I SA/Sz 1061/16
WyrokWSA w Szczecinie2017-01-26
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka, Elżbieta Woźniak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić czynność materialno-techniczną w postaci wpisu do ewidencji producentów rolnych, jeśli stwierdzi, że wnioskodawca nie spełniał wymogów ustawowych w dacie dokonania wpisu, pomimo że wpis ten został dokonany w formie czynności materialno-technicznej, a nie decyzji administracyjnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organ administracji ma prawo uchylić czynność materialno-techniczną w postaci wpisu do ewidencji producentów rolnych, jeśli ujawnią się okoliczności wskazujące na brak spełnienia wymogów ustawowych już w momencie dokonania wpisu. Uchylenie takie powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, stosując analogicznie przepisy dotyczące odmowy wpisu. Zmiany legislacyjne dotyczące formy wpisu (z czynności materialno-technicznej na decyzję) nie niweczą możliwości weryfikacji wpisów dokonanych przed wejściem w życie nowych przepisów, jeśli postępowanie w tej sprawie było już w toku.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o wpis do ewidencji producentów rolnych w 2008 r., który został dokonany w formie czynności materialno-technicznej. W 2014 r. organ wszczął postępowanie w celu uchylenia tej czynności, wzywając skarżącego do wykazania spełnienia wymogów ustawowych na dzień złożenia wniosku. Skarżący przedłożył dokumenty, jednak organ uznał, że nie wykazał on spełnienia definicji producenta rolnego w dacie wpisu. Po utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji przez organ II instancji, skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając m.in. naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym zasadę trwałości decyzji administracyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędziowie Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Woźniak, Protokolant starszy sekretarz sądowy Gabriela Porzezińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 26 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi C. B. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...], Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej zwany: "Dyrektorem ARiMR") utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatu B. Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z siedzibą w B., nr [...], z dnia [...] r. o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu
do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności.
Przedmiotowe decyzje wydano w następującym stanie faktycznym sprawy.
W dniu 14 maja 2008 r. C. B. (dalej zwany: "stroną", "skarżącym") złożył wniosek o wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Na podstawie powyższego wniosku Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w B. (dalej "Kierownik Biura Powiatu") w dniu 15 maja 2008 r. dokonał wpisu strony do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności nadając numer [...].
Kierownik Biura Powiatu w dniu 28 sierpnia 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie administracyjnego w celu uchylenia czynności materialno-technicznej, polegającej na wpisaniu do ewidencji producentów na podstawie wniosku o wpis do ewidencji producentów i tym samym ustalenia, czy zostały spełnione ustawowe przesłanki wpisu do ewidencji producentów przez stronę na podstawie art. 3 ust. 1-3 oraz art. 12 ust. 3-5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r., o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 86, dalej zwana: "u.k.s.e.").
W toku postępowania Kierownik Biura Powiatu wezwał stronę, w trybie art. 50 § ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, ze zm.), dalej zwana: "K.p.a.", do przedstawienia wyjaśnień i dokumentów potwierdzających, że na dzień złożenia wniosku o wpis do ewidencji producentów, tj. 14 maja 2008 r. oraz w okresie późniejszym, spełniał warunki określone ww. ustawie, a więc wykazanie, że spełnia definicję producenta rolnego, rozumianego jako osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, będącą:
a) posiadaczem gospodarstwa rolnego lub
b) rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 73/2009, lub
c) posiadaczem zwierzęcia.
Wykonując ww. wezwanie strona przedłożyła następujące dokumenty: umowę
z dnia [...] r. o gospodarowaniu gruntem rolnym zawartą pomiędzy stroną
a [...] sp. z o.o. (na kompleksową uprawę roślin na działce rolnej); umowę dzierżawy działki [...] oraz [...] znajdujące się w gminie P., obrębie R. z dnia [...] r. pomiędzy [...] sp. z o.o. a stroną; decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin i Nasiennictwa (z dnia 20 czerwca 2012 r.), fakturę VAT wystawioną przez [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B. za sporządzenie planu rolnośrodowiskowego, Protokoły przekazania produktu ekologicznego przez C. B. dla [...] sp. z o.o. w rozliczeniu za usługi z dnia 5 lipca 2013 r. oraz 22 sierpnia 2012 r.
W wyniku rozpatrzenia sprawy i materiału dowodowego, decyzją z dnia
[...] r. nr [...] Kierownik Biura Powiatu uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu strony do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz odmówił dokonania wpisu do tej ewidencji.
Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora ARiMR nr [...] z dnia [...] r., która to następnie została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r.
(sygn. akt I SA/Sz 662/15).
W wyroku tym Sąd wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ zobowiązany jest, uwzględniając wskazania Sądu, dokonać analizy stanu faktycznego istniejącego na dzień dokonania wpisu skarżącej do rejestru, odnosząc do niego odpowiednie, obowiązujące w tym czasie przepisy prawa.
W wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy Kierownik Biura Powiatu, działając m.in. na podstawie art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz.U. z 2004 r. nr 10 poz. 76 ze zm.), dalej zwanej "u.k.s.e.", wydał w dniu [...] r. decyzję nr [...], którą uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu strony do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków
o przyznanie płatności oraz odmówił dokonania wpisu do tej ewidencji.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, wskazał, że przeprowadził postępowanie dotyczące weryfikacji wpisu do ewidencji producentów zgodnie
z wytycznymi zawartymi w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 662/15, ustalając stan faktyczny jaki istniał w dniu dokonania wpisu strony do Ewidencji Producentów (EP) oraz w oparciu o przepisy prawa krajowego
i wspólnotowego obowiązujące w tym czasie.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, a więc przedłożonych przez stronę dokumentów, organ stwierdził, że strona w dacie dokonania wpisu tj. 15 maja 2008 r. nie była posiadaczem gruntów rolnych, ani też w tym czasie nie spełniała kryterium rolnika, wynikającego z przepisu art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE) nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE)
nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE) nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE)
nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003, str. 1), dalej zwane "rozporządzeniem Rady (WE) nr 1782/2003", wskazując, że zgromadzone dowody pochodziły z 2012 r.
W ocenie organu, w dacie rozpatrzenia wniosku strony o wpis, w ustalonym stanie faktycznym i prawnym, nie istniała zatem przesłanka uznania strony za producenta w rozumieniu u.k.s.e. (art. 3 pkt 3) i należało orzec o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji (art. 13 ust. 1).
W odwołaniu od powyższej decyzji strona, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania.
Dyrektor ARiMR, po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy ww. decyzję Kierownika Biura Powiatu, powołując w podstawie prawnej art. 13 ust. 1, art. 3 pkt 3 u.k.s.e. w związku z art. 2 lit. a rozporządzenia Rady (WE) Nr 1782/2003.
Dalej w uzasadnieniu decyzji, organ odwoławczy, powołując się na ustawę z dnia 18 grudnia 2003 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania przez Kierownika Biura Powiatowego zaświadczenia (wskazując na jej nowelizacje), wydany w sprawie wyrok z dnia 3 września 2015 r., sygn. akt I SA/Sz 662/15, a także inne orzecznictwo sądów administracyjnych, stwierdził, że organ I instancji zastosował prawidłowy tryb postępowania i przepisy dla celów ponownej weryfikacji prawidłowości nadania numeru ewidencyjnego i wpisania strony do ewidencji producentów.
Dokonawszy analizy definicji producenta rolnego w oparciu o przepisy ustawy obowiązujące w dacie wydania zaświadczenia o nadaniu numeru ewidencyjnego, czyli w dniu 15 maja 2008 r. oraz zgromadzony materiał dowodowy, organ II instancji potwierdził zasadność oceny organu I instancji, że strona w tej dacie nie spełniła definicji producenta rolnego rozumianego jako posiadacza gospodarstwa rolnego lub rolnika w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003, gdyż w toku postępowania wyjaśniającego przedstawiła dowody wskazujące jedynie na to,
że rozpoczęła działalność rolniczą z dniem 1 marca 2012 r.
Zdaniem Dyrektora ARiMR, organ I instancji nie naruszył przepisów u.k.s.e. z dnia 18 grudnia 2003 r. poprzez wadliwe ich zastosowanie i art. 16 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy o zmianie ustawy o ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności z dnia 23 października 2014 r. (Dz. U. z 2014 poz. 1872; dalej "ustawa zmieniająca"), która weszła w życie 1 stycznia 2015 r.
Za niezasadne organ uznał także zarzuty naruszenia przepisów procesowych, dotyczące błędnych ustaleń faktycznych oraz oceny materiału dowodowego.
W skardze wywiedzionej na powyższą decyzję, strona reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej od organu zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżonej decyzji zarzucono, analogicznie jak w odwołaniu :
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy,
tj. art. 13 ust. 1 u.k.s.e. poprzez jego zastosowanie w postaci uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowy dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w sytuacji, gdy przepis ten został uchylony ustawą zmieniającą z dnia 23 października 2014 r., która weszła w życie 1 stycznia 2015 r., a w konsekwencji naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej (dalej: Konstytucja RP) i art. 6 K.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez podstawy prawnej;
2. naruszenie przez organ art. 16 § 1 K.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 Ustawy zmieniającej poprzez brak poszanowania zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej o wpisie skarżącego do ewidencji producentów;
3. naruszenie innych przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 K.p.a. poprzez błędną ocenę zebranego materiału dowodowego skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że Skarżąca w dniu dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków o przyznanie płatności, tj. 16 marca 2011 r. nie posiadała gruntów rolnych i tym samym nie spełniła przesłanki posiadania gospodarstwa rolnego i była rolnikiem co w konsekwencji oznacza, iż spełniła przesłankę bycia producentem rolnym; brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i oparcie decyzji na wybiórczo dobranych okolicznościach faktycznych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor ARiMR wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie procesowym z dnia 26 stycznia 2017 r., reprezentujący skarżącego pełnomocnik, uzupełnił argumentację w zakresie zarzutu dotyczącego naruszenia art. 16 § 1 K.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, wskazując, iż zaświadczenia o wpisie do EP, w tym wydane przed 1 stycznia 2015 r., uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie, co oznacza, jego zdaniem, że zastosowany przez organ tryb jest sprzeczny z zasadą trwałości decyzji ostatecznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje.
Skarga jest niezasadna.
Po dokonanej kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa mogącym skutkować wyeliminowaniem tej decyzji z obrotu prawnego.
Spór w niniejszej sprawie sprowadza się do tego, czy organ administracji,
w ustalonym stanie faktycznym i prawnym prawidłowo orzekł o uchyleniu czynności materialno-technicznej i odmowie dokonania wpisu do ewidencji producentów rolnych.
Z bezspornego stanu faktycznego wynika bowiem, że skarżący złożył w dniu
14 maja 2008 r. wniosek o wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności
i uzyskał stosowny wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności otrzymując numer [...] .
W dniu 28 sierpnia 2014 r. Kierownik Biura Powiatu przekazał zawiadomieniem informację o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu uchylenia czynności materialno-technicznej.
Zgodnie zatem z obowiązującym w dacie dokonania wpisu art. 1 u.k.s.e., ustawa ta określa zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Agencja system ten tworzy i prowadzi (art. 2). Według art. 4 pkt 1 tej ustawy system składa się m.in. z ewidencji producentów. Natomiast art. 7 ustawy określa co zawiera ewidencja producentów.
Stosownie do uregulowań art. 11 ust. 1 u.k.s.e., wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1), który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 2). Kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 1). Jednocześnie ww. organ administracji publicznej wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów zaświadczenie o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 2). Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 2, jest wydawane niezwłocznie po dokonaniu wpisu do ewidencji producentów, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku o wpis do ewidencji producentów (art. 13 ust. 3).
Z powyższych regulacji wynika, że numer identyfikacyjny jest nadawany jednocześnie (a więc w tej samej chwili) co wpis do ewidencji producentów.
Zarówno wpis do ewidencji producentów i związane z tym nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Tego rodzaju czynność jest prawnie regulowaną formą działania administracji w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 .p.p.s.a. Ustawodawca przewiduje załatwienie spraw administracyjnych w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni.
Ustawa o krajowym systemie ewidencji określa w art. 13 ust. 1, że kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Zatem przepis ten stanowi podstawę decyzji odmawiającej wpisu. Wprawdzie ustawa o krajowym systemie ewidencji w tym brzmieniu nie reguluje wprost możliwości wykreślenia z ewidencji producentów, ani pozbawienia numeru identyfikacyjnego, jednakże nie może to oznaczać dowolności co do trybu i formy rozstrzygnięcia tej kwestii. Wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego jest wprawdzie czynnością materialno-techniczną, ale czynnością z zakresu administracji publicznej dokonywaną zgodnie z wnioskiem strony i bez zastrzeżeń innych zainteresowanych, zatem eliminacja tej czynności z obrotu prawnego powinna następować w formie, umożliwiającej stronie obronę jej interesów. W razie ujawnienia okoliczności, które wskazują, że rejestracja producenta i związane z nią nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane pomimo braku wymaganych w tym względzie przesłanek, a brak ten wystąpił już w momencie dokonania wpisu, konieczne staje się wyeliminowanie tej wadliwej czynności, poprzez jej uchylenie w drodze decyzji przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 u.k.s.e., przewidującego odmowę dokonania wpisu do ewidencji producentów w formie decyzji. W żadnym razie powyższe nie może nastąpić w drodze "anulowania" nadanego numeru identyfikacyjnego, które nie jest prawnie przewidzianą formą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ponadto - jak wynika z literatury przedmiotu - jeżeli istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że sprawa powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej - stosownie do art. 104 K.p.a. Koniecznym jednak warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej właściwy jest do jej załatwienia (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 2, Zakamycze 2005, s. 611). Taka potrzebę zauważył także w wyroku z dnia 3.12. 2013 r. sygn. akt P 40/12 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1537) Trybunał Konstytucyjny badając konstytucyjność art. 12 ust. 4 u.k.s.e. Ten tryb postępowania zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 662/15, którą to oceną, stosownie do art. 153 p.p.s.a., jest związany Sąd ponownie rozpoznający sprawę i którą to ocenę w pełni akceptuje.
W świetle tego co wyżej powiedziano, chybiony jest zarzut skargi co do naruszenia trwałości decyzji czyli czynności materialno-technicznej. Nie zmienia powyższego zmiana wprowadzona ustawą zmieniającą poczynając od 1 stycznia
2015 r. Ta niegdyś sporna kwestia - w obecnym stanie prawnym - utraciła na znaczeniu.
Ustawodawca zmieniając u.k.s.e. w wykonaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie tylko nadał nowe brzmienie art. 12 u.k.s.e. ale i uchylił art. 13 u.k.s.e.
W aktualnie obowiązującym stanie prawnym wpisy dokonywane są w drodze decyzji (art. 11 ust. 1), a zatem odmową gdy podmiot ubiegający się o wpis wymaganych przesłanek nie spełnia. Art. 11 u.k.s.e. jest zatem podstawą wpisu i odmowy wpisu wnioskodawcy.
Mając na uwadze treść zmian u.k.s.e. w tym uchylenie art. 13, wprowadzonych w wykonaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego zauważyć należy, że o ile Trybunał Konstytucyjny orzekł o niekonstytucyjności art. 12 ust. 4 u.k.s.e. tylko w odniesieniu do sytuacji, gdy między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne o tyle, w przedmiocie art. 13 ust. 1 Trybunał Konstytucyjny nie wypowiadał się. Pomimo zatem uchylenia przez ustawodawcę art. 13 u.k.s.e. podstawa materialnoprawna orzekania przez organy w niniejszej sprawie istniała – podstawą bowiem odmowy dokonania wpisu był brak spełnienia przesłanki posiadania gospodarstwa, a ta odmowa mieści się w aktualnym art. 11 ust. 1 u.k.s.e.
Powołanie w sentencji decyzji, jako jej podstawy, zamiast art. 11, art. 13 u.k.s.e. nie może zatem być oceniane pod kątem, jak wywodzi skarżący, orzekania bez podstawy prawnej, a co najwyżej błędnego jej wskazania, nie stanowi o wadliwości decyzji skutkującym potrzebą jej eliminacji z obrotu. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym jej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c nie dają bowiem podstawy do bezwzględnej eliminacji z obrotu aktów, które dotknięte są jakimkolwiek naruszeniem prawa procesowego (np. co do elementów decyzji art. 107 K.pa.).
Do wzruszenia decyzji niezbędne jest, by naruszenie to miało charakter znaczący dla postępowania w tym sensie, że jego popełnienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie sposób stwierdzić tego rodzaju skutków. Stąd zarzut skargi naruszenia art. 13 ust. 1 u.k.s.e. a w konsekwencji art. 6 K.p.a. uznać należy za niezasadny.
Ponadto zauważyć należy, że na mocy art. 2 ust. 1 ustawy zmieniającej, wpisy do ewidencji producentów dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia
o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie zachowują ważność.
W myśl zaś ust. 2 zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów.
Zauważyć należy też, że art. 14 w ust. 3 znowelizowanej ustawy przewiduje możliwość zmian danych w ewidencji producentów, zaś z art. 10a u.k.s.e., że obok wpisu, dokonuje się wykreśleń.
Ponadto we wprowadzonym, z dniem 1 stycznia 2015 r., art. 3a u.k.s.e. przewidziano wprost, że do postępowań w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Brak natomiast jednoznacznych unormowań regulujących doprowadzenie do zgodności wpisów już dokonanych do wymogów związanych z wprowadzonymi zmianami.
Nie budzi jednak, zdaniem Sądu wątpliwości, że kompetencje merytoryczne organu co do weryfikacji dokonanego wpisu są identyczne jak sprzed zmiany ww. przepisów. Zmienia się jedynie forma.
Mając na uwadze, że ustawa zmieniająca, zgodnie z art. 3, wchodzi w życie
z dniem 1 stycznia 2015 r. jej regulacje mają zastosowanie w brzmieniu obowiązującym z tym dniem, poza wyraźnym odesłaniem w art. 2 do ważności wpisu i jego formy sprzed wejścia w życie ustawy zmieniającej. Przy czym, nie budzi wątpliwości, że u.k.s.e. zawiera zarówno regulacje o charakterze materialnym jak i procesowym.
Bezspornym jest, zdaniem Sądu, że przepisy o charakterze materialnym będą miały zastosowanie w brzmieniu z daty zdarzenia objętego wpisem i tak jak
w niniejszym przypadku, co do pojęcia rolnika, producenta rolnego w brzmieniu z daty 15 maja 2008 r. Przepisy proceduralne zaś mają zastosowanie z datą wejścia w życie, o ile ustawodawca nie wskaże innej daty – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.
Po 1 stycznia 2015 r. organ kończy postępowanie w sprawie wpisu (pozytywnie lub negatywnie) w formie decyzji (art. 11 ust. 1 u.k.s.e.).
Poczynając od 1 stycznia 2015 r., zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy zmieniającej, zaświadczenie o wpisie do ewidencji uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Nie budzi wątpliwości, że wpis do ewidencji
i nadanie numeru skarżącemu miało miejsce w 2008 r. zatem w drodze czynności materialno-technicznej, a nie w drodze decyzji po rozpoznaniu indywidualnej sprawy
z wniosku skarżącego, o którym to postępowaniu mowa w art. 3a ustawy zmieniającej. Co za tym idzie doprowadzenie do zgodności wpisów sprzed wprowadzenia zmian, wymaga od organu przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, a nie weryfikacji ustaleń zawartych w decyzjach o wpisie i zaświadczeniu. Pamiętać bowiem należy, że sprzed zmiany u.k.s.e., tj. przed 1 stycznia 2015 r., zgodnie z wolą ustawodawcy, organ na wniosek dokonywał wpisu do ewidencji producentów i nadawał numer identyfikacyjny i w tym zakresie nie prowadził postępowania, tak jak ma obowiązek to czynić po 1 stycznia 2015 r., rozstrzygając indywidualną sprawę decyzją.
W okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją postępowania w toku. Zatem, zmiany przepisów proceduralnych "wkraczają" w toczące się postępowanie administracyjne. Nie budzi wątpliwości wobec powyższego, że zmiany te nie mogą niweczyć skutecznego, zgodnego z obowiązującym prawem w dacie jego wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia wpisu i odmowy wpisu, wobec braku nowej regulacji, która by ten skutek niweczyła. Stąd zarzuty skargi co do naruszenia trwałości decyzji tj. art. 16 K.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 Ustawy zmieniającej są nieuzasadnione.
Podzielić należy stanowisko Sądu zawarte w wyroku z dnia 3 września 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 662/15, że o wpisie do ewidencji producentów decyduje stan faktyczny na dzień złożenia wniosku, którym to poglądem Sąd jest związany ponownie rozpoznając sprawę. Wszelkie przekształcenia własnościowe, czy też w stanie posiadania w toku postępowania i na jego użytek, nie mogą wpływać na status producenta sprecyzowany i wykazany według stanu na dzień złożenia wniosku.
Nie budzi wątpliwości, że wpisowi do ewidencji podlega producent rolny (art. 11 u.k.s.e.), a skoro wniosek skarżącego złożony został w 2008 r., to zgodnie z wymogami materialnoprawnymi, stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e., producent rolny powinien być definiowany być jako osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem, w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003, lub posiadaczem zwierzęcia. Przepisy te odsyłają do przepisów prawa wspólnotowego odnośnie określeń użytych w przepisach ustawy, a mianowicie:
- "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz które prowadzą działalność rolniczą- art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003;
- "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego - art. 2 lit. b rozporządzenia nr 1782/2003. Definicje wynikające z przepisów Rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE)
nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE)
nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003,
str. 1).
Stan faktyczny sprawy ustalony na podstawie dokumentów przedstawionych przez skarżącego na wezwanie organu, które to ustalenia Sąd w pełni podziela, wskazuje bezspornie, że skarżący biorąc pod uwagę definicje wynikające z przepisu art. 3 u.k.s.e. na dzień zarówno złożenia wniosku, jak i dzień w którym uzyskał wpis do ewidencji gospodarstw nie spełnił definicji rolnika wynikającej z przepisu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003, bowiem nie przedstawił dowodów, że posiadał gospodarstwo, którym mógłby zarządzać. Za takie bowiem nie można uznać dokumentów pochodzących z daty po dokonaniu wpisu i wydania zaświadczenia,
tj. umowy z dnia [...] r. o gospodarowaniu gruntem rolnym zawartą pomiędzy stroną a [...] sp. z o.o. (na kompleksową uprawę roślin na działce rolnej); umowy dzierżawy działki [...] oraz [...] znajdującej się w gminie P., obrębie R. z dnia [...] r. pomiędzy [...] sp. z o.o. a stroną; decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Roślin
i Nasiennictwa (z dnia 20 czerwca 2012 r.), faktury VAT wystawionej przez [...] Ośrodek Doradztwa Rolniczego w B. za sporządzenie planu rolnośrodowiskowego, Protokołów przekazania produktu ekologicznego przez C. B. dla [...] sp. z o.o. w rozliczeniu za usługi z dnia 5 lipca 2013 r. oraz 22 sierpnia 2012 r. Oparcie zatem rozstrzygnięcia o dokumenty przedłożone przez skarżącego na wezwanie organu prowadzącego postępowanie, nie mogą przesądzać o skuteczności zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego czy dowolną ocenę materiału dowodowego.
Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze o braku zebrania materiału dowodowego czy oparciu decyzji na wybiórczo podanych okolicznościach. Wszechstronne wyjaśnienie sprawy jest możliwe tylko przy aktywnej postawie strony,
a także wówczas, gdy w odpowiednim czasie, prowadząc działalność, dokumentuje ona zdarzenia mające wpływ na uprawnienia.
W świetle zatem powyższych spostrzeżeń nie można również, zdaniem Sądu, zgodzić się z zarzutem naruszenia art. 7, 77 i 80 K.p.a.
Zebrany w sprawie materiał został na wezwanie organu przedstawiony przez skarżącego i ani nie wskazuje na naruszenie prawa przez organy ani też nie daje podstaw do twierdzenia, że postępowanie było prowadzone w sposób naruszający interes społeczny czy słuszny interes strony w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
Brak też konkretnych argumentów przemawiających na rzecz tezy, że w sprawie doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny wyrażonej w art. 80 K.p.a.
Z wcześniejszych spostrzeżeń wynika bowiem, że oceny dokonanej w sprawie przez organy nie można uznać za dowolną zwłaszcza, że mieści się ona w granicach określonych ostatnio wspomnianym przepisem. Powyższe stanowisko, w podobnym stanie faktycznym sprawy, zaaprobował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 1 grudnia 2016 r., sygn. akt I SA/Sz 1067/16 (dostępnym na stronie internetowej: www.orzeczenia.nsa.gov.pl), którego motywy zostały wykorzystane w niniejszym uzasadnieniu.
Rozpoznając zatem sprawę, Sąd nie stwierdził naruszenia przez organy administracji przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania administracyjnego mogących mieć wpływ na wynik sprawy.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), Sąd oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło