I SA/Sz 1057/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. P. i M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości na 2013 rok p o s t a n a w i a: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego J. i M. P. w związku ze skargą na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 27 czerwca 2013 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 2 stycznia 2013 r. ustalającą M. P. i J. P. zobowiązanie podatkowe w podatku od nieruchomości na 2013 rok, w odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości [...] zł, złożyli w dniu 27 stycznia 2014 r.(data nadania) na urzędowym formularzu wspólny wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku skarżący podali, że wspólnie prowadzą gospodarstwo domowe, źródłem ich utrzymania jest działalność gospodarcza w formie spółki cywilnej, skarżący prowadzą Aptekę "W." s.c. w [...]. Mają na utrzymaniu dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat. Nie wykazali żadnych nieruchomości, oszczędności i wartościowych przedmiotów. Podali, że lokal użytkowy, od którego należny jest podatek od nieruchomości, jest według skarżących własnością banku. W piśmie z dnia 27 stycznia 2014 r. oświadczyli, że zajmowane przez nich mieszkanie ma charakter lokatorski i jest własnością wraz z pełnym wyposażeniem osób trzecich. W znajdującym się w aktach administracyjnych kierowanym do SKO w Szczecinie piśmie z dnia 3 czerwca 2013 r. skarżący oświadczyli, że właścicielem mieszkania poprzednio wskazanego jako adres do korespondencji ([...] w [...]) jest Fundacja "O.". Skarżący opisali szczegółowo zasady finansowania prowadzonej przez nich apteki, problemy związane z płatnościami za dostawy leków, z refundacją z NFZ. Zwrócili uwagę na to, że wielkość obrotów w danym miesiącu oraz wielkość przepływów pieniężnych jest tylko jedną składową sytuacji dochodowej apteki, a pełen obraz ukazuje się dopiero po analizie kosztów, które w porównaniu z obrotem dają rzeczywisty wynik finansowy apteki. Skarżący wskazali, że z powodu zajęcia środków na rachunku bankowym oraz generowanych strat związanych z kryzysem i bardzo ostrą walką z konkurencją, utrzymują się jedynie z przesuniętych terminów płatności u dostawców leków i mediów. Wyjaśnili, że kredyt obrotowy na działalność gospodarczą na kwotę [...] zł został wypowiedziany przez bank, w związku z tym są zobowiązani do wniesienia opłat restrukturyzacyjnych. Skarżący przedstawili dane dotyczące przychodów i kosztów za okres od lutego do listopada 2013 r. (tabela k. [...]), z której wynika, że na koniec listopada 2013 r. skarżący uzyskali wynik finansowy o wartości [...] zł. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego z 6 lutego 2014 r. do nadesłania dodatkowych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i finansową strony, skarżący nadesłali: - kopię PIT/B – informacja M. P. o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2012 roku, w którym zadeklarowano roczny dochód skarżącego w wysokości [...] zł, przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł), - kopię PIT/B – informacja J. P. o wysokości dochodu (straty) z pozarolniczej działalności gospodarczej w 2012 roku, w którym zadeklarowano roczny dochód skarżącej w wysokości [...] zł, przychód [...] zł, koszty uzyskania przychodu [...] zł), - kopię deklaracji VAT-7 Apteki "W." s.c. za listopad 2013 r. z zadeklarowaną dostawą towarów o wartości [...] zł, nabycie towarów na kwotę [...] zł, - kopię księgi przychodów i kosztów uzyskania przychodów za miesiąc listopad 2013r., -kopię umowy najmu lokalu użytkowego w [...] położonego przy ul. [...], zawartą 23 kwietnia 2001 r. pomiędzy Miastem [...] a L. Ł.-P., W. P., M. P. – Apteką "W." s.c., o powierzchni [...] m2 z miesięcznym czynszem w wysokości [...] zł, -kopię zawiadomienia z dnia 28 lipca 2011 r. o zajęciu rachunku bankowego M. P. na łączną kwotę [...] zł (zaległości wobec Urzędu Miasta za okres 2005-2009), -kopię trzech tytułów wykonawczych Prezydenta Miasta wystawionych w styczniu 2010 r wobec M. P., dotyczące podatku od nieruchomości (ul. [...]) za lata 2007-2009 na łączna kwotę [...] zł, -kopię listy transakcji na rachunku bankowym na dzień 31 października 2014 r. z saldem [...] zł, bez wskazanej nazwy posiadacza rachunku bankowego. W odpowiedzi na wezwanie referendarza sądowego do złożenia zeznania podatkowego skarżącego i skarżącej o wysokości osiągniętego dochodu w 2012 roku, skarżący wyjaśnili, że przekazują jedynie załącznik PIT/B do PIT-36, gdyż "ukazuje on całość naszej sytuacji finansowej", "ksero całego PIT-36 jest nie możliwe dla nas do uzyskania ze względu na poufność danych, gdyż nie dysponujemy specjalistyczną aparaturą do kserowania, a jej zakup przerasta nasze możliwości finansowe". W zakresie wezwania do przedłożenia wyciągów z wszystkich rachunków bankowych skarżącego oraz skarżącej za okres od 15 grudnia 2013 r. do 30 stycznia 2014 r., skarżący wyjaśnili, że posiadają oni jeden rachunek bankowy wykazany w ewidencji działalności gospodarczej, wszelkie wpływy na to konto są blokowane i przekazywane na rachunek techniczny, z którego są regulowane zajęcia komornicze i egzekucyjne. Skarżący oświadczyli, że w życiu codziennym korzystają jedynie z bieżących wpływów do kasy, nie posiadają udziałów w innych przedsiębiorstwach, nie podejmują innej pracy poza prowadzoną działalnością gospodarczą. Wyjaśnili, że wszelkie opłaty związane z użytkowaniem lokalu mieszkalnego "pokrywają organizacje pożytku publicznego w postaci udzielania nam zapomogi, stąd nie możemy wykazać żadnych opłat związanych z bieżącym utrzymaniem dotyczących :czynszu, za mieszkanie, prąd, gaz, itp." Skarżący oświadczyli, że nie posiadają udziałów w innych przedsiębiorstwach zarówno na zasadzie akcji, czy praw na zasadach udziałowców. Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, iż znajduje się w sytuacji materialnej uprawniającej do przyznania prawa pomocy. W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że rozstrzygnięcie w tej kwestii będzie zależało od tego, co zostanie udowodnione przez stronę. Instytucja przyznania prawa pomocy ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób, które wykażą, że znajdują się w trudnej sytuacji materialnej. Do osób tych można zaliczyć osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone i zaspakajają tylko podstawowe potrzeby życiowe. Przystępując do rozpoznania wniosku w tak określonym zakresie, wskazać należy, że zasadą jest, iż strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie (art. 199 p.p.s.a.). Oznacza to, że każdy, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie lub powodujące wydatki, obowiązany jest do ich uiszczenia (art. 211 p.p.s.a.). Celem instytucji prawa pomocy jest natomiast zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. Jest to forma dofinansowania strony postępowania sądowego z budżetu państwa i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. Przyznanie lub odmowa przyznania prawa pomocy winna wynikać z wzajemnej oceny dwóch elementów: kosztów, jakie musi ponieść strona na poczet prowadzonego postępowania i jej aktualnej kondycji finansowej. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy należy również mieć na uwadze, że to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek wyjaśnienia oraz udokumentowania sytuacji majątkowej, uzasadniającej przyznanie prawa pomocy, do Sądu (referendarza sądowego) natomiast należy ocena przytoczonych okoliczności. Wskazać należy, że skarżący są zobowiązani do poniesienia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, sprowadzających się na obecnym etapie postępowania do wpisu od skargi w wysokości [...] zł (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I z dnia 13 września 2013 r. – k. [...]). Stwierdzić należy, że wniosek skarżących nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż skarżący nie wykazali, że nie są w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postepowania. Skarżący szczegółowo opisali trudną sytuację związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą (prowadzenie apteki W. w [...]), w tym wydane w latach 2010 i 2011 dokumenty związane z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym, dotyczącym m.in. podatku od nieruchomości ([...], ul. [...]), obejmującym należności z okresu 2007-2009 rok. Przedstawili dokumenty, z których wynika, że każdy ze skarżących zadeklarował za 2012 r. dochód w wysokości średnio [...] zł miesięcznie, co oznacza, że rodzina skarżących dysponowała w 2012 r. dochodem na osobę w rodzinie w wysokości ok. [...] zł miesięcznie. Z przedłożonej kopii ewidencji przychodów i kosztów za listopad 2013 r. wynika, że skarżący zaewidencjonowali od początku roku: wartość sprzedanych towarów i usług [...] zł, pozostałe przychody [...] zł oraz zakup towarów handlowych i materiałów [...] zł, wydatki [...] zł. Zadeklarowali za listopad 2013 r. nabycie towarów na kwotę [...] zł, dostawę towarów o wartości [...] zł (deklaracja VAT-7). Zatem stwierdzić należy, że ww. dane nie potwierdzają złożonego na urzędowym formularzu PPF oświadczenia o tym, że prowadzona działalność gospodarcza przynosi straty. Analiza zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi także do wniosku, że sytuacja finansowa skarżących, w szczególności kwestia źródeł ich utrzymania nie jest jednoznaczna. Wbrew wezwaniu skarżący nie przedłożyli bowiem wymaganego rocznego zeznania podatkowego, z którego jednoznacznie wynikałyby zadeklarowane przez skarżących źródła utrzymania. Skoro skarżący oświadczyli, że "wszelkie opłaty związane z użytkowaniem lokalu mieszkalnego pokrywają organizacje pożytku publicznego w postaci udzielania zapomogi, stąd nie możemy wykazać żadnych opłat związanych z bieżącym utrzymaniem dotyczących: czynszu za mieszkanie, prąd, gaz", a z danych powszechnie dostępnych (źródło: internet) wynika, że M. P. i J. P. są członkami zarządu Fundacji "O." z siedzibą w [...] przy ul. [...], to w takiej sytuacji stwierdzić należy, że niezłożenie rocznego zeznania podatkowego stanowi brak uniemożliwiający ocenę rzeczywistych możliwości skarżących. Taki dokument jednoznacznie wskazałby na deklarowane przez J. P. oraz M. P. źródła przychodu. Wyjaśnienia skarżących co do braku wymaganego zeznania nie zostały uwzględnione przez referendarza sądowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono, jak w sentencji.