I SA/Sz 1066/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Przewodnicząca Sędzia WSA – Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka po rozpatrzeniu w dniu 22 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku B. K. o zawieszenie czynności egzekucyjnych z jego skargi na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego p o s t a n a w i a: oddalić wniosek B. K. – dalej: "Skarżący" pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r., nr [...]; [...] [...] w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Skarżący w skardze zamieścił również wniosek o zawieszenie czynności egzekucyjnych w całości do czasu rozpoznania zarzutów skargi oraz rozpoznania wniosku dotyczącego umorzenia postępowania egzekucyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) – dalej: "p.p.s.a.", wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, jak stanowi art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Dotyczy to także aktów wydawanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samem sprawy. Z treści ww. przepisu jednoznacznie wynika, że przedmiotem orzekania sądu w ramach instytucji wstrzymania wykonania mogą być objęte jedynie "akty lub czynności", na które wniesiono skargę, a także te "akty", które zapadły w granicach sprawy będącej przedmiotem zaskarżenia. Chodzi zatem o zakres aktów lub czynności przewidzianych w art. 3 § 2 i § 3 p.p.s.a., w szczególności decyzje i postanowienia, przy jednoczesnym braku przesłanek negatywnych skutkujących koniecznością odrzucenia skargi w ramach art. 58 p.p.s.a. W oparciu o przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może, po uprzednim złożeniu stosownego wniosku przez stronę skarżącą, wstrzymać wykonanie (w całości lub w części) wskazanych wyżej aktów lub czynności albo odmówić takiego wstrzymania. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (art. 61 § 5 p.p.s.a.). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek Skarżącego dotyczył zawieszenia czynności egzekucyjnych związanych z tytułami wykonawczymi z dnia [...] r. [...], [...], [...], [...], [...] Należy wskazać, że sąd administracyjny działając na podstawie powołanego art. 61 § 3 p.p.s.a. nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o zawieszenie czynności egzekucyjnych prowadzonych na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619 ze zm.) - dalej: "u.p.e.a.", ponieważ sądy administracyjne są właściwe w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżanych orzeczeń organów administracji, natomiast wniosek o zawieszenie postępowania egzekucyjnego nie ma podstawy prawnej w przepisach normujących postępowanie przed tymi sądami (por. postanowienie NSA z dnia 29 kwietnia 2014 r., sygn. akt II GSK 909/14; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd administracyjny nie jest ani organem egzekucyjnym, ani organem nadzoru i przez to nie jest właściwy do wydawania orzeczeń merytorycznych, które mogą zapadać tylko w toku postępowania egzekucyjnego w administracji. Kwestie wstrzymania prowadzenia postępowania egzekucyjnego w uzasadnionych przypadkach reguluje art. 54 § 6 u.p.e.a. Wniosek w rozumieniu tego przepisu podlega rozpatrzeniu w postępowaniu egzekucyjnym, prowadzonym przez właściwe organy, a następnie orzeczenie tych organów może podlegać kontroli sądowej w zakresie wyznaczonym przez przepisy p.p.s.a. Sądy administracyjne nie mają bowiem kompetencji do zastępowania administracji publicznej, a jedynie sprawują kontrolę jej działalności na podstawie art. 3 p.p.s.a. Wskazany pogląd, który Sąd podziela, należy uznać za utrwalony w judykaturze (por. postanowienia NSA z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt II GZ 178/10; z dnia 8 listopada 2011 r., sygn. akt II OZ 1065/11; z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt II GZ 593/11; z dnia 10 grudnia 2013 r., sygn. akt II GZ 720/13; www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Na marginesie dodać należy, iż zakwalifikowanie zamieszczonych w skardze wniosków, jako wniosków o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, wbrew jego literalnemu brzmieniu, również skutkowałoby jego oddaleniem. Zarówno zaskarżone postanowienie organu odwoławczego, jak i postanowienie organu I instancji w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. tytułów wykonawczych, z uwagi na swój charakter nie podlegają wykonaniu w rozumieniu art. 61 § 1 p.p.s.a. Brak wykonalności aktu decyduje o bezprzedmiotowości wstrzymywania wykonania postanowienia. Sąd zwraca uwagę, że co do zasady z przymiotu wykonalności nie korzystają wszelkie akty administracyjne odmowne oraz te spośród konstytutywnych aktów uprawniających, które dla spowodowania stanu prawnego lub faktycznego w nich określonego nie wymagają żadnych działań ze strony podmiotów uprawnionych. Wykonanie aktów dotyczy, więc aktów zobowiązujących, ustalających dla ich adresatów nakazy powinnego zachowania lub zakazy określonego zachowania, aktów, na podstawie których określony podmiot uzyskuje równocześnie uprawnienie i mocą którego zostają na niego nałożone określone obowiązki oraz aktów, na podstawie których jeden podmiot jest do czegoś zobowiązany, a drugi wyłącznie uprawniony (T. Woś, Postępowanie sądowo-administracyjne, wyd. PWN, Warszawa 1996, s. 147). W sprawie przedmiotem skargi jest postanowienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego. Zarówno postanowienie organu odwoławczego, jak i organu I instancji nie nakłada na Skarżącego żadnych obowiązków, które mogłyby być wykonywane dobrowolnie lub w sposób przymusowy. Brakuje ww. postanowieniom przymiotu wykonalności, co również uniemożliwiałoby wstrzymanie ich wykonania. Bezzasadny byłby zatem wniosek o wstrzymanie ich wykonalności. W tym stanie sprawy, ponieważ powołane wyżej przepisy nie dają podstawy do odrzucenia wniosku jako niedopuszczalnego, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu wniosku o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.