I SA/Sz 1067/16
WyrokWSA w Szczecinie2016-12-01
Skład orzekający: Alicja Polańska, Marzena Kowalewska, Bolesław Stachura
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić czynność materialno-techniczną w postaci wpisu do ewidencji producentów rolnych, jeśli stwierdzi, że wnioskodawca nie spełniał przesłanek do dokonania wpisu w dacie jego dokonania, pomimo późniejszych zmian przepisów dotyczących formy załatwiania takich spraw?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej ma prawo uchylić czynność materialno-techniczną w postaci wpisu do ewidencji producentów rolnych, jeśli stwierdzi, że wnioskodawca nie spełniał przesłanek do dokonania wpisu w dacie jego dokonania. Nawet jeśli przepisy dotyczące formy załatwiania takich spraw uległy zmianie, organ może zastosować analogicznie przepisy dotyczące odmowy wpisu, aby wyeliminować wadliwą czynność. Kluczowe jest ustalenie stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie dokonania wpisu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku C. V. o wpis do krajowego systemu ewidencji producentów rolnych. Organ I instancji uchylił czynność materialno-techniczną wpisu i odmówił dokonania wpisu, uznając, że Skarżący nie spełnił przesłanek definicji rolnika i stworzył sztuczne warunki do uzyskania korzyści. Po uchyleniu przez WSA pierwszej decyzji i ponownym rozpoznaniu sprawy, organy ponownie odmówiły wpisu, wskazując na niespełnienie definicji rolnika na dzień złożenia wniosku. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alicja Polańska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska (spr.), Sędzia WSA Bolesław Stachura, Protokolant starszy sekretarz sądowy Joanna Zienkowicz, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 1 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi C. V. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 5 sierpnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie wpisu do ewidencji producentów rolnych oddala skargę.
Kierownik Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] (dalej: "Organ I instancji") w dniu 7.10. 2014 r. uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu dokonanego na podstawie wniosku z dnia 14.05.2008 r. C. V. (dalej: "Skarżący") do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, pod numerem [...] i odmówił dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Organ uznał, że nie zostały spełnione ustawowe przesłanki wpisu do ewidencji producentów przez Skarżącego na podstawie art. 3 ust. 1-3 oraz art. 12 ust. 3-5 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2012 r., poz. 86), dalej powoływanej jako: "u.k.s.e.".
Organ podał, że środki pomocowe przeznaczone na finansowanie płatności
w ramach Wspólnej Polityki Rolnej finansowane są z budżetu Unii Europejskiej. Organ przytoczył treść art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE) nr 2988/95, art. 30 rozporządzenia Rady(WE) nr 73/2009, art. 4 ust.8 rozporządzenia Komisji (UE) nr 65/2011. Organ przytoczył definicję pojęć rolnik, gospodarstwo, gospodarstwo rolne. Zdaniem organu Skarżący nie posiadał względem A. [...] sp. z o.o. spółka komandytowa, A.[...] Sp., A. spółka
z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka Komandytowa, A[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka Komandytowa, A. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [...] Spółka Komandytowa, A.[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością [..] Spółka Komandytowa, A.[...] z o.o. [..] Spółka Komandytowa, wyodrębnionej gospodarczo bazy technicznej i faktycznie nie stanowił odrębnego przedsiębiorcy. Związki personalne między spółkami świadczyły, że osoby tworzące kolejny podmiot prawa handlowego działały w celu stworzenia sztucznych warunków do uzyskania korzyści sprzecznych z celami poszczególnych systemów wsparcia. Organ podał listę podmiotów, z którymi A. N. jest powiązany oraz podmiotów w których pełni funkcję prezesa, prokurenta. Ponadto wskazał [...] jako osoby na rzecz, których działa jako pełnomocnik.
Następnie Organ przywołał regulacje prawne dotyczące poszczególnych systemów wsparcia i wskazał jaką kwotę płatności ONW otrzymała A.[...] spółka z o.o., a jaką Skarżący i właśnie tej kwoty nie mogłaby uzyskać A.[...] spółka z o.o., gdyż przekroczyłaby opisane progi. Organ przytoczył treść art. 12 ust. 1-4, ust.6 , art. 13 ust. 1 -3 u.k.s.e. Podał, że koordynację wszystkich podmiotów z siedzibą pod tym samym adresem można przypisać A. N., który je reprezentuje, posiada w nich większość udziałów, co wskazuje na to, że mamy do czynienia de facto z jednym gospodarstwem. Skoro Skarżący złożył wniosek o wpis do rejestru już po nadaniu numeru A.[...] spółka z o.o., to jej wniosek winien być rozpatrzony negatywnie w postaci wydania przez stosowny organ na podstawie art. 13 ust. 1 u.k.s.e. decyzji o odmowie wpisu. Organ wskazał, że pomiędzy podmiotami wymienionymi w decyzji istniały zależności dotyczące zarówno udziałowców, siedziby jak i zakresu w PKD. Związek między podmiotami wynikający z ich struktury własnościowej i osobowej wskazał, zdaniem Organu, na sztuczne tworzenie warunków w celu uzyskania korzyści finansowej, co pozostawało w sprzeczności z celami prawa wspólnotowego i ma na celu ominięcie przepisów dotyczących modulacji lub stawek degresywnych lub limitu powierzchni, do której można uzyskać płatności.
Dyrektor [...] Oddziału Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (dalej: "Organ odwoławczy") po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego decyzją z dnia 30.03.2015 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Organu I instancji.
Skarżący w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji Organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Wyrokiem z dnia 3.09.2015 r. sygn. akt I SA/Sz 666/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Organu I instancji. Zdaniem Sądu, w toku postępowania administracyjnego organy dopuściły się naruszenia art. 7 , 77 § 1, 107 § 1 k.p.a. w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy.
Sąd podkreślił, że przedmiotem rozpoznawanej sprawy jest kwestia uchylenia
i odmowy wpisu do ewidencji producentów, zatem Organy powinny ograniczyć się do zbadania ww. warunków dokonania takich rozstrzygnięć. Przedstawioną w tym zakresie ocenę Organu odwołującą się do stworzenia sztucznych warunków do uzyskania płatności uznał Sąd za co najmniej przedwczesną. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Organ zobowiązany został do uwzględnienia ww. wskazania Sądu, dokonania analizy stanu faktycznego istniejącego na dzień dokonania wpisu Skarżącego do rejestru, odnosząc do niego odpowiednie, obowiązujące w tym czasie przepisy prawa.
Ponownie rozpoznając sprawę Kierownik Biura Powiatu B.. wydał w dniu 16.05.2016 roku decyzję nr[...] , którą uchylił czynność materialno-techniczną w postaci wpisu Strony do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności oraz odmówił dokonania wpisu do tej ewidencji.
Organ I instancji ponownie rozpatrując sprawę, jako podstawę odmowy wpisu do ewidencji producentów wskazał fakt, iż zarówno na dzień złożenia wniosku, jak
i wydania zaświadczenia Skarżący nie spełnił definicji rolnika wynikającej z przepisu art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003, a ustalenia w tym zakresie Organ poczynił na podstawie przedstawionych na wezwanie Organu przez Skarżącego dokumentów w tym umowy dzierżawy działki [...] znajdującej się w gminie [...] obrębie [...] z dnia 1.03.2012 roku zawartej pomiędzy A. sp. z o.o. [...] .; decyzji[...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony roślin i Nasiennictwa (z dnia 20.06.2012 roku oraz z dnia 12.08.2013 roku), faktury wystawionej przez [...] Ośrodek doradztwa rolniczego
w [...] za sporządzenie planu rolnośrodowiskowego, Protokołu przekazania produktu ekologicznego przez C. V. dla A.[...] sp. z o.o. w rozliczeniu za usługi z dnia 23.04.2013 oraz 22.08.2012 roku, Faktury RR z dnia 31.07.2013 r. wystawiona przez A [...] sp. z o.o., w związku ze sprzedażą przez C. V. dla A.[...] sp. z o.o. [...] ze zbiorów w 2012 roku i 2013 roku, faktury wystawione przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., Faktury wystawione przez A.[...] sp. z o.o. dla C. V. na usługi rolnicze (siew), dokumenty rozchodu wewnętrznego z magazynu, gdzie jako dostawcę mieszanki traw specjalnej, nostrzyka białego oraz siewu, wałowania wskazano A[...] sp. z o.o. a odbiorcą jest C. V.
W odwołaniu Skarżący zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1 u.k.s.e.w., art. 16 §1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 23.10.2014 r. o zmianie ustawy
o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności (Dz. U. z 2014 r., poz. 1872) dalej: "Ustawa zmieniająca", art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji nr [...] w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 in fine kpa.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Organ odwoławczy w decyzji z dnia 5.08.2016 r. nr [...] utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Organu I instancji. Biorąc pod uwagę zgromadzony materiał dowodowy, w ocenie Organu odwoławczego Organ I instancji, prawidłowo ocenił fakt niespełnienia przez Stronę definicji producenta rolnego, rozumianego jako rolnika będącego w posiadaniu gospodarstwa oraz wykonał zalecenia Sądu zawarte w wyroku z dnia 3.09.2015 r. opierając się na przepisach w brzmieniu z daty dokonania wpisu do ewidencji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania Organ odwoławczy wskazał, że Organy zostały zobowiązane dyspozycją WSA w tej sprawie co do zastosowania przepisów w brzmieniu na dzień wydania zaświadczenia, nie zaś na dzień wydania decyzji. Z tej samej przyczyny również zarzut pełnomocnika Strony dotyczący naruszenia art. 16
§ 1 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 Ustawy zmieniającej poprzez brak poszanowania zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej o wpisie Skarżącego do ewidencji producentów z dnia 15 maja 2008 roku, nie znajduje uzasadnienia, ponieważ mamy do czynienia z zaświadczeniem nie zaś, decyzją, mimo że Ustawą zmieniającą zaświadczeniom tym nadano przymiot decyzji.
Abstrahując od kwestii zasadności oparcia rozstrzygnięcia o przepis art. 13 ust. 1 u.k.s.e. Organ wskazał, że również z obecnie obowiązujących przepisów ustawy wywieść można możliwość weryfikacji w zakresie prawidłowości dokonania wpisu w ewidencji producentów, zgodnie z art. 10 a tej ustawy. Ponadto Organ wskazał, że mimo, iż w ocenie pełnomocnika Strony wpis do ewidencji producentów nie niesie z sobą żadnych korzyści to odmienne stanowisko w tym zakresie zostało ujęte w orzecznictwie. W wyroku z dnia 3.12.2013 r. sygn. akt P 40/12 Trybunał Konstytucyjny, wskazał nawet na konieczność przyznania kompetencji kontrolnych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w trakcie postępowania o wpis do ewidencji i nadanie numeru identyfikacyjnego, a także później, już po dokonaniu wpisu do ewidencji.
Ponadto Organ wskazał, że Organy dokonały ustalenia stanu faktycznego
w oparciu o dokumenty, które Strona przedłożyła składając wyjaśnienia, w związku
z wystosowanym do niej wezwaniem w trybie art. 50 § 1 k.p.a. z dnia 11.07.2014 roku. W związku z tym nie jest uzasadniony zarzut naruszenia art. 7 i 77 k.p.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 57 § 1 pkt 3 p.p.s.a Pełnomocnik Strony zarzuca:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci:
1. art. 13 ust. 1 u.k.s.e. poprzez jego zastosowanie w postaci uchylenia czynności materialno-technicznej i odmowy dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności w sytuacji, gdy przepis ten został uchylony Ustawa zmieniającą, która weszła w życie 1.01.2015 roku a w konsekwencji naruszenie art. 7 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej i art. 6 kpa, poprzez wydanie decyzji bez podstawy prawnej,
2. art. 16 § 1 k.p.a. w związku z art. 2 ustawy zmieniającej poprzez brak poszanowania zasady trwałości ostatecznej decyzji administracyjnej o wpisie Skarżącego do ewidencji producentów z dnia 15.05.2008 roku,
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy w postaci:
a) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. poprzez
- dowolną ocenę materiału dowodowego skutkującą błędem w ustaleniach faktycznych polegającym na uznaniu, że Skarżący w dniu dokonania wpisu do ewidencji gospodarstw rolnych i ewidencji wniosków o przyznanie płatności
tj. 15.05.2008 roku nie posiadał gruntów rolnych i tym samym nie spełnił przesłanki posiadania gospodarstwa rolnego bądź rolnikiem w sytuacji, gdy Skarżący był
w posiadaniu gruntów rolnych, posiadał gospodarstwo rolne i był rolnikiem, co
w konsekwencji oznacza, iż spełnił przesłankę bycia producentem rolnym,
- brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego i oparcie decyzji na wybiórczo podanych okolicznościach faktycznych.
Wobec powyższych zarzutów Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uchylenie decyzji Organu I instancji oraz zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę Organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje:
Skarga jest nieuzasadniona.
Na wstępie podkreślić należy, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne dotyczy kontroli nadania i późniejszego uchylenia nadania stronie numeru identyfikacyjnego oraz odmowy wpisu do ewidencji producentów i nadania numeru identyfikacyjnego. Należy więc odnieść się do ustawy o krajowym systemie ewidencji.
Skarżący złożył w dniu 14.05.2008 r. wniosek o wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności i uzyskał stosowny wpis do krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności otrzymując numer[...] .
W dniu 28.08.2014 r. Kierownik Biura Powiatu B. przekazał zawiadomieniem informację o wszczęciu postępowania administracyjnego z urzędu w celu uchylenia czynności materialno-technicznej.
Zgodnie zatem z obowiązującym w dacie dokonania wpisu art. 1 u.k.s.e., ustawa ta określa zasady tworzenia i prowadzenia, zakres oraz przeznaczenie krajowego systemu ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności. Agencja system ten tworzy i prowadzi (art. 2). Według art. 4 pkt 1 tej ustawy system składa się m.in. z ewidencji producentów. Natomiast art. 7 ustawy określa co zawiera ewidencja producentów.
Stosownie do uregulowań art. 11 ust. 1 u.k.s.e., wpisu producenta do ewidencji producentów dokonuje się na jego wniosek złożony do kierownika biura powiatowego Agencji. Jednocześnie z wpisem do ewidencji producentów nadaje się numer identyfikacyjny (art. 12 ust. 1), który jest niepowtarzalny i nie przechodzi na następcę prawnego (art. 12 ust. 2). Kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny,
o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 1). Jednocześnie ww. organ administracji publicznej wydaje podmiotom wpisanym do ewidencji producentów zaświadczenie
o nadanym numerze identyfikacyjnym, o którym mowa w art. 12 (art. 13 ust. 2). Zaświadczenie, o którym mowa w ust. 2, jest wydawane niezwłocznie po dokonaniu wpisu do ewidencji producentów, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia wpłynięcia wniosku o wpis do ewidencji producentów (art. 13 ust. 3).
Z powyższych regulacji wynika, że numer identyfikacyjny jest nadawany jednocześnie (a więc w tej samej chwili) co wpis do ewidencji producentów. Zarówno wpis do ewidencji producentów i związane z tym nadanie numeru identyfikacyjnego jest czynnością materialno-techniczną z zakresu administracji publicznej. Tego rodzaju czynność jest prawnie regulowaną formą działania administracji
w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718, ze zm., dalej "p.p.s.a."). Ustawodawca przewiduje załatwienie spraw administracyjnych
w formie czynności materialno-technicznej w przypadku, gdy należy zastosować prawo materialne bez rozstrzygania sporu co do jego treści lub ze względu na to, że nie trzeba dokonywać ustalenia obowiązującego prawa w drodze jego wykładni.
Ustawa o krajowym systemie ewidencji określa w art. 13 ust. 1, że kierownik biura powiatowego Agencji odmawia, w drodze decyzji administracyjnej, wpisu do ewidencji producentów, jeżeli wnioskodawca nie jest producentem lub został mu już uprzednio nadany numer identyfikacyjny, o którym mowa w art. 12. Zatem przepis ten stanowi podstawę decyzji odmawiającej wpisu.
Wprawdzie ustawa o krajowym systemie ewidencji w tym brzmieniu nie reguluje wprost możliwości wykreślenia z ewidencji producentów, ani pozbawienia numeru identyfikacyjnego, jednakże nie może to oznaczać dowolności co do trybu i formy rozstrzygnięcia tej kwestii. Wpis do ewidencji producentów i nadanie numeru identyfikacyjnego jest wprawdzie czynnością materialno-techniczną, ale czynnością
z zakresu administracji publicznej dokonywaną zgodnie z wnioskiem strony i bez zastrzeżeń innych zainteresowanych, zatem eliminacja tej czynności z obrotu prawnego powinna następować w formie, umożliwiającej stronie obronę jej interesów. W razie ujawnienia okoliczności, które wskazują, że rejestracja producenta i związane z nią nadanie numeru identyfikacyjnego zostały dokonane pomimo braku wymaganych w tym względzie przesłanek, a brak ten wystąpił już
w momencie dokonania wpisu, konieczne staje się wyeliminowanie tej wadliwej czynności, poprzez jej uchylenie w drodze decyzji przy zastosowaniu - na zasadzie analogii - art. 13 ust. 1 u.k.s.e., przewidującego odmowę dokonania wpisu do ewidencji producentów w formie decyzji. W żadnym razie powyższe nie może nastąpić w drodze "anulowania" nadanego numeru identyfikacyjnego, które nie jest prawnie przewidzianą formą rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Ponadto - jak wynika z literatury przedmiotu - jeżeli istnieje wątpliwość co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że sprawa powinna być załatwiona w drodze decyzji administracyjnej - stosownie do art. 104 k.p.a. Koniecznym jednak warunkiem przyjęcia takiego domniemania jest ustalenie, że istnieje sprawa administracyjna
i organ administracji publicznej właściwy jest do jej załatwienia (A. Wróbel (w:) M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 2, Zakamycze 2005, s. 611). Taka potrzebę zauważył także w wyroku z dnia
3.12. 2013 r. sygn. akt P 40/12 (Dz. U. z 2013 r. poz. 1537) Trybunał Konstytucyjny badając konstytucyjność art. 12 ust. 4 u.k.s.e.
Ten tryb postępowania zaakceptował Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3.09.2015 r. sygn. akt I SA/Sz 666/15, którą to oceną, stosownie do art. 153 p.p.s.a. jest związany Sąd ponownie rozpoznający sprawę i którą to ocenę w pełni akceptuje.
W świetle tego co wyżej powiedziano, chybiony jest zarzut skargi co do naruszenia trwałości decyzji czyli czynności materialno-technicznej. Nie zmienia powyższego zmiana wprowadzona Ustawą zmieniającą poczynając od 1 stycznia 2015 r.
Ta niegdyś sporna kwestia - w obecnym stanie prawnym - utraciła na znaczeniu. Ustawodawca zmieniając u.k.s.e. w wykonaniu ww. wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie tylko nadał nowe brzmienie art. 12 u.k.s.e. ale i uchylił art. 13 u.k.s.e.
W aktualnie obowiązującym stanie prawnym wpisy dokonywane są w drodze decyzji (art. 11 ust. 1), a zatem odmową gdy podmiot ubiegający się o wpis wymaganych przesłanek nie spełnia. Art. 11 u.k.s.e. jest zatem podstawą wpisu
i odmowy wpisu wnioskodawcy. Mając na uwadze treść zmian u.k.s.e. w tym uchylenie art. 13, wprowadzonych w wykonaniu ww. wyroku Trybunału Kostytucyjnego zauważyć należy, że o ile Trybunał Konstytucyjny orzekł
o niekonstytucyjności art. 12 ust. 4 u.k.s.e. tylko w odniesieniu do sytuacji, gdy między małżonkami istnieje rozdzielność majątkowa i posiadają odrębne gospodarstwa rolne o tyle, w przedmiocie art. 13 ust. 1 Trybunał Konstytucyjny nie wypowiadał się. Pomimo zatem uchylenia przez ustawodawcę art. 13 u.k.s.e. podstawa materialnoprawna orzekania przez Organy w niniejszej sprawie istniała – podstawą bowiem odmowy dokonania wpisu był brak spełnienia przesłanki posiadania gospodarstwa a ta odmowa mieści się w aktualnym art. 11 ust. 1 u.k.s.e. Powołanie podstawy w sentencji decyzji zamiast art. 11, art. 13 u.k.s.e. nie może zatem być oceniane pod kątem, jak wywodzi Skarżący, orzekania bez podstawy prawnej, a co najwyżej błędnego jej wskazania, nie stanowi o wadliwości decyzji skutkującym potrzebą jej eliminacji z obrotu. Przepisy prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w tym jej art. 145 § 1 pkt 1 lit. c nie dają bowiem podstawy do bezwzględnej eliminacji z obrotu aktów, które dotknięte są jakimkolwiek naruszeniem prawa procesowego (np. co do elementów decyzji art. 107 k.pa.).
Do wzruszenia decyzji niezbędne jest, by naruszenie to miało charakter znaczący dla postępowania w tym sensie, że jego popełnienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W rozpoznawanej sprawie nie sposób stwierdzić tego rodzaju skutków.
Stąd zarzut skargi naruszenia art. 13 ust. 1 u.k.s.e. a w konsekwencji art. 6 k.p.a. uznać należy za niezasadny.
Ponadto zauważyć należy, że na mocy art. 2 ust. 1 Ustawy zmieniającej, wpisy do ewidencji producentów dokonane przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, numery identyfikacyjne nadane przed dniem jej wejścia w życie oraz zaświadczenia o nadanym numerze identyfikacyjnym wydane przed dniem jej wejścia w życie zachowują ważność. W myśl zaś ust. 2 zaświadczenia, o których mowa w ust. 1, uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów.
Zauważyć należy też, że art. 14 w ust. 3 znowelizowanej ustawy przewiduje możliwość zmian danych w ewidencji producentów, zaś z art. 10a u.k.s.e., że obok wpisu, dokonuje się wykreśleń.
Ponadto we wprowadzonym z dniem 1 stycznia 2015 r. art. 3a u.k.s.e. przewidziano wprost, że do postępowań w indywidualnych sprawach rozstrzyganych w drodze decyzji stosuje się przepisy kodeksu postępowania administracyjnego.
Brak natomiast jednoznacznych unormowań regulujących doprowadzenie do zgodności wpisów już dokonanych do wymogów związanych z wprowadzonymi zmianami.
Nie budzi jednak zdaniem Sądu wątpliwości, że kompetencje merytoryczne organu co do weryfikacji dokonanego wpisu są identyczne jak sprzed zmiany ww. przepisów. Zmienia się jedynie forma.
Mając na uwadze, że Ustawa zmieniająca zgodnie z art. 3 wchodzi w życie
z dniem 1 stycznia 2015 r. jej regulacje mają zastosowanie w brzmieniu obowiązującym z tym dniem, poza wyraźnym odesłaniem w art. 2 do ważności wpisu i jego formy sprzed wejścia w życie Ustawy zmieniającej. Przy czym nie budzi wątpliwości, że u.k.s.e. zawiera zarówno regulacje o charakterze materialnym jak
i procesowym. Bezspornym jest zdaniem Sądu, że przepisy o charakterze materialnym będą miały zastosowanie w brzmieniu z daty zdarzenia objętego wpisem i tak jak w niniejszym przypadku co do pojęcia rolnika, producenta rolnego
w brzmieniu z daty 15.05.2008 r. Przepisy proceduralne zaś mają zastosowanie
z datą wejścia w życie, o ile ustawodawca nie wskaże innej daty – co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Bezspornie po 1.01.2015 r. Organ kończy postępowanie w sprawie wpisu (pozytywnie lub negatywnie) w formie decyzji (art. 11 ust. 1 u.k.s.e.)
Poczynając od 1 stycznia 2015 r. zgodnie z art. 2 ust. 2 Ustawy zmieniającej zaświadczenie o wpisie do ewidencji uznaje się za decyzje administracyjne o wpisie producenta do ewidencji producentów. Nie budzi wątpliwości, że wpis do ewidencji
i nadanie numeru Skarżącemu miało miejsce w 2008 roku zatem w drodze czynności materialno-technicznej, a nie w drodze decyzji po rozpoznaniu indywidualnej sprawy z wniosku Skarżącego, o którym to postępowaniu mowa w art. 3 a Ustawy zmieniającej. Co za tym idzie doprowadzenie do zgodności wpisów sprzed wprowadzenia zmian, wymaga od Organu przeprowadzenia postępowania w tym zakresie, a nie weryfikacji ustaleń zawartych w decyzjach o wpisie i zaświadczeniu. Pamiętać bowiem należy, że sprzed zmiany u.k.s.e. tj. przed 1 stycznia 2015 r., zgodnie z wolą ustawodawcy, Organ na wniosek dokonywał wpisu do ewidencji producentów i nadawał numer identyfikacyjny i w tym zakresie nie prowadził postępowania, tak jak ma obowiązek to czynić po 1 stycznia 2015 r. rozstrzygając indywidualną sprawę decyzją.
W okolicznościach niniejszej sprawy mamy do czynienia z sytuacją postępowania w toku. Zatem zmiany przepisów proceduralnych "wkraczają"
w toczące się postępowanie administracyjne. Nie budzi wątpliwości wobec powyższego, że zmiany te nie mogą niweczyć skutecznego, zgodnego
z obowiązującym prawem w dacie jego wszczęcia postępowania w sprawie uchylenia wpisu i odmowy wpisu , wobec braku nowej regulacji, która by ten skutek niweczyła.
Stąd zarzuty skargi co do naruszenia trwałości decyzji tj. art. 16 k.p.a. w związku z art. 2 ust. 2 Ustawy zmieniającej są nieuzasadnione.
Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu zawarte w wyroku z dnia 3.09. 2015 r. sygn. akt I SA/Sz 666/15, iż o wpisie do ewidencji producentów decyduje stan faktyczny na dzień złożenia wniosku, którym to poglądem Sąd jest związany ponownie rozpoznając sprawę. Wszelkie przekształcenia własnościowe czy też
w stanie posiadania w toku postępowania i na jego użytek nie mogą wpływać na status producenta sprecyzowany i wykazany według stanu na dzień złożenia wniosku.
Nie budzi wątpliwości, że wpisowi do ewidencji podlega producent rolny (art. 11 u.k.s.e.), a skoro wniosek Skarżącego złożony został w 2008 roku, to zgodnie
z wymogami materialnoprawnymi winien stosownie do art. 3 ust. 1 pkt 3 u.k.s.e., producent rolny być definiowany być jako osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, będąca posiadaczem gospodarstwa rolnego lub rolnikiem w rozumieniu art. 2 lit. a rozporządzenia
nr 1782/2003, lub posiadaczem zwierzęcia. Przepisy te odsyłają do przepisów prawa wspólnotowego odnośnie określeń użytych w przepisach ustawy, a mianowicie:
- "rolnik" oznacza osobę fizyczną lub prawną, bądź grupę osób fizycznych lub prawnych, bez względu na status prawny takiej grupy i jej członków w świetle prawa krajowego, których gospodarstwo znajduje się na terytorium Wspólnoty oraz które prowadzą działalność rolniczą- art. 2 lit. a rozporządzenia nr 1782/2003;
- "gospodarstwo" oznacza wszystkie jednostki produkcyjne zarządzane przez rolnika znajdujące się na terytorium tego samego państwa członkowskiego - art. 2 lit. b rozporządzenia nr 1782/2003.Definicje wynikające z przepisów Rozporządzenia Rady (WE) NR 1782/2003 z dnia 29 września 2003 r. ustanawiające wspólne zasady dla systemów wsparcia bezpośredniego w ramach wspólnej polityki rolnej
i ustanawiające określone systemy wsparcia dla rolników oraz zmieniające rozporządzenia (EWG) nr 2019/93, (WE) nr 1452/2001, (WE) nr 1453/2001, (WE)
nr 1454/2001, (WE) nr 1868/94, (WE) nr 1251/1999, (WE) nr 1254/1999, (WE)
nr 1673/2000, (EWG) nr 2358/71 i (WE) nr 2529/2001 (Dz.U. L 270 z 21.10.2003,
str. 1).
Stan faktyczny sprawy ustalony na podstawie dokumentów przedstawionych przez Skarżącego na wezwanie Organu, które to ustalenia Sąd w pełni podziela, wskazuje bezspornie, że Skarżący biorąc pod uwagę definicje wynikające z przepisu art. 3 u.k.s.e. na dzień zarówno złożenia wniosku jak i dzień w którym uzyskał wpis do ewidencji gospodarstw nie spełnił definicji rolnika wynikającej z przepisu art. 2
lit. a rozporządzenia nr 1782/2003, bowiem nie przedstawił dowodów, że posiadał gospodarstwo, którym mógłby zarządzać. Za takie bowiem nie można uznać dokumentów pochodzących z daty po dokonaniu wpisu i wydania zaświadczenia
tj. umowy dzierżawy działki [...] znajdującej się w gminie [...] , obrębie [...]z dnia 1.03.2012 roku zawartej pomiędzy A.[...] sp. z o.o. a C. em V.; decyzje [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony roślin i Nasiennictwa (z dnia 20.06.2012 roku oraz z dnia 12.08.2013 roku), faktury wystawionej przez [...] Ośrodek doradztwa rolniczego w [...] za sporządzenie planu rolnośrodowiskowego, Protokoły przekazania produktu ekologicznego przez C. V. dla A. [...] sp.
z o.o. w rozliczeniu za usługi z dnia 23.04.2013 oraz 22.08.2012 roku, Faktury RR
z dnia 31.07.2013 r. wystawionej przez A. [...] sp. z o.o.,
w związku ze sprzedażą przez C. V. dla A [...] sp.
z o.o. [...] ze zbiorów w 2012 roku i 2013 roku, faktury wystawione przez Polskie Centrum Badań i Certyfikacji S.A., Faktury wystawione przez A [...] USŁUGI sp. z o.o. dla C. V. na usługi rolnicze (siew), dokumenty rozchodu wewnętrznego z magazynu, gdzie jako dostawcę mieszanki traw specjalnej, [...] oraz siewu, wałowania wskazano A [...] sp. z o.o. a odbiorcą jest C. V.
Oparcie zatem rozstrzygnięcia o dokumenty przedłożone przez Skarżącego na wezwanie Organu prowadzącego postępowanie, nie mogą prowadzić do skuteczności zarzutu naruszenia przepisów prawa procesowego poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego czy dowolną ocenę materiału dowodowego. Sąd nie podziela poglądu wyrażonego w skardze o braku zebrania materiału dowodowego czy oparciu decyzji na wybiórczo podanych okolicznościach. Wszechstronne wyjaśnienie sprawy jest możliwe tylko przy aktywnej postawie Strony, a także wówczas gdy w odpowiednim czasie, prowadząc działalność dokumentuje ona zdarzenia mające wpływ na uprawnienia. W świetle zatem powyższych spostrzeżeń nie można również, zdaniem Sądu, zgodzić się
z zarzutem naruszenia art. 7, 77 i 80 k.p.a. Zebrany w sprawie materiał został na wezwanie Organu przedstawiony przez Skarżącego i ani nie wskazuje na naruszenie prawa przez Organy ani też nie daje podstaw do twierdzenia, że postępowanie było prowadzone w sposób naruszający interes społeczny czy słuszny interes Strony
w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji. Brak też konkretnych argumentów przemawiających na rzecz tezy, iż doszło do naruszenia zasady swobodnej oceny wyrażonej w art. 80 k.p.a. Z wcześniejszych spostrzeżeń wynika bowiem, że oceny dokonanej w sprawie przez Organy nie można uznać za dowolną zwłaszcza, że mieści się ona w granicach określonych ostatnio wspomnianym przepisem.
Uznając zatem, że skarga nie ma usprawiedliwionych podstaw na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało ja oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło