I SA/Sz 1068/12

Dnia 1 lutego 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie: Sędzia WSA – Anna Sokołowska po rozpoznaniu w dniu 1 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie z Jego skargi na decyzję Burmistrza Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...] p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Burmistrz Gminy, decyzją z dnia [...] r. nr [...], odmówił H. i R. B. umorzenia zaległości podatkowych z tytułu podatku od nieruchomości za lata [...]. W wyniku rozpoznania odwołania R. B. od ww. decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r. nr [...], uchyliło w całości decyzję organu podatkowego I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. R. B., pismem z [...] r., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę, w której wskazał, że (cyt.) "Niniejszym wnoszę skargę na decyzję Burmistrza Gminy [...] dotyczącą odmowy udzielenia umorzenia zaległości w podatku od nieruchomości za lata [...] za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] wraz z odsetkami". Wezwany przez Sąd do doprecyzowania przedmiotu skargi, skarżący w piśmie z dnia [...] r. oświadczył, że jego pismo z [...] r. stanowi skargę na opisaną powyżej decyzję Burmistrza Gminy. Pismem z dnia [...] r., uzupełnionym w dniu [...] r., skarżący wystąpił do Sądu z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy, w postaci zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie uznał, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Jednakże przyznanie prawa pomocy zostało uzależnione przez ustawodawcę od spełnienia dwóch przesłanek. Pierwszą z nich reguluje art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a.", który warunkuje przyznanie prawa pomocy od wykazania przez stronę, że nie ma ona środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania (przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym). Druga z przesłanek została określona w art. 247 P.p.s.a. i ma charakter negatywny. Oznacza to, że jej wystąpienie wyłącza możliwość przyznania prawa pomocy, choćby spełniona została przesłanka przyznania prawa pomocy przewidziana w art. 246 § 1 P.p.s.a. I tak, zgodnie z art. 247 P.p.s.a., prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Przy czym, o oczywistej bezzasadności skargi można mówić wtedy, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. Konieczność zastosowania art. 247 P.p.s.a. będzie zatem zachodziła przed wszystkim w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (art. 58 § 1 P.p.s.a.). Jedną z przesłanek, które nakazują sądowi uznać skargę za niedopuszczalną i orzec o jej odrzuceniu, jest zaś wniesienie do sądu administracyjnego skargi na decyzję organu I instancji. Stosownie bowiem do art. 52 § 1 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Z powyższego przepisu wynika, że na decyzje organu I instancji, na które - w myśl art. 220 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) - służy stronie odwołanie, tyko prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich są uprawnieni wnieść do sądu administracyjnego skargę z pominięciem trybu odwoławczego. Pozostałe podmioty mogą zatem wnieść skargę wyłącznie na decyzję wydaną w wyniku postępowania odwoławczego. Tymczasem w rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi R. B. nie jest ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z [...] r. nr [...], lecz decyzja Burmistrz Gminy z dnia [...] r. nr [...], a zatem decyzja wydana przez organ I instancji (dodatkowo nieistniejąca w obrocie prawnym). Powyższe oznacza zaś, że skarga ta jest niedopuszczalna. Wobec tego, że niedopuszczalność skargi stanowi o jej oczywistej bezzasadności w rozumieniu art. 247 P.p.s.a., uznać należy, że w niniejszej sprawie prawo pomocy stronie skarżącej nie przysługuje. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 247 P.p.s.a., Sąd postanowił jak na wstępie.