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ja decyzji organu I instancji, nie brała udziału w postępowaniu w obu instancjach, która to okoliczność także stanowi podstawę do wznowienia postępowania, na podstawie przepisu art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej.
Ponadto, według składu orzekającego w sprawie, niezależnie od ww. wad wznowionego postępowania podatkowego, organy podatkowe w toku prowadzonych postępowań, dysponując informacją o toczącym się postępowaniu przed sądem powszechnym z powództwa podatnika w przedmiocie ustalenia nieważności umów sprzedaży na rzecz osób trzecich części działek wydzielonych z działki nr [...] (podatnik podnosił tę okoliczność w odwołaniu), zobligowane były - na podstawie przepisu art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, stanowiącego, że gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd - zawiesić wznowione postępowanie podatkowe do czasu wydania orzeczenia przez sąd, bowiem kwestia ważności tych umów miała także istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, tym bardziej w sytuacji, gdy organy te nie uznały za mający istotne znaczenie wyrok Sądu Rejonowego w K.z dnia 28 listopada 2001 r., sygn. akt I C 69/01, w którym ustalono, że pomiędzy podatnikiem (powodem), a Gminą W. (pozwaną) istnieje stosunek dzierżawy działki nr [...] o pow. 10.049 m2 zawarty na czas nieokreślony.
Ponadto, pominięcie przez organy obu instancji przy ustalaniu stanu faktycznego sprawy istniejącego w roku 1998 treści ww. wyroku stanowiło o naruszeniu przepisu art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym dokumenty urzędowe sporządzone w formie określonej przepisami prawa przez powołane do tego organy władzy publicznej stanowią dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone, jak również naruszenie przepisów art. 122 i art. 187 § 1 tej Ordynacji zobowiązujących organy podatkowe do wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
Należało zatem uznać, że wskutek przedwczesnego rozpoznania sprawy przez organy podatkowe, tj. bez koniecznego w sprawie oczekiwania na orzeczenia sądów powszechnych w przedmiocie ustalenia nieważności umów sprzedaży na rzecz osób trzecich części działek wydzielonych z działki nr [...] oraz pominięcia ww. wyroku Sądu Rejonowego w K., organy podatkowe nie wyjaśniły stanu faktycznego istniejącego w roku 1998 r. i wadliwie uznały, że podatnik nie był posiadaczem zależnym (dzierżawcą) całej działki nr [...], a także wadliwie uznały, że działka ta nie była działką rolną, podczas, gdy z pierwszego z ww. wyroków wynika, że podatnik był posiadaczem całej działki nr [...] o pow. 10.049 m2, dzierżawionej od Gminy W., a z wyroków Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 19 marca 2009 r., sygn. akt I ACa 456/08 oraz Sądu Okręgowego w Szczecinie z dnia 29 lipca 2011 r., sygn. akt I C 942/09 wynika, że umowy sprzedaży działek wydzielonych z działki nr [...] są nieważne, a także, iż cała działka nr [...] będąca w posiadaniu skarżącego w 1998 r. była działką rolną. Sąd Apelacyjny w ww. wyroku uznał, że: "...wbrew twierdzeniom pozwanej Gminy samo zatwierdzenie planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego nie doprowadziło do zmiany charakteru nieruchomości z rolnej na przeznaczoną na inne cele. Tym samym przedmiotem dzierżawy była nieruchomość rolna, a jej powierzchnia przekraczała w chwili zawarcia umowy minimalny niezbędny dla przyjęcia istnienia nieruchomości rolnej obszar 0,5 ha, co wynika wprost z treści umowy dzierżawy... Umowa została zawarta w 1987 r. na okres do 01 września 1992 r., a więc na czas dłuższy niż trzy lata, a faktycznie trwała do 1 marca 2003 r. Ten ostatni termin został ustalony w wyroku Sądu Rejonowego w K. i nie był kwestionowany przez pozwaną Gminę. Natomiast fakt trwania umowy po dniu 01 września 1992 r. wynika z wyroku wyżej wymienionego Sądu z dnia 28 listopada 2001 r. w sprawie o ustalenie, że strony wiązała umowa dzierżawy. Wyrok ten na podstawie art. 365 §1 kpc wiąże także Sąd Apelacyjny. Spełniony został więc także drugi warunek z art. 695 §2 kc, który w chwili sprzedaży działek, wytoczenia powództwa oraz ustania stosunku zobowiązaniowego miał moc obowiązującą, tym samym w czasie gdy prawo pierwokupu powód mógł realizować powinien mieć zastosowanie. Brak realizacji tego prawa powoda i sprzedaż gruntu innym osobom - pozostałym pozwanym, z pominięciem uprawnionego, powodował nieważność umów na podstawie art. 599 §2 kc."
W tej sytuacji, wobec tego, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Kolegium z dnia [...] nr [...] zostały wydane z naruszeniem ww. przepisów dających podstawę do wznowienia postępowania podatkowego, a także z naruszeniem innych ww. przepisów postępowania podatkowego mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, to należało - na podstawie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. b i lit. c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - uchylić te decyzje.
O niewykonalności zaskarżonej decyzji sąd orzekł na podstawie przepisu art. 152 ww. ustawy, zaś o kosztach postępowania - na podstawie przepisu art. 200 tej ustawy.
Na podstawie przepisu art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd wskazuje, aby w dalszym postępowaniu w sprawie organy rozpoznające sprawę ponownie uwzględniły treść ww. prawomocnych wyroków sądów powszechnych, wyjaśniły kwestię udział w postępowaniu małżonki podatnika i zapewniły jej udział w nim, a przed wydaniem decyzji w postępowaniu odwoławczym, zapewniły także, by w postępowaniu tym nie brali udziału członkowie Kolegium, którzy będą brali udział w wydaniu decyzji w I instancji.
Ponadto, sąd wskazuje, aby organy podatkowe wydając ponownie decyzje wymiarowe dotyczące roku podatkowego 1998 r. rozstrzygały sprawę na podstawie przepisów materialnoprawnych, według ich brzmienia aktualnego w tym roku (1998), a nie w dacie wydawania decyzji, co jest oczywiste i nie wymaga wyjaśnienia.
Dodatkowo, organy podatkowe powinny uwzględnić okoliczność, że wskutek wydania przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji ww. decyzji z dnia [...] nr [...] stwierdzającej nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] nr [...], skarżący podatnik także był dzierżawcą działki stanowiącej własność Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło