I SA/Sz 1068/12

Dnia 18 marca 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 18 marca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym w sprawie z Jego skargi na decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...] p o s t a n a w i a przyznać skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Burmistrz Gminy, decyzją z dnia [...] r. nr [...], odmówił H. i R. B. umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata [...]. W wyniku rozpoznania odwołania R. B. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchyliło w całości decyzję organu podatkowego I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. R. B., pismem z dnia [...] r., uzupełnionym pismem z dnia [...] r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na opisaną powyżej decyzję Burmistrza Gminy. Następnie, wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, odrębnymi postanowieniami z dnia 1 lutego 2013 r., orzekł o odrzuceniu skargi R. B. oraz - wskazując na oczywistą bezzasadności skargi - o odmowie przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Odpisy sentencji wskazanych postanowień, wraz z uzasadnieniami i pouczeniami o przysługujących środkach zaskarżenia, doręczono skarżącemu w dniu [...] r. W dniu [...] r. do Sądu wpłynęło pismo R. B. z dnia [...] r., w którym wniósł on o udzielenie mu pomocy prawnej poprzez przyznanie radcy prawnego. W piśmie tym skarżący wskazał (cyt.): "W związku ze złym stanem zdrowia a także [...] zmuszony jestem do stosowania [...]. Co utrudnia mi uzyskanie zmianę decyzji przez urząd Gminy. Pomimo całej zgodności na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie jak też decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia [...] r.". Uznając, że ww. pismo skarżącego stanowi wniosek o przyznanie prawa pomocy, pismem z dnia [...] r., Sąd wezwał R. B. do uzupełnienia tego wniosku poprzez złożenie go na urzędowym formularzu PPF. W wyznaczonym przez Sąd terminie, skarżący nadesłał formularz PPF, w którym wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie całkowitym, poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z treści wniosku skarżącego, jak również dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika, że R. B. (lat [...]) od dnia [...] r. jest osobą niezdolną do pracy ze względu na stan zdrowia ([...]). We wspólnym gospodarstwie domowym ze skarżącym pozostaje żona – H. B. (lat [...]). Na stały miesięczny dochód rodziny wnioskodawcy składa się renta inwalidzka otrzymywana przez skarżącego w kwocie [...] zł netto oraz emerytura uzyskiwana przez jego małżonkę w kwocie [...] zł netto. Z uwagi na niskie dochody, wnioskodawca i jego żona od [...] r. korzystają ze świadczeń z pomocy społecznej w postaci zasiłków stałych i okresowych. Ostatnio pomoc taką, w kwocie [...] zł na zakup opału, skarżący otrzymał w [...] r. Małżonkowie posiadają w ramach wspólności majątkowej grunt o powierzchni [...] m2 zabudowany budynkiem mieszkalnym o powierzchni [...] m2, warsztatem (zakład [...]) i garażem. Skarżący ponosi wydatki na konieczne utrzymanie rodziny, wśród których znaczną część stanowi zakup leków (ok. [...] zł miesięcznie). Wnioskodawca wskazał przy tym na brak posiadania zasobów pieniężnych (oszczędności, papiery wartościowe itp.) oraz przedmiotów wartościowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Zgodnie z art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – zwanej dalej "P.p.s.a.", prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 P.p.s.a.). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, wówczas gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Zwolnienie od kosztów jest instytucją nadzwyczajną, stanowiącą pomoc państwa dla osób, które z uwagi na ich trudną sytuację materialną nie są w stanie uiścić kosztów sądowych. Do osób tych można zaliczyć bezrobotnych, którzy nie pobierają zasiłku, lub osoby, które ze względu na okoliczności życiowe, pozbawione są środków do życia bądź posiadane przez nie środki są bardzo ograniczone i służą zaspokojeniu tylko podstawowych potrzeb życiowych. Wskazać przy tym należy, że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy, zaś wszystkie przedłożone dowody, w tym także oświadczenia stron, Sąd poddaje ocenie zgodnie z zasadą swobodnej oceny dowodów. Kryteria tej oceny stanowią zaś wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Po przeanalizowaniu sytuacji majątkowej oraz rodzinnej skarżącego, biorąc pod uwagę okoliczności wskazane we wniosku oraz wynikające z akt sprawy (w szczególności dotyczące stanu zdrowia skarżącego, posiadającego orzeczenie o niezdolności do pracy do [...] r. i muszącego przyjmować leki, których miesięczna cena stanowi łącznie ok. [...] zł), stwierdzić należało, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie. Jakkolwiek skarżący i jego małżonka posiadają majątek w postaci nieruchomości zabudowanej budynkami (domem, warsztatem i garażem) oraz uzyskują stałe dochody z tytułu renty inwalidzkiej oraz emerytury (w łącznej kwocie ok. [...] zł), to jednak nie dysponują wystarczającymi środkami do pokrycia bieżących potrzeb i od [...] r. korzystają z pomocy społecznej w postaci zasiłków stałych i okresowych (w tym na zakup opału, wykup leków). Ponadto zarówno stan zdrowia wnioskodawcy, jak i wiek skarżącego oraz jego żony – w obecnej sytuacji na rynku pracy – wskazują na brak perspektyw na podjęcie przez małżonków dodatkowego zatrudnienia, celem pozyskania nowych środków finansowych. Wobec tego uznać należało, że uiszczenie przez skarżącego kosztów postępowania oraz kosztów wynajęcia radcy prawnego stanowiłoby zbyt poważne obciążenie budżetu domowego. Stwierdzając zatem, że w rozpatrywanej sprawie zachodzi podstawa do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a., postanowiono jak na wstępie.