I SA/Sz 1065/11
PostanowienieWSA w Szczecinie2012-05-22
Skład orzekający: Iwona Golec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego wraz ze zwolnieniem od kosztów sądowych, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie całkowitym, obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wystarczające jest złożenie oświadczenia o stanie majątkowym i rodzinnym, które referendarz uznaje za podstawę do przyznania pomocy prawnej.Stan faktyczny
Skarżąca D.M. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu administracyjnym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, wskazując na trudną sytuację finansową i zdrowotną. Skarżąca jest niezdolna do pracy, otrzymuje rentę inwalidzką, prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie i posiada mieszkanie o powierzchni 42,30 m². Wcześniej została zwolniona z kosztów sądowych w tej sprawie postanowieniem referendarza sądowego.Rozstrzygnięcie
Przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w Szczecinie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie - Iwona Golec po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku D.M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie z jej skargi na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy uznania za uzasadnione zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym p o s t a n a w i a: przyznać skarżącej prawo pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, którego wyznaczy Okręgowa Izba Radców Prawnych w S.
Skarżąca D.M. w związku ze skargą na wyżej opisane postanowienie złożyła 4 stycznia 2012 r. wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, i postanowieniem referendarza sądowego WSA w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2012 r. została zwolniona z kosztów sądowych w sprawie.
Następnie w dniu 14 maja 2012 r., skarżąca złożyła kolejny wniosek o prawo pomocy, wnosząc o zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata w sprawie. Skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych oraz kosztów profesjonalnej pomocy prawnej. Dodała, że niniejsza sprawa dotyczy jej podstawowych interesów życiowych i egzystencji, co dodatkowo przemawia za zasadnością tego wniosku.
Skarżąca podała, że od wielu lat choruje, prowadzi gospodarstwo domowe samodzielnie, jedynym źródłem utrzymania jest renta w wysokości brutto [...]zł.
W oświadczeniu majątkowym skarżąca wskazała na mieszkanie o powierzchni 42,30 m².
Powołane okoliczności stanowiące uzasadnienie wniosku o prawo pomocy
w sprawie znajdują potwierdzenie w aktach sprawy o sygn. akt I SA/Sz 527/11 (sprawa ze skargi D.M.). Z akt tejże sprawy wynika, że D.M. (52 lat) jest niezdolna do pracy ze względu na stan zdrowia, otrzymuje rentę inwalidzką w kwocie netto ok. [...] zł. Skarżąca przedłożyła w toku postępowania dokumentację dotyczącą stanu zdrowia (vide: wyrok WSA z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 527/11) i dokumenty potwierdzające wysokość wydatków na utrzymanie oraz zadłużenie wobec ZUS i spółdzielni mieszkaniowej.
Rozpoznając wniosek zważyć należało, co następuje:
Zgodnie z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym w sytuacji, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2).
Skarżąca wniosła zarówno o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata, jak i o zwolnienie od kosztów sądowych (prawo pomocy w zakresie całkowitym), jednak z uwagi na to, że prawomocnym postanowieniem referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 13 stycznia 2012 r. została już zwolniona od kosztów sądowych w sprawie, a więc nie musi ich uiszczać (przyznane zwolnienie od kosztów sądowych obejmuje również koszty sądowe powstałe po wydaniu wyroku w sprawie, w tym związane m.in. z ewentualną skargą kasacyjną od wyroku), zbędne jest rozpoznawanie wniosku w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych.
Okoliczność przyznania już skarżącej, na mocy ww. orzeczenia, prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i przyjęcia do rozpoznania wniosku skarżącej o ustanowienie radcy prawnego lub adwokata powoduje, że zasadność tego wniosku należy ocenić przez pryzmat przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a.(całkowite prawo pomocy).
Stosownie do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym
i majątkowym. Od oceny referendarza rozpoznającego wniosek należy uznanie oświadczenia za wystarczające dla przyznania pomocy prawnej.
Rozpoznając wniosek należało mieć na względzie przede wszystkim fakt, że prawo pomocy jest instytucją, której zasadniczym celem jest umożliwienie realizacji prawa do sądu osobom ubogim, nie dysponującym wystarczającymi środkami na prowadzenie sporów przed sądem.
Mając powyższe na uwadze, w rozpatrywanym stanie faktycznym uznać należy, że skarżąca, z uwagi na sytuację finansową (ok. 550 zł renty) oraz stan zdrowia, nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, co stanowi przesłankę niezbędną do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a).
Z uwagi na powyższe, orzeczono na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło