I SA/Sz 106/06

WyrokWSA w Szczecinie2006-10-05

Skład orzekający: Kazimiera Sobocińska, Marzena Kowalewska, Alicja Polańska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może zawiesić postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego, powołując się na konieczność oczekiwania na rozstrzygnięcie Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w kwestii wykładni prawa wspólnotowego?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może zawiesić postępowania w oparciu o art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, gdy rozpatrzenie sprawy zależy od wykładni prawa wspólnotowego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Wykładnia prawa wspólnotowego przez ETS nie stanowi zagadnienia wstępnego w rozumieniu tego przepisu, a organ podatkowy jest zobowiązany samodzielnie dokonać oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy w świetle obowiązujących przepisów.
Stan faktyczny
Skarżący złożył deklarację i wpłacił podatek akcyzowy od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu, a następnie wystąpił o zwrot niesłusznie pobranego podatku. Naczelnik Urzędu Celnego zawiesił postępowanie, wskazując na zawieszenie postępowania sądowego przez WSA w Warszawie do czasu uzyskania odpowiedzi na pytanie prejudycjalne skierowane do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy postanowienie o zawieszeniu. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej oraz prawa materialnego i konstytucyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Celnej oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego i zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia października 2006 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Kazimiera Sobocińska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Marzena Kowalewska Sędzia NSA Alicja Polańska Protokolant Karolina Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2006 r. sprawy ze skargi Z. P. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nadpłaty i zwrotu podatku akcyzowego I. u c h y l a zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] nr [...], II. z a s ą d z a od Dyrektora Izby Celnej w S. na rzecz skarżącego kwotę [...] tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. P. w dniu [...] złożył w Urzędzie Celnym w S. deklarację uproszczoną AKC-U nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...], i wpłacił kwotę [...] z tytułu podatku akcyzowego. Następnie, wnioskiem z dnia [...], importer zwrócił się do Naczelnika wyżej wymienionego Urzędu o zwrot niesłusznie pobranego podatku akcyzowego. Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 23 ust. 1 i 2, art. 25, art. 90 Traktatu Wspólnoty Europejskiej, art. 3 Dyrektywy Rady 92/12/EWG w sprawie ogólnych warunków dotyczących wyrobów objętych podatkiem akcyzowym, ich przechowywania, przepływu oraz kontrolowania, a także art. 91 ust 3 Konstytucji RP, poprzez odmowę ich zastosowania. W dniu [...] Naczelnik Urzędu Celnego w S. postanowieniem nr [...] zawiesił postępowanie prowadzone w sprawie stwierdzenia nadpłaty oraz zwrotu podatku akcyzowego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego w/w samochodu. Uzasadniając swoje stanowisko, organ pierwszej instancji wskazał, iż zawieszenie postępowania jest uzasadnione z uwagi na to, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. w sprawie o sygnaturze akt [...], dotyczącej odmowy zwrotu podatku akcyzowego zapłaconego z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, zawiesił postępowanie sądowe do czasu uzyskania odpowiedzi na pytanie prejudycjalne, skierowane do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. Pytanie to dotyczy wykładni przepisów prawa wspólnotowego oraz ich zgodności z przepisami prawa krajowego. Z. P. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i nadanie sprawie dalszego biegu. Podatnik podniósł zarzut naruszenia przepisu art. 201 § 2 Ordynacji podatkowej poprzez jego niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 23 ust. 1 i 2, art. 25, art. 90 Traktatu Wspólnoty Europejskiej oraz art. 91 ust 3 Konstytucji RP, poprzez odmowę ich zastosowania. Zdaniem skarżącego w sprawie nie występuje zagadnienie wstępne wymagające rozstrzygnięcia przez inny organ lub sąd, gdyż w orzecznictwie E.T.S. wielokrotnie podkreślono bezwzględne obowiązywanie art. 90 T.W.E. zabraniającego różnicowania stawek podatkowych w sposób prowadzący do dyskryminacji towarów sprowadzanych z innych krajów członkowskich U.E. Dyrektor Izby Celnej w S. postanowieniem z dnia [...] numer [...] utrzymał, w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie spełnione zostały przesłanki do zawieszenia postępowania na mocy art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Dyrektora, wprawdzie wskazany artykuł nie wskazuje wprost jako przesłanki zawieszenia postępowania rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości, to jednak ta przesłanka zawieszenia postępowania została ujęta bardzo szeroko. Powody, które stanowią podstawę zawieszenia postępowania są zróżnicowane, a ich wspólną cechą jest to, że mają charakter przejściowy, co oznacza, że można je usunąć i kontynuować postępowanie. Dalej organ odwoławczy stwierdził, że wątpliwości Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. co do interpretacji prawa wspólnotowego i stosowania w związku z tym przepisów prawa krajowego w analogicznej sprawie, stanowią wystarczającą przesłankę do zawieszenia postępowania sądowego. Trudno sobie wyobrazić, aby organ odwoławczy, nie bacząc na stanowisko innych organów lub sądów, podejmował się rozstrzygnięcia zagadnienia, budzącego bardzo wiele kontrowersji, gdy to stanowisko innych organów lub sądów spełnia przesłanki uznania go za zagadnienie wstępne. Dyrektor Izby Celnej w S., podkreślił, iż postanowienie o zawieszeniu postępowania do czasu wydania orzeczenia przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości jest najkorzystniejszym dla strony rozwiązaniem. Gwarantuje ono bowiem podatnikowi, że rozstrzygnięcie merytoryczne kończące postępowanie administracyjne w sprawie, zostanie wydane w zgodzie z orzeczeniem Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W dniu [...] Z. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej w S.. Skarżący wniósł o uchylenie skarżonego postanowienia zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 201 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie oraz naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 23 ust. 1 i 2, art. 25, art. 90 Traktatu Wspólnoty Europejskiej, art. 78 i 91 ust 3 Konstytucji RP, poprzez odmowę ich zastosowania, a także zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 15 Kodeksu postępowania administracyjnego przez nieuwzględnienie zasady instancyjności. W uzasadnieniu skargi skarżący powtórzył argumenty zawarte w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w S., wniósł o oddalenie skargi podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Mając na uwadze zakres kompetencji sądu oraz stan faktyczny i prawny sprawy należy uznać, że skarga jest zasadna. W ocenie Sądu, Dyrektor Izby Celnej w S. błędnie ustalił treść normy prawnej zawartej w art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz.60 ze zm.) zgodnie z którą, organ podatkowy zawiesza postępowanie gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji jest uzależnione od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Zarówno w świetle doktryny prawa administracyjnego, jak i orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w W., pod pojęciem zagadnienia wstępnego rozumie się sytuację, w której wydanie orzeczenia merytorycznego w sprawie, będącej przedmiotem postępowania przed właściwym organem, uwarunkowane jest od uprzedniego rozstrzygnięcia wstępnego zagadnienia prawnego. Ocena zaś tego zagadnienia, gdyby ono samo w sobie mogło być przedmiotem odrębnego postępowania, należy ze względu na jego przedmiot do kompetencji innego organu państwowego niż ten, przed którym toczy się postępowanie w głównej sprawie i nie było wcześniej prawomocnie przesądzone ( por. wyrok NSA z dnia [...] r. [...] ). Organ podatkowy zawiesza postępowanie, jeżeli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd pozostaje w takim związku z postępowaniem podatkowym, że bez jego rozstrzygnięcia nie jest możliwe rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy. Przez użyte w przepisie określenie "inny organ" należy rozumieć każdy organ państwowy uprawniony na podstawie przepisów prawa do podejmowania rozstrzygnięć w prawem przewidzianej formie. Chodzi tu tylko o to, aby nie był to organ, który rozstrzyga sprawę w tym postępowaniu, w którym wystąpiło zagadnienie prejudycjalne ( por. wyrok NSA z dnia [...]). "Innym organem lub sądem" nie będzie w rozumieniu art. 201 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa - Europejski Trybunał Sprawiedliwości, który orzeka o wykładni przepisów prawa wspólnotowego. Postępowanie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości co do oceny zgodności ustawowego unormowania podatkowego z przepisami prawa wspólnotowego, wyjaśnianie wątpliwości prawnych czy interpretacja prawa nie jest zagadnieniem wstępnym o którym stanowi art. 201 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Dokonanie interpretacji nie stanowi kwestii prejudycjalnej, tzn. wywierającej wpływ na postępowanie podatkowe. Po pierwsze dlatego, że nie mamy w tym przypadku do czynienia z rozstrzyganiem. Po drugie - wnioskodawca wskazuje jedynie na hipotetyczny wpływ wnioskowanej interpretacji na sposób załatwienia sprawy podatkowej. Ustawodawca wymaga zaś, by tego rodzaju zależność nie miała charakteru potencjalnego, lecz była aprioryczna i oczywista. Dyrektor Izby Celnej w S. błędnie uzależnił wydanie decyzji w przedmiotowej sprawie od dokonania wykładni przepisów prawa wspólnotowego przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości na skutek wniesienia pytania prejudycjalnego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uznając, iż jest to zagadnienie wstępne warunkujące zawieszenie postępowania podatkowego. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że organ podatkowy powinien samodzielnie dokonać ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz jego oceny w świetle obowiązujących przepisów prawa materialnego. Ustalenie treści i obowiązywania unormowania prawnego, pod które organ podatkowy dokonuje subsumcji ustalonego stanu faktycznego sprawy, jest elementem procesu stosowania prawa w ramach konkretnego postępowania podatkowego, do którego uprawniony jest stosujący prawo właściwy organ podatkowy. Co do zarzutu Strony naruszenia przepisów prawa materialnego tj. odmowy zastosowania art. 23 ust. 1 i 2, art. 25, art. 90 Traktatu Wspólnoty Europejskiej, art. 91 ust 3 Konstytucji RP, Sąd stwierdza, że powyższy zarzut nie jest uzasadniony, bowiem przedmiotem postępowania jest zasadność zawieszenia postępowania podatkowego, a nie kwestia podstawy prawnej poboru akcyzy z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Odnośnie podniesionego przez Skarżącego zarzutu naruszenia art. 78 Konstytucji RP i art. 15 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego, Sąd podziela stanowisko Dyrektora Izby Celnej w S., który uznał za bezpodstawny zarzut naruszenia prawa do zaskarżenia orzeczeń zapadłych w pierwszej instancji i naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania. W niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji orzekał Naczelnik Urzędu Celnego w S., a jako organ odwoławczy orzekał Dyrektor Izby Celnej w S.. Nie zostało także naruszone prawo do zaskarżania orzeczeń zapadłych w pierwszej instancji, gdyż Strona na postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego w S. z dnia [...] (jako organu pierwszej instancji) wniosła zażalenie do Dyrektora Izby Celnej w S. (jako organ odwoławczy). Reasumując - brak było podstaw do zawieszania postępowania w sprawie i dlatego uznając, że zaskarżone postanowienia naruszają art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz.1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło